Âm vang xúc cảm về nước Nga qua những tác phẩm văn học, các bài hát, phim ảnh và ấn tượng từ những chuyên gia Liên Xô sang giúp đỡ Việt Nam thời kỳ 1960-1972... mà tôi được học, được nghe, được chứng kiến từ thời học sinh ở quê hương mình xốn xang suốt 10 giờ bay, tạm lắng xuống khi chiếc phi cơ của Hãng hàng không Nga với “dàn” tiếp viên xinh tươi và lịch lãm đưa chúng tôi vào không phận Moscow. Thời tiết khu vực sân bay lúc đó rất xấu. Sau hơn 20 phút “dập dình”, máy bay cũng tiếp đất được; trăm người như một cùng nổ tràng pháo tay rát bỏng như chưa từng thấy. Anh bạn đi Nga nhiều lần cho biết, vỗ tay hoan hô đã thành một nếp ứng xử mỗi khi hành trình đường bay Hà Nội-Moscow kết thúc, bất kể thời tiết như thế nào.

leftcenterrightdel
Du khách cùng dân làng Kizhi trong điệu nhảy truyền thống của làng

Từ sân bay, chúng tôi được đón lên một chiếc xe du lịch để về tàu Ms Repin (Volga Cruise) trên dòng sông Volga, đoạn thuộc địa phận thủ đô của Nga. Dọc đường đi, chỉ thấy rặt ô tô, dày như nêm cối. Xe đi lúc nhanh, lúc chậm, có lúc phải dừng lại nhưng không hề có tiếng còi; tất cả đều theo hàng lối, tựa hồ dòng sông chảy êm êm dưới trời thu. Sau gần một giờ, đã thấy đại diện lãnh đạo và nhân viên phục vụ của tàu Ms Repin tay bắt mặt mừng, giúp chúng tôi di chuyển hành lý vào các phòng được thiết kế phù hợp với sinh hoạt gia đình ngay trên con tàu. Phòng nào cũng có cửa sổ bằng kính trong vắt để du khách quan sát được mọi thứ trên sông, bên bờ sông. Từ đấy, chúng tôi coi như mình đã có ngôi nhà riêng cho suốt hành trình. Và cũng từ lúc đó, những điều kỳ thú trong cuộc du ngoạn xuất hiện từng phút, từng giờ. Bài viết này chỉ nêu một vài dẫn chứng.

Xanh, sạch, đẹp đến kỳ lạ

Môi trường sống thuộc lưu vực sông Volga, những nơi chúng tôi đặt chân tham quan như: Quảng trường Đỏ, Lăng Lênin, Điện Kremlin, Đại lộ Leningradsky, đồi Chim Sẻ, Trường Đại học Lomonosov (MGU), Nhà thờ thánh Basil, Cửa hàng Bách hóa quốc gia GUM, tàu điện ngầm ở thủ đô Moscow... cho đến các thành phố, làng mạc nằm dọc đôi bờ như: Uglich, Vành đai vàng Yaroslavl (một trong những thành phố cổ nhất nước Nga), thị trấn Goritsy... yên bình duyên dáng tiêu biểu cho những nét đặc sắc của nông thôn nước Nga xinh đẹp; Kizhi-địa danh nổi tiếng với bộ sưu tập kiến trúc nhà thờ gỗ của Nga-Di sản thế giới của UNESCO; Mandrogui-ngôi làng du lịch nằm ngay bên sông Svir với rất nhiều ngôi nhà gỗ đặc trưng của Nga và nghề làm đồ lưu niệm búp bê Matryoshka; Bảo tàng Vodka trưng bày gần 3.000 loại rượu Vodka… cho đến điểm dừng chân cuối cùng của tàu Ms Repin là Sankt Peterburg-thành phố nổi tiếng và lớn thứ hai của Nga, được mệnh danh là Venice của phương Bắc với những công trình đồ sộ và hoành tráng bậc nhất được xây từ thế kỷ 18… tất cả đều xanh tươi cây lá, sạch sẽ và đẹp kỳ lạ. Trời trong xanh, mây trắng bồng bềnh như mơ. Những thảm bồ công anh vàng tươi níu những nẻo đường về các làng quê. Sông Volga cũng như các làng, thành phố ven sông, mọi nơi, mọi chỗ... không hề có rác, dù chỉ là một mẩu nhỏ; không hề thấy bụi bay... Tưởng như không gian toàn bằng pha lê. Du khách chạnh nỗi phân vân, e lỡ giẫm lên cỏ hoặc sơ ý đánh rơi rác ra lối đi, xuống dòng sông, thì tự mình không tránh khỏi phiền lòng! Gần hai tuần lễ thâm nhập miền đất này, lúc trên sông, lúc trên bộ, quần áo du khách vẫn sạch sẽ.

