Quyết liệt thực hiện “5S”!

“5S” nghĩa là “sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ, săn sóc, sẵn sàng”. Trước đây, phương pháp “5S” chưa được áp dụng phổ biến và nổi bật ở đơn vị nào trong Tổng cục CNQP. Nhà máy Z131 cũng không phải là đơn vị đầu tiên của tổng cục áp dụng “5S”, nhưng lại là đơn vị tiên phong thực hiện phương pháp này một cách quyết liệt.

Theo Đại tá Lê Văn Vỹ, Phó giám đốc, Phó ban chỉ đạo “5S” của Nhà máy Z131, phương pháp “5S” được người Nhật xây dựng xuất phát từ quan điểm: Nếu làm việc trong một môi trường lành mạnh, sạch đẹp, thoáng đãng, tiện lợi thì tinh thần sẽ thoải mái hơn, năng suất lao động sẽ cao hơn và có điều kiện để áp dụng một hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả hơn. Mặc dù chỉ gói gọn trong 5 từ nhưng để thực hiện cho đủ nghĩa “5S” là cả quá trình không hề dễ dàng. Bởi phải có sự hiểu biết và ủng hộ của lãnh đạo trong việc hình thành các nhóm công tác và chỉ đạo thực hiện “5S”; giúp mọi người nhận thức được ý nghĩa của “5S” và truyền đạt phương pháp thực hiện để họ tự giác, chủ động tham gia các

hoạt động này. Ở Z131, việc thực hiện “5S” còn được gắn chặt với bảo đảm tiêu chuẩn ISO, kết hợp với kiểm soát cả quá trình làm ra sản phẩm và thực hiện cải tiến thường xuyên theo phương pháp Kaizen của Nhật Bản.

leftcenterrightdel
Công nhân Xí nghiệp Cơ khí, Nhà máy Z131 trong giờ sản xuất

Tính đến nay, Nhà máy Z131 đã trải qua hai năm thực hiện “5S”. Các thành viên trong Ban chỉ đạo “5S” của nhà máy vẫn nhớ như in thuở ban đầu triển khai thận trọng và rất “bài bản” phương pháp mới mẻ này. Không chỉ mời đơn vị tư vấn thực hiện “5S”, nhà máy còn tổ chức đi tham quan, học tập ở các doanh nghiệp lớn đã áp dụng “5S” thành công. Khi đã thấu tỏ “5S”, nhà máy coi đây thực sự là một “chương trình hành động” thiết thực và quyết liệt. Lãnh đạo, chỉ huy nhà máy tổ chức học tập tập trung trong toàn đơn vị, đồng thời tổ chức Lễ phát động thực hiện chương trình “5S” và ra quân sàng lọc, sắp xếp lại các vị trí ở tất cả các phòng, ban, phân xưởng, xí nghiệp...

Khí thế là vậy, nhưng để thay đổi nếp nghĩ và thói quen bao năm của mọi người là điều không dễ dàng. Thế nên, cùng với xây dựng quy trình, quy định thực hiện “5S”, nhà máy cũng thành lập các tiểu ban, điều phối viên và thiết lập sơ đồ khu vực thực hiện chương trình “5S” tại các đơn vị. Cụ thể hơn, nhà máy xác định rõ những nội dung mà các đơn vị cần triển khai là: Xây dựng kế hoạch thực hiện “5S” tại đơn vị mình; chuẩn bị các công cụ, dụng cụ, khay chứa, tủ đựng, giá kê… còn thiếu cần đầu tư đồng bộ thống nhất để phục vụ sắp xếp theo “5S”; lập sơ đồ mặt bằng mô phỏng các khu vực dự kiến sẽ sắp xếp hồ sơ, tài liệu, trang thiết bị, đồ gá, dụng cụ, giá kê sản phẩm… tại khu vực làm việc của đơn vị mình. Trước khi tổ chức thực hiện “5S” đồng loạt trong toàn đơn vị, nhà máy đã chọn 3 đơn vị (Phòng Kiểm tra chất lượng sản phẩm, Phòng Kế hoạch và Xí nghiệp Cơ khí) làm thí điểm để rút kinh nghiệm.

