Gieo chữ trên đảo tiền tiêu

Tình nguyện ra đảo

Quê ở Ninh Giang, Hải Dương (nay là xã Khúc Thừa Dụ, TP Hải Phòng), tốt nghiệp ngành sư phạm tiểu học, tháng 10-2011, anh Phạm Lương Thiện bước vào nghề giáo. Sau một chuyến thăm đảo Bạch Long Vĩ, hình ảnh những đôi mắt hồn nhiên, ngơ ngác của đám trẻ với làn da đậm màu nắng gió giữa bốn bề là nước đã làm lay động trái tim thầy giáo trẻ.

Vậy là, sau nhiều năm gắn bó với Trường Tiểu học Lý Tự Trọng, TP Hải Dương (nay là phường Lê Thanh Nghị, TP Hải Phòng), tháng 7-2024, thầy giáo Phạm Lương Thiện tình nguyện ra đảo dạy học ở Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ (nay thuộc đặc khu Bạch Long Vĩ). Quyết định ra đảo công tác của thầy giáo trẻ khiến bạn bè, đồng nghiệp, người thân khá bất ngờ. Còn bản thân anh thì không chút đắn đo, do dự bởi từ sau chuyến ra đảo, anh biết ngôi trường nơi trùng khơi gian khổ đó đang rất cần mình. Và trái tim người thanh niên ấy đã thuộc về miền xa có sóng vỗ ngày đêm, có những đứa trẻ lang thang ở âu tàu...

Chia tay với học sinh và đồng nghiệp ở ngôi trường tiểu học mà nhiều người mơ ước, thầy Thiện bước lên chuyến tàu sau 8 tiếng đồng hồ ra đảo tiền tiêu ngoài Vịnh Bắc Bộ cách đất liền khoảng 60 hải lý. Hành trang mang theo chỉ có chiếc laptop, vài bộ quần áo cùng lời dặn của cha: “Dù dạy ở đâu, bố mong con vẫn giữ trọn tình yêu nghề” và bầu nhiệt huyết tràn đầy khát khao "trồng người" nơi đảo xa...

Khát vọng đưa công nghệ vào lớp học

Hiện thực ở đảo bủa vây người thầy giáo trẻ bằng những khó khăn ngày đầu mới đặt chân tới. Nước biển bao vây tứ bề nhưng bể nước ngọt của trường thì thường xuyên cạn khô. 6 giờ, thầy Thiện chúi đầu vào nắp bể ngầm, gạn đúng nửa thùng nước vàng đục. Anh vò chiếc áo sơ mi dính bụi phấn, vắt kiệt, phơi lên giá treo hoen gỉ. Cả thầy và trò chắt chiu từng giọt nước ngọt để tiết kiệm cho ngày mai. Gió thốc hơi muối từ âu tàu hắt vào, đóng một lớp sương trên khe máy tính... Không chỉ cạn nước ngọt, sóng di động trên đảo cũng chẳng có khi gió Đông Bắc giật cấp 5...

Không chỉ tận tâm trên bục giảng, thầy giáo Phạm Lương Thiện còn hết mình với phong trào, truyền năng lượng tích cực cho học trò. Ảnh do nhân vật cung cấp

Từ ngày ra dạy học ở đảo, thấu hiểu hoàn cảnh của các em học sinh mầm non và tiểu học quanh năm bám theo bố mẹ ra bến gỡ lưới, thầy Thiện luôn trăn trở làm sao để trẻ em ở đây bớt thiệt thòi so với các bạn trong đất liền. Anh sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo (AI), gõ lệnh tạo hình ảnh cho bài giảng tiếng Việt nhưng internet chập chờn nên việc ứng dụng công nghệ AI của thầy giáo trẻ gặp khá nhiều khó khăn. Suốt một năm đầu thường xuyên mất kết nối internet như vậy, nhưng anh không nản chí. Hễ khi nào internet ổn định, thầy Thiện lại chăm chút cho từng bài giảng; ứng dụng AI thiết kế video hoạt hình, trò chơi tương tác... để tăng hứng thú, mở ra chân trời mới cho học sinh.

Cô giáo Vũ Thị Hà (Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ) rất tự hào khi nói về đồng nghiệp của mình: “Thầy Thiện là tấm gương không ngừng học hỏi và chịu khó đổi mới phương pháp dạy, cách thiết kế bài giảng... Từ ngày ra đảo, thầy đã truyền năng lượng tích cực cho các đồng nghiệp”. Còn thầy Ngô Quang Minh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ chia sẻ: “Để đồng hành, gắn bó dài lâu, giáo viên ra đảo nói chung và thầy Thiện nói riêng phải có bản lĩnh, sự hy sinh và tinh thần trách nhiệm rất lớn”.

Xa phố phường, xa gia đình, lấy việc gieo chữ trồng người làm niềm vui, thầy Thiện dồn tất cả tâm sức để dạy dỗ, uốn nắn, theo sát từng em với mong muốn làm sao để những đứa trẻ vừa rụt rè, vừa hiếu động, hồn nhiên, quen “ăn sóng nói gió” không ngừng tiến bộ về mọi mặt. Anh luôn nghĩ rằng: "Thầy cô ở đảo là những chiến sĩ văn hóa. Bám đảo để phụ huynh yên tâm vươn khơi vừa là trách nhiệm nghề nghiệp, vừa là cách gìn giữ chủ quyền Tổ quốc”.

