Đó mới chỉ là một trong số rất nhiều vấn đề đang cần những giải pháp đột phá nhằm thực hiện mạnh mẽ tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới. Vấn đề "then chốt của then chốt" trong tái cơ cấu nông nghiệp hiện nay là phải có đội ngũ cán bộ nông nghiệp, nông thôn chất lượng cao, đặc biệt là phải chú ý đến đội ngũ "bé" nhất ở nông thôn là các bí thư chi bộ, trưởng thôn.

Phóng viên Báo Quân đội nhân dân Cuối tuần đã có cuộc phỏng vấn đồng chí Lương Quốc Đoàn, Phó chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, về cơ cấu lại nông nghiệp, nông thôn và đội ngũ cán bộ trẻ ở nông thôn hiện nay.

Thanh niên mạnh dạn khởi nghiệp tại quê hương

Phóng viên (PV): Thưa đồng chí, lâu nay nhắc đến công tác chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, dường như chúng ta chưa chú ý đúng mức đến tổ chức chính trị đại diện và gần gũi với nông dân nhất. Đồng chí có thể cho biết vai trò của Hội Nông dân các cấp trong chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới hiện nay, đặc biệt là vai trò cấp hội ở cơ sở?

Đồng chí Lương Quốc Đoàn: Để ngành nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững, tạo nền tảng vững chắc cho nền kinh tế quốc dân, tạo động lực tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, cần thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới.

leftcenterrightdel

Đồng chí Lương Quốc Đoàn. 

Đây là quá trình tổ chức lại sản xuất để có giá trị gia tăng cao hơn, đưa thu nhập của người làm nông nghiệp cao hơn, thu hẹp khoảng cách về thu nhập, phát triển giữa người dân nông thôn và người dân đô thị. Tái cơ cấu nông nghiệp phải gắn liền với xây dựng nông thôn mới. Đây là hai vấn đề gắn kết chặt chẽ trong sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội, là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Muốn tái cơ cấu nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới thành công phải đặt người nông dân vào vị trí trung tâm và vai trò chủ thể để thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.

Hội Nông dân Việt Nam là tổ chức chính trị của giai cấp nông dân được tổ chức ở cả 4 cấp từ trung ương đến cơ sở, dưới cấp cơ sở có các chi, tổ hội. Hội đại diện cho quyền và lợi ích của giai cấp nông dân, là trung tâm, nòng cốt cho phong trào nông dân và công cuộc xây dựng nông thôn mới. Vì vậy, vai trò của Hội Nông dân Việt Nam trong chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới là rất quan trọng, nhất là ở cấp cơ sở và ở chi, tổ hội. Vì đây là nơi gần gũi nhất với nông dân, là nơi sinh hoạt của hội viên. Qua đó, cán bộ hội sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về nông nghiệp, nông dân, nông thôn nói chung và về chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới nói riêng tới hội viên nhanh nhất. Từ đó, làm cho hội viên hiểu rõ nhiệm vụ tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp của toàn dân, trong đó, nông dân đóng vai trò vừa là chủ thể vừa là lực lượng thực hiện, và là người được thụ hưởng thành quả. Để từ đó vận động, động viên nông dân đồng lòng thực hiện.

PV: Đồng chí đánh giá thế nào về vai trò của thanh niên trong chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, nông thôn theo hướng xây dựng nền công nghiệp nông nghiệp Việt Nam?

Đồng chí Lương Quốc Đoàn: Có thể khẳng định rằng, thanh niên chính là thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, trong đó có phát triển kinh tế nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Việc chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, nông thôn theo hướng xây dựng nền công nghiệp nông nghiệp đòi hỏi rất nhiều nguồn lực, một trong những nguồn lực quan trọng chính là nguồn nhân lực trẻ, đó chính là thế hệ thanh niên.

Hiện nay có rất nhiều bạn trẻ, sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường đã mạnh dạn khởi nghiệp từ chính quê hương của mình, đặc biệt là từ lĩnh vực nông nghiệp có rất nhiều cơ hội để phát triển. Với sự năng động, nhiệt huyết, sáng tạo của tuổi trẻ, có kiến thức, có năng lực, có tay nghề và dám nghĩ dám làm, nhiều thanh niên đã tiếp thu, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất các sản phẩm nông nghiệp, tạo ra nhiều của cải vật chất, tạo nhiều việc làm giúp các thanh niên khác, góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế nông nghiệp.

Bên cạnh việc thanh niên tích cực khởi nghiệp, làm giàu từ nông nghiệp thì thanh niên cũng chính là lực lượng xung kích trong các phong trào xây dựng quê hương, đất nước, trong đó có phong trào xây dựng nông thôn mới. Thanh niên nông thôn đã có nhiều cuộc vận động trong các phong trào bảo vệ môi trường, văn hóa, văn nghệ, vận động gia đình trong việc góp công, góp của xây dựng nông thôn mới.

Trưởng thôn cần được bồi dưỡng nghiệp vụ và chính trị

PV: Hiện có một đội ngũ thanh niên với tuổi đời còn rất trẻ đảm nhiệm chức trách bí thư chi bộ, trưởng thôn. Đồng chí đánh giá vấn đề này như thế nào?

