Tăng trưởng gấp 9 lần mức trung bình toàn cầu
Sau năm 2016 với nhiều khó khăn trong hoạt động đầu tư nước ngoài, năm 2017, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội đã đạt được những thành tựu quan trọng. Đặc biệt, doanh thu từ đầu tư nước ngoài bao gồm doanh thu của Viettel Global và thị trường Peru (Peru là thị trường trực thuộc Tập đoàn Viettel, theo yêu cầu của Chính phủ Peru khi cấp phép hoạt động, kết quả kinh doanh của thị trường này không có trong báo cáo tài chính hợp nhất của Viettel Global) đạt hơn 38.000 tỷ đồng, tương đương 1,7 tỷ USD, tăng hơn 38% so với năm 2016, gấp hơn 9 lần so với mức tăng trưởng bình quân của ngành viễn thông toàn cầu. Trong đó, các thị trường mới của Viettel tại châu Phi và châu Mỹ tiếp tục có sức tăng trưởng mạnh mẽ. Nổi bật là Viettel Cameroon tăng 103%, Viettel Mozambique tăng 79,03%, Viettel Peru tăng 37%. Riêng quý 4-2017, doanh thu từ đầu tư quốc tế của Viettel tăng trưởng 40% so với cùng kỳ. Hiện tại, Viettel là công ty Việt Nam duy nhất có doanh thu từ nước ngoài vượt ngưỡng 1 tỷ USD. Tổng số khách hàng sử dụng viễn thông tại nước ngoài của Viettel đến cuối năm 2017 đạt hơn 43 triệu. 
leftcenterrightdel
Mạng 4G Telemor của Viettel đầu tư ở Đông Timor. Ảnh: Viettel
Mặc dù tập trung nhiều nguồn lực cho thị trường lớn mới đi vào hoạt động như Tanzania, xây dựng hạ tầng mạng lưới cho thị trường Myanmar, nhưng với kết quả kinh doanh tăng trưởng vượt trội ở nhiều thị trường nước ngoài, năm 2017, Viettel Global vẫn có lợi nhuận dương là 1,18 triệu USD. Nếu tính cả thị trường Peru thì hoạt động đầu tư nước ngoài của Viettel đạt lợi nhuận là 28,48 triệu USD. 
Theo Phó tổng giám đốc Viettel Lê Đăng Dũng, có 3 nguyên nhân quan trọng đóng góp vào việc tăng trưởng doanh thu đầu tư nước ngoài rất cao của Viettel trong năm 2017. Thứ nhất là việc tiếp tục đầu tư, củng cố mạng lưới và đặc biệt đầu tư công nghệ 4G ở tất cả thị trường mà Chính phủ cấp phép. Hiện nay, Viettel đã cung cấp 4G ở 7/10 thị trường. Điều này giúp cho việc tăng trưởng thị phần ở nhiều quốc gia. Ví dụ như tại châu Á, ở thị trường Lào, khách hàng tăng trưởng 28% trong năm 2017. Số lượng khách hàng của Unitel chiếm 85% trong tổng số khách hàng tăng trưởng mới ở thị trường này. Tại châu Mỹ, Viettel cũng là nhà mạng dẫn dắt tốc độ tăng trưởng thuê bao data tại Haiti với mức tăng 27%; cao gấp 2,3 lần tốc độ tăng trưởng toàn thị trường Haiti. Tại châu Phi, Nextel là nhà mạng tăng trưởng khách hàng tốt nhất Cameroon với lượng khách hàng tăng thêm chiếm 85% thị phần di động phát triển của cả nước.
Nguyên nhân thứ hai, các thị trường quốc tế của Viettel đều đã thành công trong việc thu hút khách hàng lớn là các doanh nghiệp, chính phủ sở tại. Trong năm 2017, tổng doanh thu từ các dự án CNTT và kênh truyền mà Viettel Global thực hiện với chính phủ các nước đã tăng gần 6 lần so với cả năm 2016. 
Nguyên nhân thứ ba, Viettel đẩy rất mạnh việc phát triển các dịch vụ gia tăng chứ không dựa vào các dịch vụ truyền thống như thoại và SMS. Chẳng hạn như dịch vụ ví điện tử, Viettel đang cung cấp dịch vụ này tại 7 quốc gia bao gồm cả Việt Nam với hàng triệu người dùng.