Lặng lẽ gieo chữ giữa trùng khơi bằng tài năng và tình yêu thương học sinh sâu sắc, thầy Thiện đã dạy cho các em tình yêu quê hương, biển, đảo thiêng liêng qua những hình ảnh bình dị, gần gũi như yêu nhành muống biển, rạn san hô, hàng phi lao chắn cát, sóng vỗ mạn thuyền. Từ trang giáo án phảng phất vị mặn của biển khơi qua ô cửa sổ, thầy Thiện đã góp phần trao truyền, vun đắp, hình thành ở những tâm hồn xanh niềm tự hào dân tộc, thấm vào tâm hồn các em ý thức gìn giữ sự bình yên vùng trời, vùng biển của Tổ quốc...

Tích cực hoạt động thiện nguyện

Không chỉ là người thầy tâm huyết, yêu nghề, thầy giáo Phạm Lương Thiện còn có tấm lòng đẹp như chính cái tên của mình khi âm thầm hoạt động thiện nguyện suốt nhiều năm qua.

Từ đất liền ra đảo, anh mang theo cuốn sổ tay đã phai màu. Bên trong cuốn sổ gần kín những trang viết về thông tin các hoàn cảnh khó khăn và con số thống kê ở TP Hải Phòng. Bắt đầu công việc này từ năm 2013, đến nay, thầy Thiện đã gửi khoảng 70 bài viết đăng trên Báo Lao động, Báo Hải Phòng, góp phần hỗ trợ rất nhiều bệnh nhân nghèo. Từ ngày ra đảo, anh vẫn duy trì kết nối với nhóm thiện nguyện ở đất liền, có lúc trở thành người hướng dẫn từ xa.

Một giờ lên lớp của thầy giáo Phạm Lương Thiện. Ảnh do nhân vật cung cấp

Anh nhớ lại một lần nhận tin khẩn cấp từ cô bạn về gia đình học sinh Phạm Văn Hoan ở phường Nguyễn Đại Năng (TP Hải Phòng) lâm vào đường cùng, bố và mẹ đều mắc bệnh hiểm nghèo, mẹ sống thực vật... Anh đã viết bài đăng báo nhờ sự giúp đỡ của các nhà hảo tâm. Nửa tháng sau, cậu học trò Phạm Văn Hoan được các nhà hảo tâm ủng hộ hơn 150 triệu đồng.

Anh Vũ Đình Dung ở phố Hoàng Lộc (TP Hải Phòng) bị tường đè nát nửa người từ năm 2008, liệt 4 đốt sống, phải cưa bỏ hoàn toàn 2 chân... Nhờ bài báo của thầy Thiện, anh Dung nhận được sự ủng hộ 130 triệu đồng để phẫu thuật, giữ lại mạng sống. Mới đây, khi đọc được bài viết của thầy Thiện trên trang cá nhân kêu gọi sự giúp đỡ của cộng đồng với những hoàn cảnh khó khăn, người đàn ông cụt hai chân ấy đã trích một ít tiền từ việc bán hàng rong trên chiếc xe ba bánh của mình để gửi chút tấm lòng sẻ chia với người khó khăn...

Em Nguyễn Thị Nga (ở xã Trung Chính, tỉnh Bắc Ninh)-cô gái khiếm thị, đôi chân tê liệt từ nhỏ vẫn nhớ như in thầy giáo Phạm Lương Thiện chưa từng đứng lớp dạy chữ cho mình, nhưng thầy lại dạy em cách bán hàng online, hướng dẫn em viết bài cộng tác với báo, hướng dẫn em tham gia những cuộc thi mà trước đó em chưa dám nghĩ tới... “Thế giới của tôi từng chìm trong bóng tối vì căn bệnh đục thủy tinh thể bẩm sinh và đôi chân tê liệt từ nhỏ. Thế nhưng một người thầy dù chưa từng ngày nào dạy tôi lại là điểm tựa vững chãi giúp tôi từng bước vươn lên”, Nga chia sẻ.

13 năm làm việc thiện, thầy giáo Phạm Lương Thiện đã mang lại ánh sáng, niềm hy vọng cho biết bao số phận ngặt nghèo. Thầy biết khơi dậy tinh thần sống đẹp và lòng nhân ái trong cộng đồng bằng những việc làm ý nghĩa. Đáng trân trọng hơn nữa là chính những mảnh đời nhận được sự nâng đỡ, sẻ chia ấm áp từ các nhà hảo tâm mà thầy Thiện bắc nhịp cầu kết nối như em Hoan, em Nga, anh Dung... lại tiếp tục mang yêu thương đến với người khác như cách mà thầy Thiện đã làm với họ. Đó là lan tỏa giá trị nhân văn, thiện lành trong cuộc sống!

Lặng lẽ và âm thầm, thầy giáo Phạm Lương Thiện đã chắt chiu từng hạt phù sa, bền bỉ gieo những mầm xanh hy vọng giữa trùng khơi, thắp sáng yêu thương giữa cuộc đời.

 TRẦN VĂN TOẢN