Khoảng trời ấy, những con người bản lĩnh, sáng tạo cùng những cánh bay ấy, đã góp phần quan trọng để tạo nên thương hiệu cho ngành bay dịch vụ Việt Nam. Và cũng từ đây, tôi càng hiểu vì sao khi chinh phục bầu trời, chiến sĩ của chúng ta lại say mê và tài ba đến thế.

Bước vào phòng truyền thống của VNHS, cảm giác đầu tiên của tôi là choáng ngợp trước những bức ảnh và hiện vật trưng bày. Được sự hướng dẫn nhiệt tình, hóm hỉnh của Thượng tá Hồ Sĩ Hoàng, trợ lý tuyên huấn đơn vị, tôi đã mê nghề bay dịch vụ lúc nào không hay. Không chỉ có tôi, mà các đồng chí lãnh đạo, phóng viên cơ quan đại diện phía Nam của Báo Quân đội nhân dân, Báo Công an nhân dân, Trung tâm Phát thanh-Truyền hình Quân đội và Báo-Truyền hình Quân khu 7 cũng rất ngưỡng mộ thành tích của VNHS. Đứng trước bức ảnh giới thiệu về phi công Nguyễn Xuân Trường, cùng tổ bay UH1 bay ra giàn khoan Dan Queen của một hãng dầu mồng Một Tết Kỷ Mùi (1979), ai cũng trầm trồ cảm phục. Một chiếc trực thăng nhỏ bé, mong manh thu được của chế độ cũ sau chiến tranh dùng để huấn luyện, chiến đấu, mà lại bay ra đại dương mênh mông trong điều kiện thời tiết phức tạp, lấy sóng của Đài Phát thanh Tiếng nói nhân dân TP Hồ Chí Minh làm tín hiệu dẫn đường, thì quả là một kỳ tích.

leftcenterrightdel
Máy bay EC-225 của VNHS đưa công nhân ra giàn khoan.

Đại úy Nguyễn Trung Kiên, Phó chủ nhiệm Chính trị VNHS là một phi công trẻ, nhưng đã có nhiều giờ bay trên trực thăng EC-225, chia sẻ với tôi: “Bay dịch vụ thương mại có những quy chuẩn rất nghiêm ngặt và phải thử thách với nhiều loại địa hình như rừng núi, giàn khoan, tàu thuyền, nhà giàn DK1, đảo lớn, đảo nhỏ… trong mọi điều kiện thời tiết dù là ngày, hay đêm. Người phi công không chỉ nắm chắc kỹ thuật bay, mà còn phải hiệp đồng chặt chẽ với các thành phần và giỏi tiếng Anh”.

Khách hàng của VNHS cơ bản là những hãng dầu, doanh nghiệp lớn, họ rất hào hoa, phong độ, nhưng cũng rất khó tính. Đối với họ, việc đầu tiên là phải tuyệt đối an toàn về tính mạng, thoải mái về tư tưởng và đạt được hiệu quả cao nhất về kinh tế hay chính trị. Nếu phục vụ không chu đáo, hoặc mất an toàn là mất khách. Các nước như: Mỹ, Anh, Na Uy, Pháp, Tây Ban Nha, Nhật Bản… rất phát triển hoạt động bay dịch vụ. Điều đó khiến ngành bay dịch vụ của chúng ta phải chịu khó nghiên cứu, tìm tòi, đổi mới, nâng cao trình độ chuyên môn, đầu tư trang thiết bị hiện đại mới cạnh tranh nổi.

Thực hiện gần 80% kế hoạch bay của VNH, khiến VNHS phải đưa lực lượng đi khắp mọi miền đất nước, kể cả ở nước ngoài theo các hợp đồng. Với nhiệm vụ nặng nề này, đơn vị luôn chú trọng đến công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Phương thức đào tạo là đào tạo tại chỗ, đào tạo tại Trung tâm huấn luyện của VNH và gửi ra nước ngoài. Với việc đào tạo ban đầu ở trong nước, VNHS đã giảm chi phí từ 30% đến 40% so với đào tạo ở nước ngoài và chất lượng được nhiều chuyên gia đánh giá cao. Sau khi đào tạo cơ bản, đơn vị có thể gửi đi đào tạo nâng cao ở nước ngoài. Khách hàng truyền thống hiện nay là Vietsovpetro, ngoài ra VNHS còn thực hiện hợp đồng với nhiều công ty dầu khí: Fina, Petronas, Carigali, Enterprise Oil, Công ty dầu Việt-Nhật (JVPC)... và bay hợp đồng cứu hỏa với Indonesia.  

