Hiện trạng các đơn vị cơ sở thiếu vắng những hạt nhân văn hóa-văn nghệ, những người có năng khiếu trong lĩnh vực văn-thể-mỹ để làm hạt nhân tổ chức hoạt động ngày nghỉ cuối tuần cho bộ đội là có thực. Vậy nhưng, đến các doanh trại của Sư đoàn 325 dịp cuối tuần, vẫn thấy đâu đâu cũng “bừng lên hội đuốc hoa”. Sư đoàn có bí quyết gì? Chúng tôi đã thâm nhập đơn vị để tìm câu trả lời.

Những câu lạc bộ “siêu” kỷ luật

8 giờ ngày thứ bảy, chúng tôi “đột nhập” Trung đoàn 18, Sư đoàn 325 theo kiểu “có mặt mới thông báo”. Cảnh tượng náo nhiệt và vui vẻ tràn ngập không gian đơn vị. Trên những khu vườn tăng gia, bộ đội trần mình tưới rau, làm đất, bón phân, thu hoạch... Trên sân vận động trung tâm của trung đoàn, một trận đá bóng sôi động giữa hai đại đội đang vào hồi quyết liệt. Từ trong các ngóc ngách với không gian nhỏ hơn, nơi thì thi đấu cầu lông, bóng chuyền, bóng bàn; không gian nhỏ hơn nữa, trong các phòng ngủ là những trận cờ vua, cờ tướng, cờ tư lệnh. Yên tĩnh nhất có lẽ là trong Phòng Hồ Chí Minh của các tiểu đoàn, nơi cán bộ, chiến sĩ tìm đọc những cuốn sách, tờ báo mình thích có trong tủ sách đơn vị.  

Cuốn hút nhất có lẽ là nhóm chiến sĩ đang chơi thể thao. Tiếng vỗ tay, reo hò cổ vũ vang động một góc trung đoàn. Binh nhất Nguyễn Văn Thành và Binh nhất Vũ Đình Trình đang gồng người, xuống tấn đẩy gậy. Mặt ai cũng đỏ gắt, bắp tay cuồn cuộn. Cách đó không xa, dưới sự hướng dẫn của Trung úy Hà Ngọc, một tốp các chiến sĩ chơi trò đua thuyền cạn, cắm cờ quân sự… Cổ vũ trò chơi tới khi mãn cuộc, Binh nhất Vũ Đình Trình trò chuyện với chúng tôi: “Trước khi nhập ngũ, tôi thường tự ti thể trạng của mình yếu nên ngại tham gia các hoạt động thể thao. Khi vào quân ngũ, được đồng đội khích lệ, tôi tham gia ngày càng nhiều các trò chơi quân sự. Qua đó, vừa rèn được kỹ năng hoạt động tập thể, tính kỷ luật, vừa nâng cao thể lực. Mỗi lần đơn vị tổ chức các trò chơi tôi đều tham gia với tâm thế háo hức như được đi hội”.

leftcenterrightdel

Chiến sĩ Trung đoàn 95 tập bơi ngoại khóa. 

“Đây là những mô hình hoạt động cụ thể của Câu lạc bộ “Ôn kiến thức, luyện tài năng, rèn sức khỏe”, được triển khai rộng khắp trong toàn bộ các chi đoàn thuộc Sư đoàn 325” - Đại tá Nguyễn Hồng Phương, Phó chính ủy Sư đoàn cho biết. Câu lạc bộ này đã phát huy tác dụng tích cực, để bộ đội tự nguyện, tự giác đăng ký tham gia, nhưng lại được triển khai theo một kế hoạch chặt chẽ, bảo đảm không quân nhân nào có thể đứng ngoài. Đơn cử như một số chiến sĩ ban đầu còn ngại ngùng, chưa tự tin thì được xếp vào chế độ “cổ động viên” của CLB. Binh nhất Dương Đức Việt, 26 tuổi, trước nhập ngũ đã có vợ, thổ lộ: “Lúc mới về đơn vị, tôi chưa biết chơi môn thể thao nào, cũng chưa thuộc bài hát nào trọn vẹn, chưa một lần khiêu vũ. Tham gia cổ vũ đồng đội, tôi ngấm dần, say dần, giờ mỗi môn cũng biết một chút. Điều quan trọng là tham gia hoạt động văn hóa-thể thao đã giúp tôi thay đổi quan niệm “teo cơ còn hơn bó bột” trước đây”.

