Quả là “danh bất hư truyền”. Tại Di tích lịch sử Đồi A1 trong ngày hẹn, Thiếu tá QNCN Lê Thị Dung, dáng người cao thanh, trang phục dân tộc Thái, nét mặt hồ hởi toát lên sự khiêm tốn: “Em xin kính chào các anh, các chị! Em là Lê Thị Dung, thuyết minh viên của Bảo tàng Chiến thắng lịch sử ĐBP. Hôm nay, em đồng hành với các anh, các chị tại mảnh đất ĐBP anh hùng... Đây là một vinh dự lớn đối với em…”. Trong đoàn có tiếng trầm trồ: “Thuyết minh viên thật có nghề. Dễ thương quá!”.

Chị Dung đưa chúng tôi tham quan các điểm di tích trong lòng chảo Mường Thanh, TP ĐBP, gồm: Tượng đài Chiến thắng, Bảo tàng Chiến thắng, Đồi A1, hầm Đờ Cát… Với mỗi địa điểm, chị hệ thống lại những nét chủ yếu về lịch sử của di tích, kể cho du khách nghe các trận đánh, gương chiến đấu, hy sinh của các anh hùng liệt sĩ trong những ngày đêm “Máu trộn bùn non, gan không núng, chí không mòn” vì nền độc lập tự do của dân tộc. Điều đặc biệt là, nội dung thuyết minh của chị được thể hiện qua “đôi mắt biết nói”, chất giọng truyền cảm và nét duyên dáng trong từng cử chỉ, động tác, có sức lay động tâm hồn. Chị giao lưu với người nghe một cách nhiệt huyết, chân thành và khơi dậy trong họ xúc cảm thẩm mỹ trước vẻ đẹp bi hùng của sự hy sinh cho chiến thắng lịch sử ĐBP.

leftcenterrightdel
Chị Lê Thị Dung thuyết minh tại Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ

Tuy nhiên, nếu không được những đồng nghiệp của chị kể cho nghe, thì không ai có thể nghĩ rằng, người phụ nữ thuyết minh này lại là một tình nguyện viên từ ngành vũ khí quân sự, đã từng là quán quân “Thủ kho đạn giỏi” Quân khu 1 năm 2009, góp phần đáng kể vào giải ba toàn đoàn Quân khu 1 tại Cuộc thi “Thủ kho đạn giỏi” cấp toàn quân sau đó. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chuyên môn, chị cũng là nhân tố tích cực trong các phong trào văn hóa-văn nghệ, thể dục thể thao… của đơn vị.

Lê Thị Dung trở thành thuyết minh viên của Bảo tàng Chiến thắng lịch sử ĐBP cũng bởi tình yêu đời lính kết hợp với tình yêu Điện Biên cháy bỏng. Sinh năm 1974, ngay từ thuở còn thơ, chị đã cảm nhận về mảnh đất ĐBP quê hương qua mái trường thân yêu và những câu chuyện do lớp cha anh kể lại. Tình yêu ấy lớn lên theo năm tháng quân ngũ của chị. Xuân Giáp Ngọ 2014-kỷ niệm 60 năm Chiến thắng lịch sử ĐBP, Lê Thị Dung cứ ngâm nga câu thơ: Hỡi các chị, các anh/ Trên chiến trường ngã xuống/ Máu của anh chị, của chúng ta không uổng/ Sẽ xanh tươi đồng ruộng Việt Nam/ Mường Thanh, Hồng Cúm, Him Lam/ Hoa mơ lại trắng, vườn cam lại vàng... (“Hoan hô chiến sĩ Điện Biên”-Tố Hữu) rồi tự hỏi, mình phải làm gì bây giờ…? Và, chị đã báo cáo chỉ huy đơn vị, xin được nghỉ phép vào quý II, với lý do: Thử góp phần tuyên truyền về chiến thắng ĐBP.