Thân thiện, mến khách

Dân ở hai bên bờ sông, công nhân trên những con tàu lướt sóng ngược chiều tàu Ms Repin vẫy chào du khách nhiệt thành đến cảm động. Mỗi làng du lịch Nga đều có đội “nhạc sống” gồm các tay trống, kèn đồng, accordeon mạnh khỏe và điệu nghệ chào đón khách. Những cô gái mang sắc phục dân tộc, mắt xanh quyến rũ mời khách thưởng thức đặc sản bánh mì trước khi vào thăm làng. Gặp ai cũng thấy thân thiện. Gia đình ông Sergey ở miền quê Goritsy đưa du khách tham quan toàn bộ nơi ở của mình, rồi mời mọi người thưởng thức trà, bánh kẹo do mình tự làm, ngay tại vườn, dưới nắng non tươi. Tình cảm ấm áp chan hòa, như quen như lạ. Người nơi xa đến không thể cầm lòng trước sự thân thiện an bình mà chủ nhà dành cho.

Các điểm du lịch trong chuyến đi tạo cho du khách hết ngỡ ngàng này đến ngỡ ngàng khác. Quảng trường Đỏ, các cung điện Mùa Hè, Mùa Đông, các nhà thờ, các di tích lịch sử... đẹp và hoành tráng ngoài sức tưởng tượng. Tại đấy, thuyết minh viên sở tại thường dành cho du khách người Việt Nam những tình cảm đặc biệt. Hướng dẫn viên Andrey ở Goritsy đã gần 60 tuổi, uyên thâm và hóm hỉnh, tạm biệt chúng tôi bằng những vòng tay ôm thân thiện...

Có chung tình yêu nước Nga!

Đó là thông điệp từ các đoàn du lịch nước ngoài cùng nhau trên tàu Ms Repin, gồm Việt Nam, Na Uy và Italy. Chương trình sinh hoạt văn hóa nghệ thuật trên tàu như học tiếng Nga, vẽ búp bê Matryoshka, cũng như các trò chơi thi tài năng, học bài hát Nga... rất phong phú, rất vui và nhân văn, tạo thêm sự hiểu biết lẫn nhau giữa các đoàn du khách và các bạn Nga. Đoàn Việt Nam biểu diễn dân ca Trống cơm, có nhạc công của bạn Nga giúp đỡ. Các bạn Na Uy, Italy vô cùng thích thú tiết mục của đoàn Việt Nam. Họ hào hứng chụp ảnh chung với đoàn. Nhiều người tận tay cảm nhận tấm áo dài của các bà, các cô Việt Nam...

leftcenterrightdel
Hoa bồ công anh níu chân du khách

Những bữa ăn thật khó quên

Bữa ăn trên tàu (sáng buffet, trưa và tối ăn theo suất) là những lúc sum họp du khách cùng ban lãnh đạo và nhân viên của tàu Ms Repin. Món lạ mà “hợp bụng”, rất dinh dưỡng. Cá hồi, thịt bò, trứng, sữa, các loại hạt nông sản... là thực phẩm chủ yếu, được chế biến tinh tươm, hầu hết đều nhừ mềm. Quả tươi sạch như táo, cam, chuối, dưa chuột... nhiều đến nỗi thỏa sức cảm nhận. Vodka các loại vốn đã nức tiếng, cùng với bia càng thơm nồng trước sự mến mộ của du khách. Bánh mì đen trắng đủ loại, nóng, nguội tùy khách muốn. Nhân viên phục vụ tận tụy, tận tâm, tận tình; ánh mắt, nụ cười, tiếng hỏi câu chào “pha âm”... rất lý thú.