Thượng tá Hoàng Khắc Thơm, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 95 (Sư đoàn 325) tâm đắc: "100% cán bộ, chiến sĩ tham gia CLB đã góp phần giúp đơn vị gỡ nhiều cái khó, nhất là khó khăn về cơ sở vật chất. Đơn vị không có bàn, bộ đội sáng chế ra bàn bóng bằng xi măng, chi phí rất rẻ mà vẫn đáp ứng được nhu cầu của người thích bóng bàn. Giải thưởng mỗi giải đấu bóng đá, bóng chuyền lại trao bằng chính các loại bóng nói trên nên dù giải nọ tiếp nối giải kia, bộ đội vẫn có bóng chơi. Trước đơn vị gặp bài toán nan giải là “hễ tăng gia tốt thì phong trào văn-thể lại kém”. Nay tăng gia để có quỹ mua sắm vật tư văn nghệ-thể thao, chi đoàn cũng hăng hái, thật “tiện cả đôi đường”. Còn Trung tá, Chính ủy Trung đoàn 95 Phạm Hồng Doanh chia sẻ: “Ngày nghỉ, hoạt động của CLB rất đa dạng, nhưng vì tính kế hoạch cao, đơn vị nào tăng gia, đá bóng, đọc sách, đá cầu, chơi trò chơi quân sự hay hát karaoke... đều đã được tính toán, phê duyệt nên không bị giẫm chân nhau. Có thể nói, đây là mô hình CLB “siêu” kỷ luật”.

Gỡ “thế bí” bằng “bí truyền”

“Ngày nghỉ cuối tuần thường tạo ra áp lực cho công tác quản lý bộ đội. Thống kê ở nhiều đơn vị cho thấy, quân nhân dễ vi phạm kỷ luật vào ngày nghỉ, giờ nghỉ. Sư đoàn 325 là đơn vị sẵn sàng chiến đấu đủ quân, điều đó càng đòi hỏi chúng tôi phải tổ chức thật tốt hoạt động văn hóa-tinh thần trong ngày nghỉ, bảo đảm cho bộ đội thực sự có được niềm vui, sự thoải mái tinh thần sau một tuần huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu với cường độ cao” - Thượng tá Nguyễn Xuân Quý bộc bạch. Nhưng cái khó nhất, như đầu bài đã nêu, là đơn vị rất thiếu hạt nhân làm nòng cốt cho phong trào. Theo anh Quý, có thể thế hệ 8X, 9X là thế hệ được thụ hưởng nhiều các sản phẩm giải trí nghe-nhìn nên cán bộ, chiến sĩ trẻ về đơn vị ngày càng ít người có năng khiếu hát, múa, khiêu vũ, biểu diễn nhạc cụ... Ngay cả đàn ghi-ta, một thời là “người bạn tâm tình” của nhiều thế hệ bộ đội, giờ tìm người đam mê và biết sử dụng thành thạo khá hiếm hoi. Hay đội ngũ sĩ quan trẻ, khi mới về đơn vị, hầu hết chưa có kỹ năng tổ chức vui chơi thể thao, sinh hoạt văn hóa-văn nghệ cho bộ đội. Để khắc phục vấn đề này, sư đoàn đã coi trọng tổ chức tập huấn cán bộ đoàn, bồi dưỡng hạt nhân có năng khiếu. Hằng năm, hội thi cán bộ Đoàn giỏi của sư đoàn thực sự trở thành nơi phát hiện, rèn luyện kỹ năng công tác cho cán bộ Đoàn. Đại úy Bùi Hữu Tuấn, Bí thư Liên chi đoàn Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 95 cho biết: "Hầu hết cán bộ chi đoàn khi mới về đơn vị đều chưa thạo khiêu vũ, chưa biết tổ chức hát múa tập thể... nhưng nhờ nhiệt tình, trách nhiệm với nhiệm vụ, được cấp trên tập huấn, bồi dưỡng và tham gia các hội thi, hội thao nên hạt nhân phong trào đã nở rộ, đều khắp trên nhiều lĩnh vực".

leftcenterrightdel
Chiến sĩ Trung đoàn 95 (Sư đoàn 325, Quân đoàn 2) luyện tập chuẩn bị tham gia Chương trình “Chúng tôi là chiến sĩ”. 