leftcenterrightdel
Chị Lê Thị Dung (ngoài cùng, bên trái) thuyết minh phục vụ khách tham quan tại Di tích hầm Đờ Cát, Điện Biên Phủ

Biết chị có năng khiếu hoạt động văn hóa-xã hội lại nhiệt tâm với việc chung; song, một thủ kho quân khí tham gia tuyên truyền về sự kiện đặc biệt như thế đâu phải chuyện đơn giản! Nghĩ vậy, Đại tá Trần Đình Bẩy-Chủ nhiệm Kho K79 hỏi chị: “Đồng chí có thể làm được những gì cho công việc quan trọng ấy?”. Chị liền kể cho thủ trưởng của mình nghe một số chuyện lịch sử, chân dung các anh hùng liệt sĩ Điện Biên mà chị đã tìm hiểu qua sách báo và các nhân chứng. Sau mỗi câu chuyện chị đều nêu cảm nghĩ của mình… Thấy nguyện vọng của chị là chính đáng, có cơ sở và cần được ủng hộ, anh Bẩy dặn chị: “Đồng chí hãy làm thật tốt. Đó cũng là sự đóng góp của Kho K79 vào kỷ niệm sự kiện lịch sử trọng đại của đất nước!”.

Sau khi được nhận vào làm thuyết minh viên tình nguyện, chị háo hức dự lớp tập huấn nghiệp vụ cấp tốc do Bảo tàng Chiến thắng lịch sử ĐBP tổ chức. Thấy Dung đam mê, có đêm thức trắng để nghiên cứu các sự kiện lịch sử, cũng như chủ đề tư tưởng của những tác phẩm văn học, nghệ thuật nói về Chiến dịch ĐBP, rồi tự mình tập thuyết trình trước gương, các đồng chí lãnh đạo và đồng sự càng tận tình giúp đỡ chị. Không phụ lòng tin yêu của mọi người, chị đạt loại xuất sắc của lớp tập huấn và được cùng anh chị em trong tổ thuyết minh phục vụ khách tới tham quan di tích lịch sử tại ĐBP, kỷ niệm 60 năm Chiến thắng “Lừng lẫy 5 châu, chấn động địa cầu”; cường độ làm việc “vượt khung bình thường”. Có ngày chị hướng dẫn 3-4 đoàn tham quan, bạn bè “phong” cho chị danh hiệu “Người nói nhiều nhất mà ai cũng muốn nghe thêm”. Những năm sau đó, chị dành trọn kỳ nghỉ phép năm để tham gia công việc nói trên.

Chúng tôi hỏi Thiếu tá QNCN Lê Thị Dung về cảm xúc của chị trong thời gian đầu thực hiện nhiệm vụ “ngoại ngạch” này. Chị cho biết: “Háo hức, tự hào xen lẫn âu lo. Có lần nhìn danh sách khách tham quan, thấy nhiều văn nghệ sĩ và các nhà báo nổi tiếng, em thoáng mất tự tin. Song nghĩ đến tầm quan trọng của công việc, em trấn tĩnh lại, làm theo lời dặn của các thầy ở lớp tập huấn hồi đầu, cũng như sự góp ý của các anh chị và các bạn đi trước. Theo đó, dẫu mình chưa có nhiều kinh nghiệm, trình độ kiến thức, vốn sống có thể còn hạn chế so với nhiều người; song, hãy cứ phục vụ các đoàn khách bằng sự nhiệt tình cùng với tấm lòng thành”. Cũng bởi vậy, khách tham quan đã dành cho chị những lời khen, tặng chị ảnh kỷ niệm, đồng thời động viên chị phấn đấu để ngày càng tiến bộ, xứng danh thuyết minh viên của ĐBP anh hùng-điều mà giờ đây với Thiếu tá QNCN Lê Thị Dung đã trở thành hiện thực!

Bài và ảnh: PHẠM XƯỞNG