Hiện nay, tin giả, tin xuyên tạc, tin bịa đặt… với sự góp sức của các mạng xã hội và tốc độ lan truyền nhanh đang trở thành kẻ thù của nhiều quốc gia, tổ chức và cá nhân khiến họ phải có những hành động tự vệ để ổn định an ninh hay bảo đảm quyền lợi của mình.

Trước đó, nhiều nước đã đi trước Anh trong việc thành lập các cơ quan hoặc nhóm tác chiến không gian mạng để kịp thời phát hiện, ngăn chặn tin giả và cung cấp thông tin chính thống cho người dân. Ngày 3-1, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thông báo, nước này sẽ sớm ban hành một văn bản luật để chống lại những thông tin giả mạo trên internet trong các kỳ bầu cử. Ông chỉ trích gay gắt sự lan tràn dễ dãi và nhanh chóng những "thông tin sai lệch" bằng mọi ngôn ngữ và trên toàn thế giới, bôi xấu và giảm uy tín của một chính trị gia, một nhân vật nổi tiếng hay một nhà báo. Chính bản thân ông Macron đã từng là nạn nhân của nhiều thông tin giả mạo được lan truyền rộng rãi trên các mạng xã hội trong chiến dịch tranh cử Tổng thống năm 2017.

leftcenterrightdel
Starbucks từng bị mạo danh tung tin là chuỗi cửa hàng kinh doanh của họ sẽ cấp cà phê miễn phí cho người nhập cư không có giấy tờ ở Mỹ. Nguồn: vietq.vn

Cũng trong tháng 1 năm nay, Indonesia đã đưa vào hoạt động cơ quan an ninh mạng mới nhằm đối phó với vấn đề tuyên truyền chủ nghĩa cực đoan trên internet và ngăn chặn tin tức giả trên các phương tiện truyền thông xã hội, trong bối cảnh hàng triệu người của quốc gia Hồi giáo lớn nhất thế giới này đang ngày càng lo ngại về những trò lừa đảo trên internet. Cơ quan an ninh mạng này sẽ có nhiệm vụ triệt phá các mạng lưới khủng bố và xử lý những nội dung thù địch trên mạng. Gần đây nhất, trên các mạng xã hội của Indonesia đã lan truyền thông tin Trung Quốc đang tiến hành chiến tranh sinh học chống lại Indonesia, buộc Đại sứ quán Trung Quốc tại nước này phải ra một tuyên bố rằng những thông tin đó là giả mạo.

Không chỉ các quốc gia mà ngay cả các công ty kinh doanh cũng trở thành nạn nhân của tin giả. Gần đây, Starbucks cũng bị mạo danh tung tin là chuỗi cửa hàng kinh doanh của họ sẽ cấp cà phê miễn phí cho người nhập cư không có giấy tờ ở Mỹ, khiến họ phải tốn nhiều công sức để đính chính thông tin này. Hay cũng tại Mỹ cuối năm ngoái, một người đàn ông 28 tuổi ra mở cửa nhà mình thì bị cảnh sát bắn chết. Anh hoàn toàn vô tội và là nạn nhân của trò đùa trên mạng với mục tiêu cố gắng gọi được một lượng cảnh sát lớn đến một địa chỉ, bằng cách liên lạc thông báo khẩn về một câu chuyện bịa đặt. Trong trường hợp này, người gọi điện tới cảnh sát đã nói dối rằng, anh là tội phạm nguy hiểm và cần xử lý gấp.

Tin giả cũng diễn ra cả ở Việt Nam. Sau khi đội tuyển U.23 thắng Qatar và vào trận chung kết Giải vô địch U.23 châu Á 2018, trên internet xuất hiện nhiều văn bản giả của Bộ Giáo dục và Đào tạo thông báo các trường cho học sinh nghỉ học để theo dõi trận chung kết khiến bộ này phải nhanh chóng ra thông báo văn bản trên là bịa đặt.

Tin tức chính thống thường mang tính thông tin, giáo dục hoặc giải trí, còn tin giả tất nhiên phục vụ mục đích xấu của bên cố tình đưa ra tin. Cách ứng phó với tin giả của các nước khác nhau nhưng rõ ràng các quốc gia đều không khoanh tay làm ngơ để tin giả tự do lan truyền làm tổn hại tới lợi ích của họ. Trong khi đó, mỗi người sử dụng internet cũng cần đọc kỹ tin tức hoặc kiểm tra thông tin từ những nguồn chính thống để quyết định có nên tin tin tức đó hay không.

NGỌC HẢI