Từ lý thuyết đến thực tế

Phòng Kiểm tra chất lượng sản phẩm (KCS) không chỉ là một trong những đơn vị thực hiện thí điểm, mà còn giữ vai trò nòng cốt trong việc tham mưu giúp lãnh đạo, chỉ huy nhà máy điều hành và duy trì thực hiện “5S”. Khi chúng tôi đặt vấn đề tìm hiểu về “5S”, ngay lập tức, Trung tá Phan Văn Lâm, Trưởng phòng KCS, chỉ tay khắp phòng làm việc và nói: “Nhà báo để ý sẽ thấy sự hiện diện và kết quả của “5S” quanh đây!”. Quả thật, mọi vị trí đều rất ngăn nắp, trật tự. Anh Lâm thông tin thêm: “Phòng KCS là cơ quan thường trực thực hiện “5S”, chúng tôi không gương mẫu thì khó mà hướng dẫn, giám sát các đơn vị thực hiện”. Cho đến nay, sự chỉn chu, gọn gàng này luôn được duy trì ở khối văn phòng của nhà máy. Trong quy định thực hiện “5S” cũng nêu rõ công việc cần thực hiện ở từng khu vực. Ví như, khu vực bàn làm việc cá nhân (gồm bàn làm việc, ghế ngồi, giá đựng tài liệu, biển chức vụ, bộ máy vi tính, tủ đựng hồ sơ) phải sạch sẽ, để đúng nơi quy định. Những vật dụng này cũng được chụp ảnh theo đúng số lượng đăng ký và vị trí sắp xếp, có dấu hiệu nhận biết, dễ thấy, dễ lấy, dễ kiểm tra.

leftcenterrightdel
Làm việc trong môi trường sạch sẽ của Xí nghiệp Tổng lắp vũ khí, Nhà máy Z131

Phòng Chính trị là nơi có rất nhiều vật dụng, tài liệu, sách báo nhưng được sắp xếp rất ngăn nắp, khoa học. Thiếu tá Trần Danh Sơn, Phó chủ nhiệm Chính trị nhà máy, Trưởng tiểu ban “5S” Phòng Chính trị bộc bạch: “Về cơ bản, cán bộ, nhân viên của phòng thực hiện “5S” rất nghiêm túc, nhưng cũng có thời điểm còn cá nhân lơ là. Chúng tôi đã kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở kịp thời. Định kỳ hai tháng một lần, phòng tổ chức đánh giá nội bộ để biểu dương, khen thưởng các cá nhân thực hiện tốt chương trình và việc này cũng được gắn với bình xét thi đua của từng cá nhân hằng năm”.

Theo lời kể của một số cán bộ, nhân viên nhà máy thì trước đây, mỗi lần nhà máy có khách đến tham quan, các đơn vị có thể phải mất cả tuần để dọn dẹp vệ sinh. Nhưng từ ngày thực hiện “5S”, mọi thứ luôn ở trạng thái “sạch sẽ”, “sẵn sàng”, có thể đón khách bất cứ lúc nào. Quả thực, tại Xí nghiệp Cơ khí, ngay cả ở những vị trí đặt dây chuyền, thiết bị đã cũ vẫn rất sạch sẽ và quy củ, các vật dụng phục vụ sản xuất được sắp xếp gọn gàng. Trung tá Nguyễn Thanh Hải, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Xí nghiệp 1 cho hay: “Do trình độ nhận thức khác nhau nên khi thực hiện chương trình này, Công đoàn xí nghiệp rất tích cực tuyên truyền, vận động mọi người duy trì thực hiện nghiêm các quy định. Hiệu quả của việc thực hiện “5S” là nhà xưởng sạch sẽ, có tính công nghiệp cao; năng suất, chất lượng công việc cũng được cải thiện đáng kể…”.

Có thể nói, những kết quả bước đầu trong hai năm thực hiện chương trình “5S” đã tạo nên nhiều chuyển biến mới, tích cực, theo hướng văn minh công nghiệp ở Nhà máy Z131. Đây là một phương pháp rất hiệu quả để phát huy nỗ lực của mỗi người, cải tiến môi trường làm việc, nâng cao năng suất, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Như Đại tá Ngô Minh Khải, Giám đốc Nhà máy Z131 khẳng định: “Việc thực hiện chương trình “5S” đã tác động tích cực đến công tác quản lý, quản trị doanh nghiệp, tác động trực tiếp đến toàn thể cán bộ, công nhân viên, người lao động trong nhà máy. Chương trình đã tạo môi trường làm việc sạch sẽ, góp phần tăng năng suất lao động, tăng chất lượng sản phẩm, tạo niềm tin với bạn hàng, qua đó nâng cao uy tín, thương hiệu của nhà máy”. Tất nhiên, đơn vị vẫn còn nhiều việc phải làm để chương trình này được duy trì thường xuyên, thực chất, với mong muốn từ các hoạt động “5S” sẽ nâng cao tinh thần tập thể, khuyến khích sự hòa đồng, thái độ tích cực và trách nhiệm cao hơn trong công việc của mọi người.

HÀ ANH