Đi một vòng tham quan, tìm hiểu về một số hoạt động của VNHS, chúng tôi dừng lại ở hăng-ga số 1, nơi có hai chiếc EC-225 đang được nhân viên kỹ thuật kiểm tra, bảo dưỡng. Thiếu tá Nguyễn Duy Hải, Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật hàng không của công ty giới thiệu: “Đây được coi là một “khoa” trong “bệnh viện” của chúng tôi. Máy bay được kiểm tra, bảo quản bảo dưỡng định kỳ, hay sửa chữa hỏng hóc đều được đưa vào đây”. Tôi cũng được biết, VNHS đang sử dụng rất nhiều loại trực thăng, như: EC-225, EC-155B1, Super Puma AS332 L2, Mi17-1V, Mi-172… hay loại mới nhận gần đây là dòng trực thăng tầm trung AW-189. Vì thế, vai trò của người thợ đối với những chuyến bay an toàn là rất quan trọng. Hầu hết kỹ sư, kỹ thuật viên của VNHS đều được đào tạo cơ bản, chuyên sâu ở trong và ngoài nước, có nhiều kinh nghiệm trong công tác kỹ thuật. Không chỉ khai thác, sử dụng tốt các tính năng của máy bay, họ còn là những người thông minh, có nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật, làm lợi cho đơn vị hàng tỷ đồng. Những người thợ còn có cuốn “Sổ ghi giờ vàng”, ghi lại thời gian làm thêm của mình trong các ngày nghỉ, giờ nghỉ, làm cơ sở để xét thi đua-khen thưởng.

 Tới sân bay Vũng Tàu lần này, tôi cũng được biết thêm một điều: Những cánh bay dịch vụ Việt Nam không chỉ góp phần làm giàu cho đất nước, mà còn thực hiện rất tốt nhiệm vụ quân sự, quốc phòng và có những chuyến bay “để đời”. Khoảng 5 năm trước, khi giá dầu trên thế giới còn ở mức cao, thì ngành bay dịch vụ của chúng ta được coi là một trong những “nghề đỉnh”. Cùng với Tập đoàn Viettel, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn và một số đơn vị khác, VNH đã làm rạng danh hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trên mặt trận kinh tế. Ngày ấy có người đã nói đùa: Máy bay của VNHS cứ cất cánh lên bầu trời là mang tiền về cho đất nước. Và ngay cả khi giá dầu sụt giảm hay lên xuống thất thường, thì họ vẫn có cách để vượt qua khó khăn, thử thách như ký hợp đồng đưa máy bay sang Indonesia tham gia phòng cháy, chữa cháy; tìm kiếm nhiều hợp đồng khác từ bay quay phim chụp ảnh, tham quan du lịch, vận chuyển người và hàng hóa...   

Ngoài chuyến bay lịch sử của tổ bay do phi công Nguyễn Xuân Trường lái chính, VNHS còn có nhiều chuyến bay đi vào kỳ tích. Một trong số đó là chuyến bay do tổ bay có sự tham gia của Đại tá Nguyễn Đức Toàn, nguyên Phó giám đốc VNHS, hiện là phi công của đơn vị thực hiện thành công chuyển trường máy bay EC-225 từ Marignane (Pháp) về sân bay Vũng Tàu theo thỏa thuận mua bán từ trước. Sở dĩ đơn vị chọn phương pháp này vì hai lý do quan trọng. Thứ nhất, thời gian nhanh, giá thành giảm. Thứ hai, phi công tích lũy được thêm nhiều giờ bay (khoảng 100 giờ và được cộng vào giờ bay thương mại). Còn đưa máy bay về nước bằng tàu biển sẽ phải mất một tháng; thuê máy bay vận tải để vận chuyển tuy thời gian nhanh hơn, nhưng giá thành lại cao gấp 3 lần, phi công không tích lũy thêm được giờ bay thương mại. Hành trình chuyển trường 10 ngày (từ ngày 27-7-2009 đến 5-8-2009), chiếc EC-225 số hiệu 619 đã vượt qua quãng đường dài 11.006km, trên không phận của 10 nước, trên nhiều loại địa hình phức tạp như biển, rừng núi, sa mạc, đô thị, với 49 giờ 32 phút bay, đã ghi dấu ấn về kỷ lục bay đường dài của trực thăng Việt Nam. Chuyến bay này thời tiết cơ bản tốt, công tác hiệp đồng bay và thủ tục hải quan cũng thuận lợi, nhưng thời gian bay dài đã tổn hao khá nhiều sức lực của các thành viên tổ bay.

Càng đi, càng tìm hiểu, càng thêm tin tưởng, thương yêu những cánh bay dịch vụ Việt Nam. Các anh không chỉ giỏi làm kinh tế, mà còn hoàn thành rất tốt nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Những năm qua, VNHS đã thực hiện hàng trăm lần chuyến bay chuyên cơ chở các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quân đội, các bộ, các ngành đi công tác và thực hiện tìm kiếm, cứu nạn, nhất là bay chở cán bộ, nhân dân ốm đau, bị nạn trên biển đảo về đất liền cấp cứu. Những việc làm ấy càng tôn vinh hình ảnh đẹp của Bộ đội Cụ Hồ, tạo niềm tin sâu sắc của Đảng, Nhà nước, quân đội và nhân dân, khách hàng đối với những cánh bay dịch vụ Việt Nam. Tôi ước ao có một lần được ngồi trên chiếc EC-225, hay Puma L2, AW-189 bay lên bầu trời, để được ngắm Tổ quốc từ trên cao và cũng để chiêm ngưỡng “tay nghề” điều khiển trực thăng của các phi công VNHS. Chắc chắn đó sẽ là một kỷ niệm đẹp, một dấu ấn để đời về những cánh bay hào hoa trên thành phố biển Vũng Tàu tươi đẹp.

Bài và ảnh: LÊ CÚC - THĂNG LONG