Những ngày cuối tháng Chạp, tôi thường lang thang ra quán cà phê đầu ngõ, gọi một ly quen thuộc rồi ngồi nhìn dòng xe cộ ngược xuôi trên phố. Tôi đoán, trên những chiếc xe ấy là những con người đang tất tả chạy đua với thời gian để chuẩn bị cho một cái Tết đang đến rất gần được đủ đầy, trọn vẹn. Trong khoảnh khắc ấy, những câu chuyện nho nhỏ tôi từng chứng kiến, từng nghe bỗng hiện về. Và tôi tự hỏi: Trong đời sống hiện đại hôm nay, văn hóa Tết xưa đã đổi thay đến đâu?

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, xã Sơn Hồng, tỉnh Hà Tĩnh chìm trong màn sương núi bảng lảng. Con đường đất đỏ men theo sườn núi dẫn chúng tôi vào miền biên cương phía Tây của tỉnh, nơi những sườn đồi từng cằn cỗi nay đã dần phủ xanh bởi các vườn cam, bưởi, ổi. Sự đổi thay ấy không tự nhiên mà có. Phía sau màu xanh của cây trái là mồ hôi, là những bước chân bền bỉ của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Sơn Hồng, những người vừa vững vàng nơi tuyến đầu biên giới, vừa kiên trì cùng nhân dân tìm hướng thoát nghèo, bám đất, bám làng.

Gần 20 năm gắn bó với địa bàn biên giới tỉnh Sơn La, Trung tá, bác sĩ Nguyễn Văn Thìn, Bệnh xá trưởng Đoàn Kinh tế-Quốc phòng (KT-QP) 326, Quân khu 2, luôn bám dân, bám bản, tận tình chăm sóc sức khỏe và điều trị bệnh cho bà con. Anh và đồng đội đã giúp nhiều bệnh nhân nặng thoát khỏi "lưỡi hái tử thần".

Đêm 19-11-2025, tuy nhà riêng cũng bị nước lũ vây ngập, vợ con phải “đánh đu”, gồng mình trú tạm trên bộ giàn giáo cũ nhưng đồng chí Dương Văn Tụ, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Phú Hữu (xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk) vẫn khoác áo mưa, bơi thuyền đến các khu vực xung yếu, trũng thấp để kiểm tra tình hình, trực tiếp giúp bà con tìm nơi tránh trú an toàn. Anh đồng thời chỉ huy lực lượng thanh niên, xung kích khẩn trương sơ tán các cụ già, phụ nữ, trẻ em ra khỏi vùng nguy hiểm. Khi nước rút, anh lại lội bùn đến từng hộ dân thăm hỏi, động viên, hỗ trợ bà con khắc phục hậu quả thiên tai.

Nguyễn Lệ Chi đã dịch và xuất bản nhiều tác phẩm của các nhà văn Trung Quốc ở Việt Nam như: Vệ Tuệ, Miên Miên, Mạc Ngôn, Đông Tây, Tạ Lăng Khiết, Lưu Chấn Vân... Nhờ quá trình 25 năm bắc cầu văn hóa, năm 2025, bà đã được Hội Nhà văn Trung Quốc trao tặng danh hiệu “Người bạn của văn học Trung Quốc”.

20 năm qua, dịch giả Nguyễn Lệ Chi đều đặn tham gia các hội chợ sách ở châu Á, châu Âu. Ở sự kiện nào, chị cũng mang cả trăm đầu sách đến thuê gian hàng để trưng bày và giới thiệu sách Việt Nam, chào bán bản quyền. Nỗ lực của chị đã được đền đáp khi hai cuốn sách của tác giả Việt Nam được xuất bản ở Trung Quốc vào năm 2024. Hai cuốn sách tiếp theo dự kiến cũng sẽ được xuất bản tại thị trường này vào năm 2026...

Hơn tháng trước, trong một lần di chuyển, ông Tất Thọ không may bị ngã, rạn 3 xương sườn, phải điều trị và nghỉ ngơi. Ông tâm sự, điều khiến ông buồn nhất không phải là nỗi đau thể xác mà là công việc bị gián đoạn. Nhìn ông lúc ấy, tôi bất giác liên tưởng đến người chiến sĩ bị thương phải rời trận địa, trong khi tâm trí vẫn ở trên chốt, nơi những trận đánh còn dang dở.

Trên độ cao hơn 2.000m so với mực nước biển, dãy núi Chín Chu Lìn (xã Tùng Vài, tỉnh Tuyên Quang) những ngày cuối năm lạnh buốt. Con đường đất nối từ doanh trại đơn vị rà phá bom mìn Sư đoàn 316, Quân khu 2 vào bãi rà phá bom mìn quanh co, dốc đứng, hai bên là những vạt rừng già phủ sương mù đặc quánh. Chúng tôi theo chân Thiếu tá Nguyễn Thanh Tú, Đội trưởng Đội rà phá vật cản trong một ngày làm việc thường nhật của anh và đồng đội. Ít ai biết rằng, sau vẻ điềm tĩnh và nụ cười hiền của người chỉ huy ấy là những câu chuyện vượt qua biết bao khó khăn, gian khổ, họ là những người gieo mầm sống nơi đại ngàn.

Sáng sớm ở xã Tùng Vài, tỉnh Tuyên Quang, hơi sương quấn lấy từng mỏm núi như những dải lụa trắng mềm. Mặt trời chưa kịp ló dạng sau dãy núi Chín Chu Lìn mà tiếng bộ đội chuẩn bị vật chất, phương tiện đi rà mìn đã vang vọng đầy ắp không gian yên ắng. Ở nơi độ cao hơn 2.000m so với mực nước biển, cái lạnh ngấm vào da thịt, men theo kẽ tay, thấm xuống tận từng thớ áo. Những người lính công binh vẫn dậy từ khi núi còn ngủ, khoác lên vai dụng cụ, đồ dùng, rồi lặng lẽ bước vào bãi vật cản. Hơn 8 năm nay, công việc đó đã thành nền nếp đối với Thiếu tá Nguyễn Thanh Tú, Đội trưởng Đội rà phá vật cản, Sư đoàn 316, Quân khu 2.