3 năm phải có lãi
Phó tổng giám đốc Viettel Lê Đăng Dũng chia sẻ, đầu tư vào bất cứ lĩnh vực nào, đều cần có thời gian để thu hồi vốn đầu tư rồi mới có lãi. Với các thị trường Viettel đầu tư, đều xác định khoảng thời gian này là 3 năm sau khai trương. Giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông thường có thời hạn từ 15-20 năm và thường tiếp tục gia hạn thêm nữa. Vì vậy, đặt mục tiêu 3 năm sau khai trương là mới chỉ bằng 1/5-1/6 khoảng thời gian có thể kinh doanh tối thiểu ở thị trường. Với những thị trường kinh doanh dưới 3 năm sau khai trương, Viettel đặt mục tiêu chiếm lĩnh thị phần, còn sau 3 năm phải có lãi. Thực tế hiện tại, Viettel luôn bảo đảm mục tiêu có lãi sau 3 năm. Đặc biệt, thị trường Peru kinh doanh dưới 3 năm đã có lãi. Hiện nay, chỉ còn 4 thị trường chưa có lãi trong đó hai thị trường kinh doanh được một năm sau khai trương là Tanzania và Burundi, một thị trường kinh doanh 2 năm là Cameroon. Tuy nhiên, thị trường Tanzania và Cameroon đều đang có tốc độ tăng trưởng rất tốt. Cụ thể là Tanzania 35%, Cameroon 103%.
Hiện nay, các thị trường mới đầu tư của Viettel đều có diện tích, quy mô dân số lớn hơn rất nhiều so với các thị trường đã đầu tư, kinh doanh và có lãi trước đó. Ví dụ, diện tích 3 nước: Tanzania, Cameroon và Myanmar gấp 1,7 lần so với diện tích 5 nước kinh doanh trên 3 năm sau khai trương và đã có lãi là: Lào, Campuchia, Đông Timor, Haiti, Mozambique; dân số thì gấp 2,1 lần. Chính vì vậy, lợi nhuận ở những thị trường trước đó chưa đủ để bù được chi phí đầu tư ban đầu và chi phí vận hành của các thị trường mới. Tuy nhiên, theo Phó tổng giám đốc Lê Đăng Dũng, tất cả đều nằm trong kế hoạch của Viettel. Mục tiêu kinh doanh sau 3 năm phải có lãi vẫn được tập đoàn bám sát và thực tế còn đặt mục tiêu điều hành cao hơn là dưới 3 năm sau khai trương phải có lãi.
Trong hoạt động đầu tư ra nước ngoài của Viettel, vấn đề tỷ giá luôn tiềm ẩn rủi ro đối với kết quả hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, khoản lỗ do chênh lệch tỷ giá chủ yếu là hạch toán trên sổ sách chứ không phải lỗ do hoạt động kinh doanh đi xuống. Tuy nhiên, năm 2018, vì nguyên nhân tỷ giá, kế hoạch đầu tư nước ngoài của Viettel được xây dựng trên kịch bản thận trọng. Theo đó, Viettel Global dự báo mức tăng tỷ giá từ 1% đến 5% cho các thị trường của mình và các chi phí chênh lệch tỷ giá tương ứng đã được ghi nhận vào kế hoạch năm. Mặt khác, khi tỷ giá tiếp tục biến động theo chiều hướng không thuận lợi, Viettel Global sẽ chi trả các khoản chi phí mua thiết bị, đầu tư mới bằng đồng nội tệ; các khoản vay cũng sẽ bằng đồng nội tệ để khi chi trả không phải đổi ra USD.
Theo Phó tổng giám đốc Lê Đăng Dũng, thị trường mà Viettel kỳ vọng nhất là Myanmar. Mật độ điện thoại của quốc gia này chưa quá dày đặc và lại mới mở cửa, kinh tế phát triển với tốc độ nhanh nên cơ hội cho viễn thông nói chung và Viettel Global nói riêng là rất lớn. Vì thế, riêng trong năm 2018, Viettel đặt mục tiêu có 2-3 triệu khách hàng tại Myanmar.
Năm 2018, hoạt động đầu tư nước ngoài của Viettel đặt mục tiêu duy trì lợi nhuận dương và tăng trưởng 32% so với thực hiện năm 2017; tăng trưởng khách hàng là 16% so với năm 2017, đưa tổng số lượng khách hàng ở nước ngoài đạt 50 triệu. Về doanh thu, các thị trường đặt mục tiêu tăng trưởng rất cao như: Viettel Tanzania 70%, Burundi 21%, Viettel Peru 20%. 
Hiện tại Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội đang kinh doanh tại 11 quốc gia trên thế giới là: Việt Nam, Campuchia, Lào, Đông Timor, Haiti, Peru, Mozambique, Cameroon, Burundi, Tanzania và Myanmar. Trong đó, Viettel đang giữ vị trí số 1 về thị phần tại 5/10 thị trường quốc tế; tất cả các quốc gia đã kinh doanh 3 năm đều có lãi. Nhờ việc mở rộng đầu tư ra quốc tế và giữ thị phần cao ở Việt Nam, Viettel đã lọt vào danh sách 30 tập đoàn viễn thông có số lượng khách hàng lớn nhất thế giới.

HẢI ĐĂNG