Chúng tôi đến Trung đoàn 95 vào đúng dịp đơn vị đang chuẩn bị kịch bản tham gia chương trình “Chúng tôi là chiến sĩ” của Đài Truyền hình Việt Nam. “Hạt nhân thiếu, liệu có ổn không?”. Chính ủy Trung đoàn Phạm Hồng Doanh chưa giải đáp vội lo lắng ấy của chúng tôi. Anh rủ chúng tôi đi bộ vòng qua Trung đội 12,7mm thuộc Tiểu đoàn 6. Chiến sĩ Phạm Ngọc Dũng đang “hút” cả trung đội vào một bài kèn trumpet da diết. Nhóm chiến sĩ trẻ vây quanh lúc đầu vỗ tay, giậm chân rồi tự phát biểu diễn những động tác hip hop phụ họa rất điệu nghệ. Thì ra, Dũng có chút đam mê kèn trumpet từ nhỏ. Khi vào đơn vị, nhìn thấy “bản khai năng khiếu” của Dũng, đơn vị khuyến khích Dũng tập luyện, phát huy sở trường. Hay như Binh nhất Nguyễn Trung Duy có niềm đam mê ảo thuật, vào quân đội, Duy nghĩ mấy “bài tủ” ảo thuật sẽ bị mai một. Nào ngờ, chính trị viên đại đội biết được, giao chi đoàn hỗ trợ kinh phí cho Duy thục luyện trong giờ nghỉ, ngày nghỉ cuối tuần. Hiện nay, Duy thực sự là “ảo thuật gia” mỗi dịp đơn vị sinh hoạt văn hóa-văn nghệ. Màn “ăn tập giấy, rút ra sợi dây dài cả chục mét” của Duy luôn khiến các đêm văn nghệ, sinh nhật đồng đội trở nên sinh động lạ thường... “Phải xem xét, nâng đỡ những năng khiếu, sở trường của anh em, biến đam mê thành hạt nhân, gỡ “thế bí” từ những mầm non có “bí truyền”. Đó là cách để chúng tôi gieo hạt giống cho phong trào” - Đại tá Nguyễn Hồng Phương cho biết.

Mấy năm gần đây, Sư đoàn 325 còn được cấp trên đầu tư, xây dựng hệ thống bài tập thể lực tổng hợp về đến các tiểu đoàn. Việc có bãi tập thể lực hiện đại thực sự là một “cú hích” mới với phong trào thể thao của đơn vị. Rất nhiều chiến sĩ say mê xà, tạ hay các bài tập vượt vật cản, chui hàng rào, nhảy cao, nhảy xa... đã được đáp ứng điều kiện bãi tập. Phong trào “sáng thể dục, chiều thể thao, tối cất cao tiếng hát” ở Sư đoàn 325 như được chắp thêm đôi cánh, phát triển rộng rãi, thực chất. Binh nhất Nguyễn Văn Huy, người từng tốt nghiệp đại học trước khi nhập ngũ về sư đoàn, thổ lộ: “Tôi chưa từng nghĩ đến môi trường quân đội lại vui vẻ, sôi động, đáng sống đến thế. Tôi nhập ngũ khá gượng ép, vì đã có bằng đại học nên muốn đi tìm việc làm, nhưng giờ tôi muốn gắn bó lâu dài trong quân đội”.

Qua tìm hiểu thực tế Sư đoàn 325, chúng tôi nhận thấy tổ chức hoạt động ngày nghỉ cuối tuần cho bộ đội vẫn còn nhiều khó khăn vì thiếu kinh phí và vật chất. Chỉ riêng hoạt động Phòng Hồ Chí Minh cho thấy, toàn sư đoàn có 17 Phòng Hồ Chí Minh, nhưng rất ít phòng đủ chuẩn về không gian, 4 phòng được trang bị tương đối đầy đủ vật chất, còn lại đều thiếu. Các đơn vị thường trích quỹ tăng gia để mua sắm một số vật tư thiết yếu như bàn ghế, tủ đựng sách báo... nên sự chính quy, đồng đều chưa có. Đây là điều rất cần sự quan tâm của cơ quan chức năng.

VĂN TUẤN - LIÊN VIỆT