Sở dĩ cuộc gặp này bị dư luận “soi” kỹ càng không chỉ vì đây là cuộc gặp chính thức đầu tiên của ông Đ.Trăm với một đại diện của nước Nga mà còn bởi ngay trước đó, Tổng thống Mỹ đã bất ngờ sa thải ông Giêm Cô-mây (James Comey), Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), người được cho là tiến hành điều tra các cáo buộc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ hồi tháng 11 năm ngoái. Vụ sa thải này có thể khiến cho bất cứ một tiến triển nào trong quan hệ Nga-Mỹ, vốn đang ở mức “rất thấp” theo như đánh giá của Ngoại trưởng Mỹ Rếch Tin-lơn-xơn (Rex Tillerson), cũng sẽ gặp phải không ít trở ngại.

Mà trên thực tế thì mối quan hệ đó đã có những biểu hiện “trật đường ray” kể từ khi bán đảo Crưm quay lại sáp nhập với nước Nga, làm xuất hiện những biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga, các cuộc xung đột diễn ra dữ dội ở miền Đông U-crai-na, rồi Nga chính thức can thiệp trực tiếp vào cuộc nội chiến ở Xy-ri. Đây là một cuộc nội chiến dằng dai bất phân thắng bại với con số thiệt hại về người và của vô cùng lớn. Chiến dịch can thiệp trực tiếp của Nga vào Xy-ri nhằm chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại đây cũng như giúp cho chính quyền của Tổng thống Ba-sa An Át-xát (Bashar al Assad) tránh khỏi bị “bề hội đồng” bởi các lực lượng đối lập có phương Tây hậu thuẫn phía sau.

Hẳn nhiên, đó không phải là điều mà phương Tây mong muốn, bởi vì lật đổ chính quyền của Tổng thống Át-xát luôn là mục tiêu không thay đổi. Sự can dự của Nga đã khiến cho mục tiêu này khó mà đạt được và các nước phương Tây liền quay sang đổ lỗi cho Nga về tình trạng nội chiến chưa sớm chấm dứt.

Nhưng sau một thời gian dài, các nước phương Tây, trong đó có Mỹ, đều nhận ra một điều hiển nhiên là để sớm chấm dứt cuộc nội chiến ở Xy-ri cũng như hóa giải các điểm nóng trên thế giới, đối phó một cách có hiệu quả với những thách thức như nạn khủng bố quốc tế hay sự bành trướng của IS thì không thể không có sự chung tay của Nga! Thế nên, việc phối hợp với nước Nga trong việc giải quyết các vấn đề an ninh khu vực cũng như toàn cầu là điều không tránh khỏi.

Bởi vậy, cuộc gặp ở Nhà Trắng giữa Tổng thống Đ.Trăm với Ngoại trưởng Nga X.La-vrốp là điều tất yếu. Chỉ có điều, nó đã diễn ra trong một bối cảnh khá nhạy cảm, sau vụ sa thải Giám đốc FBI.

Tuy nhiên, có vẻ như cả hai bên đã vượt qua được những định kiến cũng như “các nhân tố gây căng thẳng” trong thời gian qua để gạt bỏ bất đồng, mong muốn cùng nhau xây dựng một mối quan hệ thiết thực và giải quyết các vấn đề nổi cộm.

Riêng đối với các cáo buộc Nga can thiệp vào bầu cử Mỹ, Ngoại trưởng Nga X.La-vrốp đã không ngần ngại gì mà nói thẳng ra rằng, những người đang thúc đẩy cuộc điều tra này “đang hủy hoại đất nước (Mỹ) khi giả vờ rằng có ai đó đang cố gắng kiểm soát nước Mỹ từ bên ngoài”!

Dẫu sao đi chăng nữa thì cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ với Ngoại trưởng Nga cũng cho thấy đường hướng trong quan hệ với Nga của chính quyền Tổng thống Đ.Trăm khá khác biệt so với chính quyền tiền nhiệm. Triển vọng bình thường hóa lại mối quan hệ Nga-Mỹ chắc chắn sẽ còn phải trải qua những chặng đường dài, nhưng đã có điểm khởi đầu. Cả Tổng thống Mỹ Đ.Trăm lẫn Ngoại trưởng Mỹ R.Tin-lơ-xơn đều thể hiện thực sự muốn đạt được các thỏa thuận chứ không phải chỉ để phô trương. Như đánh giá của Ngoại trưởng Nga X.La-vrốp sau cuộc gặp, đó là “những người thực tế”.

YÊN BA