Trong khi đó, hiện tại, trừ cấp học mầm non, hầu hết các trường từ tiểu học trở lên được xây dựng với mục đích ban đầu chỉ phục vụ cho việc dạy và học. Sau đó, từ nhu cầu cấp thiết của phụ huynh và gia đình, nhiều trường mới đảm đương thêm việc phục vụ bữa ăn bán trú cho học sinh. Những người trực tiếp chăm sóc bữa ăn cho trẻ phần lớn không được đào tạo chuyên môn dinh dưỡng và thiếu kinh nghiệm xây dựng thực đơn. Vì vậy, vẫn tồn tại nhiều hạn chế trong việc xây dựng thực đơn bữa ăn học đường bảo đảm đầy đủ các tiêu chí đủ dinh dưỡng, an toàn thực phẩm, tươi ngon, đa dạng, phù hợp lứa tuổi và hợp lý chi phí. Bữa ăn bán trú đôi khi chỉ dừng lại ở mức no và ngon miệng, chưa đáp ứng được các tiêu chí về cân bằng dinh dưỡng hoặc đáp ứng tốt nhất cho nhu cầu từng lứa tuổi.

leftcenterrightdel
 Trẻ em lứa tuổi học đường là “giai đoạn vàng” để phát triển tầm vóc. Ảnh: HOÀNG OANH

Nhằm thay đổi thực trạng này, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã thực hiện các chiến lược dinh dưỡng nhằm cải thiện bền vững cả về tầm vóc và thể trạng của người Việt Nam theo Quyết định số 641/QĐ-TTg, Quyết định số 1340/QĐ-TTg, Quyết định số 41/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Trong số các hoạt động được Bộ GD&ĐT triển khai, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đặc biệt nhấn mạnh tới mô hình điểm về dinh dưỡng và bữa ăn học đường đã được Tập đoàn TH nghiên cứu bài bản, lĩnh hội đầy đủ các thành tựu dinh dưỡng từ kinh nghiệm của các quốc gia đã thành công trên thế giới, kết hợp với khảo nghiệm thực tế tại các địa phương, vùng, miền của Việt Nam. Mô hình điểm “Dinh dưỡng và bữa ăn học đường hợp lý cho học sinh-sinh viên” được Tập đoàn TH triển khai giai đoạn 1 tập trung vào nhóm học sinh mẫu giáo và tiểu học, tại các địa phương thuộc các vùng, miền khác nhau trong cả nước. Mỗi miền thực hiện tại 2-4 điểm trường, tương đồng nhau về kinh tế-xã hội, dân trí. Từ mô hình này, Tập đoàn TH đã xây dựng bài bản thành Đề án “Đảm bảo dinh dưỡng hợp lý và phát triển công tác giáo dục thể chất, thể thao cho học sinh Việt Nam giai đoạn 2020-2025”. Theo đó, Tập đoàn TH cùng các nhà khoa học dinh dưỡng sẽ bảo đảm thực đơn cho các lứa tuổi được xây dựng cân đối, khoa học nhằm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng, nâng cao tầm vóc, thể lực của trẻ em. Bà Thái Hương, nhà sáng lập và Chủ tịch Hội đồng Chiến lược của Tập đoàn TH chia sẻ: “Có 3 yếu tố khiến tôi và Tập đoàn TH quyết tâm đồng hành với Bộ GD&ĐT và Chính phủ thực hiện Chương trình dinh dưỡng và bữa ăn học đường. Thứ nhất, là một phật tử, tôi lĩnh hội 10 điều răn của nhà Phật, trong đó, điều thứ nhất có nói: Sức khỏe là tài sản lớn nhất của đời người. Thứ hai, là một doanh nhân, tôi cần phải có trách nhiệm với đất nước. Lý do thứ ba bắt nguồn từ trong gia đình tôi: Tôi là một người phụ nữ, một người mẹ, người mẹ bao giờ cũng mong muốn những điều tốt đẹp nhất cho con mình, mong muốn con mình từ khi hoài thai trong bụng cho đến khi sinh ra, được nuôi nấng... bao giờ cũng mong con mình khỏe mạnh nhất. Và tất cả đều liên quan đến dinh dưỡng. Cơ thể phải khỏe mạnh mới có nền tảng để phát triển trí tuệ. Nếu một con người được sinh ra với bộ gene về IQ, EQ đều rất tốt, nhưng sức khỏe không tốt thì mọi yếu tố khác đều trở thành ảo tưởng”.

Cùng với kinh nghiệm từng tiên phong thực hiện Chương trình “Sữa học đường” quốc gia, đóng góp xây dựng Quy chuẩn sữa học đường, Tập đoàn TH tham gia đồng hành thực hiện Đề án “Đảm bảo dinh dưỡng hợp lý và phát triển công tác giáo dục thể chất, thể thao cho học sinh Việt Nam giai đoạn 2020-2025”. Với mô hình này, 4-6 bộ thực đơn cân bằng dinh dưỡng sẽ được tập đoàn thiết lập. Cụ thể, có 2-3 bộ thực đơn thu-đông (gồm 20-30 thực đơn/bộ) và 2-3 bộ thực đơn xuân-hè (gồm 20-30 thực đơn/bộ). Thông qua việc triển khai bữa ăn học đường tại các mô hình điểm, đề án hướng tới việc nâng cao giáo dục dinh dưỡng cho trẻ em, nâng cao sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình học sinh, cải thiện tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng của trẻ.

Cụ thể, quá trình can thiệp để bữa ăn học đường cân bằng dinh dưỡng và khoa học hơn sẽ giúp trẻ có thói quen thực hành ăn uống lành mạnh một cách bền vững và được trang bị kiến thức về thực phẩm, dinh dưỡng. Trẻ em sẽ được thu nhận, lĩnh hội kiến thức, thực hành các thói quen dinh dưỡng hợp lý thông qua thực hành bữa ăn học đường khoa học, cân bằng, cũng như các hình thức giảng dạy, hoạt động ngoại khóa, tài liệu truyền thông dễ hiểu, phù hợp với lứa tuổi.

Đồng thời, kiến thức dinh dưỡng cho các bộ phận xã hội có liên quan chặt chẽ đến sự phát triển của trẻ như gia đình, nhà trường, tổ chức y tế... cũng sẽ được tăng cường, nhằm thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe toàn diện để hoàn thiện phát triển sức khỏe tầm vóc cho trẻ em Việt Nam nói riêng, nâng cao tuổi thọ và chất lượng cuộc sống của người Việt nói chung.

Theo điều tra của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, khẩu phần ăn của người dân Việt Nam hầu hết không đáp ứng đủ 100% nhu cầu về các vitamin và chất khoáng. Khẩu phần ăn hằng ngày mới chỉ đáp ứng 96% năng lượng, 70% sắt, 69% kẽm, 35% vitamin A so với nhu cầu khuyến nghị dinh dưỡng của trẻ 2-5 tuổi. Mức đáp ứng nhu cầu sắt của khẩu phần trẻ 24-35 tháng chỉ đạt 57% và nhóm trẻ 36-59 tháng đạt khoảng 77%, vitamin A trong khẩu phần ăn của trẻ cũng chỉ đạt 65% so với nhu cầu khuyến nghị của người Việt Nam. Năng lượng khẩu phần của cả 3 bữa ăn học sinh Việt Nam 6-18 tuổi mới đáp ứng được 60% năng lượng khẩu phần cho trẻ.

THANH HUYỀN