Món phở và những đôi đũa (Visit Russia Asia chuẩn bị cho riêng đoàn Việt Nam) trở thành đặc sản trên tàu Ms Repin. Dễ thấy người của các đoàn bạn ngắm nhìn, muốn thưởng thức phở và học cách dùng đũa ăn... Được anh chị em trong đoàn Việt Nam hướng dẫn, họ thích thú dùng thử. Và rồi sự “vơi dần” đũa tre dẫn đến công ty buộc phải ra thông báo hạn chế lấy đũa đi. Dù vậy, một số bạn vẫn tìm cách để mang đũa về làm kỷ niệm. Lúc ở quầy làm thủ tục rời tàu, kết thúc hành trình, bà Thanh Bình-cựu cán bộ Nhà xuất bản Chính trị quốc gia-Sự thật (Hà Nội) đã dúi tặng vợ chồng người Italy hai đôi đũa. Đôi bạn Italy xúc động lắm. Anna-nhân viên nhà tàu chứng kiến chuyện ấy, cười hóm hỉnh và hát: “Ở nước Nga bạn thích cây gì nhất?”. Bà Bình, ông Hùng-cựu sĩ quan pháo binh cùng tiếp vào bằng tiếng Nga: “Ở nước Nga, tôi thích cây bạch dương”; lại tiếp: “Ở Việt Nam, bạn thích cây gì nhất?”. “Ở Việt Nam, tôi thích nhất cây tre!”...

Ba trong một

Nói “Ba trong một” trên tàu Ms Repin, không chỉ là nói về sự hội tụ của 3 đoàn du khách của 3 nước. Điều đặc sắc, độc đáo là, một nhân viên phục vụ trên tàu Ms Repin đảm nhiệm nhiều vai trò. Các chàng trai cô gái Nga như Anton, Anna, Kachia, Alex... khi là hướng dẫn viên, phục vụ bàn ăn; lúc lại là ca sĩ, nhạc công, diễn viên (trong các trò chơi cực vui mà màn “Cướp biển” là một ví dụ). Khi tham quan mỗi nhà thờ, thường thấy một nhân vật xuất hiện trong vai trò chứng nhân lịch sử, diện mạo và trang phục thay đổi phù hợp với từng nơi, uy nghi như bức tượng. Nhưng nhìn ánh mắt thì thấy quen quen. Hóa ra là chàng trai “bồi bàn” trên tàu vào đóng thế. Thích nhất là được gặp các nhân viên nữ trong vai trò lễ tân, cũng như trong tiệc Vodka do thuyền trưởng tàu Ms Repin trực tiếp chủ trì ngay trên tàu, lịch lãm và thân thiện tuyệt vời!...

Tạm biệt nước Nga, lưu luyến khôn nguôi. Bay về đến bầu trời Hà Nội rồi mà ngỡ vẫn đang ở tàu Ms Repin... Lại càng thêm nhớ Giám đốc Bích Hà (Visit Russia Asia), hướng dẫn viên Lê Hương đã cùng các nhân viên người Nga phục vụ trên tàu, với phong cách làm việc rất chuyên nghiệp, đầy tinh thần trách nhiệm và tình cảm thân thiện. Bất giác, tôi ngân nga: “Ta về tắm nước ao ta/ Tưởng như hương vị Volga vẫn còn/ Dù cho sông cạn đá mòn/ Còn tôi, còn bạn là còn Volga (Cruise)”.  Hôm sau, mặc dù bận bịu với công việc dồn lại sau chuyến đi, tôi không quên về chợ quê mua 2kg ớt tươi chín đỏ, rất cay để nhờ hướng dẫn viên Lê Hương mang sang tặng Anton-chàng trai phục vụ trên tàu Ms Repin, người đã dạy chúng tôi hát bài hát về tình yêu mang tên Kalinka và đặc biệt, anh rất thích ăn ớt cay Việt Nam. 

Bài và ảnh: MỸ TRANG