Đồng chí Lương Quốc Đoàn: Theo tôi, nếu được như vậy thì rất tốt. Bởi lẽ, thanh niên vừa có nhiệt huyết của tuổi trẻ, nhiệt tình, trách nhiệm thêm vào đó là trí tuệ, tư duy mới, nếu đảm nhiệm các chức trách như bí thư chi bộ, trưởng thôn sẽ tạo ra sự đổi mới trong tư duy, hoạt động, sẽ có nhiều việc làm sáng tạo, đổi mới hơn. Việc làm này sẽ tạo ra hiệu ứng tích cực, định hướng nghề nghiệp cho thế hệ thanh niên trong việc tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, vì không ít thanh niên hiện nay có lối sống hiện đại, thích làm những công việc tự do, thích sống ở những đô thị hiện đại hơn.

leftcenterrightdel
Thanh niên-lực lượng quan trọng trong xây dựng nông thôn mới. Ảnh: VŨ HOÀI 

Tuy nhiên, hạn chế ở đây là vì còn trẻ nên sẽ thiếu kinh nghiệm, có thể dẫn đến những sai lầm. Đặc biệt, ở những vùng sâu, vùng xa, bên cạnh kinh tế khó khăn là sự chống phá của các thế lực thù địch đặt ra thách thức lớn cho thanh niên. Một số cán bộ trẻ khi gặp phải những khó khăn sẽ có thái độ nản lòng, muốn từ bỏ.

PV: Hiện nay chúng ta đã có nhiều chương trình đưa trí thức trẻ tình nguyện về công tác ở các xã nhưng chưa có chương trình đưa trí thức trẻ về tận các thôn, xóm. Theo đồng chí, có nên có một chương trình đưa những cán bộ trẻ trong hệ thống chính trị ở cơ sở về đảm nhiệm chức vụ bí thư chi bộ, trưởng thôn hay không? Cần làm gì để việc đưa cán bộ trẻ về làm trưởng thôn, bí thư chi bộ thôn trở thành nguồn xung lực mới cho phát triển nông nghiệp, nông thôn?

Đồng chí Lương Quốc Đoàn: Tôi ủng hộ chủ trương này! Công cuộc xây dựng nông thôn mới rất cần đội ngũ cán bộ trẻ, cán bộ có năng lực trong đó có vị trí bí thư chi bộ, trưởng thôn, vì đây là hai vị trí liên quan trực tiếp đến người dân, trực tiếp vận động, tổ chức, hướng dẫn người dân thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới. Cán bộ trẻ nhiệt tình, năng động, sáng tạo trong công việc sẽ có tác dụng thu hút, lôi kéo người dân tham gia. Tuy nhiên, để cán bộ trẻ về làm trưởng thôn, bí thư chi bộ thôn trở thành nguồn xung lực mới cho phát triển nông nghiệp, nông thôn thì cần tạo điều kiện, cơ hội để cán bộ trẻ thể hiện năng lực của mình.

Như tôi đã nói về hạn chế ở trên thì cần phải có những cơ chế thiết thực cụ thể đối với những cán bộ trẻ này. Cụ thể là cần chú trọng đến chế độ lương thưởng, cơ hội cống hiến, thăng tiến và trợ cấp vùng miền, nhà ở, nhất là đối với cán bộ ở vùng khó khăn. Cần có khóa bồi dưỡng cả về lý luận chính trị và đào tạo kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ, các khóa học trải nghiệm thực tế về công tác lãnh đạo đoàn thể cho cán bộ trẻ. Cần chú trọng quan tâm đến các thanh niên đã trải qua quân ngũ để hướng tới đảm nhiệm các chức trách này vì họ là những thanh niên đã được giáo dục qua môi trường quân đội nên có bản lĩnh chính trị vững vàng, có mong muốn được cống hiến cho đất nước… Quan trọng vẫn là sự chủ động, tự nguyện của các cán bộ trẻ có tâm huyết.

Cấp ủy, chính quyền các cấp cần làm tốt công tác tư tưởng, tạo cơ chế, điều kiện thuận lợi để cán bộ trẻ mạnh dạn phát huy khả năng tư duy, sáng tạo trong việc triển khai các nhiệm vụ và thực hiện các đề án phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương.

Chính quyền các cấp cần có cơ chế tạo điều kiện cho cán bộ trẻ phát triển kinh tế, sống và làm giàu được ở nông thôn. Hiện nay, dư địa để làm giàu từ nông nghiệp là rất lớn nếu biết cách tổ chức sản xuất. Đã có nhiều lao động trẻ thành công trong lĩnh vực phát triển nông nghiệp. Tuy nhiên, hiện nay vấn đề đất đai manh mún, phần lớn ruộng đất đều có chủ sở hữu, thế hệ thanh niên là những người không có ruộng đất để phát triển sản xuất, để đầu tư. Vì vậy, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ tạo điều kiện về vốn, đất đai để lớp lao động trẻ có cơ sở để đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp, làm giàu, tạo ra tăng trưởng kinh tế từ đó sẽ có thêm động lực để tham gia và làm tốt trong các vai trò là bí thư chi bộ hay trưởng thôn.

Cần kịp thời động viên, khen thưởng những cán bộ trẻ có thành tích tốt để nêu gương, tạo động lực và hiệu ứng tích cực cho các thế hệ trẻ khác tham gia vào phát triển nông nghiệp, nông thôn và đảm nhiệm các vị trí như là trưởng thôn hay bí thư chi bộ.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

 Lao động nông thôn đang bị lão hóa: Phần lớn người rời bỏ nông nghiệp, nông thôn là lao động trẻ làm cho tuổi bình quân của lao động nông nghiệp tăng lên, chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông nghiệp nhiều nơi chưa cao. Sản xuất nông nghiệp vẫn mang tính nhỏ lẻ và trình độ thấp, khả năng cạnh tranh chưa cao; chậm chuyển biến theo hướng hiện đại, quy mô sản xuất còn nhỏ, năng suất, chất lượng, giá trị thương mại, hiệu quả sản xuất nhiều loại nông sản còn thấp, an toàn vệ sinh thực phẩm vẫn là vấn đề bức xúc trong xã hội. (Nguồn: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn).


HẢI LÝ (thực hiện)