Nối dài "cánh tay" của bệnh viện tuyến cuối

Trong câu chuyện với chúng tôi, PGS, TS Tạ Bá Thắng nhiều lần nhắc đến hai chữ “tuyến trước”. Đó là các bệnh viện quân khu, quân đoàn, những bệnh xá đơn vị, trạm y tế ở địa bàn khó khăn và cả cơ sở quân y trên đảo Nam Yết thuộc quần đảo Trường Sa. Ông cho rằng một bệnh viện tuyến cuối không thể chỉ tập trung chữa bệnh trong phạm vi của mình. Năng lực chuyên môn thật sự có ý nghĩa khi được chia sẻ, chuyển giao và lan tỏa tới những nơi còn thiếu bác sĩ, hạn chế về trang thiết bị và gặp nhiều khó khăn trong xử trí các ca bệnh nặng.

Những năm qua, trên cương vị phụ trách nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học của Bệnh viện Quân y 103, PGS, TS Tạ Bá Thắng đã cùng với Ban giám đốc, các phòng, ban của Bệnh viện thường xuyên tham gia đào tạo và hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật cho các bệnh viện trong Quân đội và nhiều bệnh viện dân y trong cả nước. PGS, TS Tạ Bá Thắng luôn nhấn mạnh rằng, bác sĩ tuyến trên không thể có mặt trong mọi tình huống. Vì thế, muốn nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho bộ đội và nhân dân, phải giúp tuyến trước đủ năng lực để chẩn đoán bệnh nhanh, chính xác, xử trí ban đầu phù hợp, hiệu quả và phối hợp hiệu quả khi cần chuyển người bệnh lên tuyến trên.

leftcenterrightdel

PGS, TS Tạ Bá Thắng thăm khám, động viên người bệnh tại Bệnh viện Quân y 103. Ảnh: HÀ AN 

Quan điểm ấy càng trở nên rõ ràng khi ông nói về nhiệm vụ bảo đảm quân y của bệnh viện ở đảo Nam Yết (đặc khu Trường Sa). Nhắc đến địa danh này, giọng ông chậm lại. Với ông, đó là một dấu ấn không thể nào quên khi vào dịp tháng 4-2025, ông tham gia cùng đoàn công tác của Bộ Quốc phòng ra thăm và làm việc tại quần đảo Trường Sa, trong đó có đảo Nam Yết. Việc bảo đảm y tế cho đảo Nam Yết vừa là nhiệm vụ chuyên môn, vừa là nhiệm vụ chính trị đặc biệt. Sức khỏe của cán bộ, chiến sĩ gắn trực tiếp với khả năng sẵn sàng chiến đấu và bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Đồng thời, bệnh xá trên đảo còn là điểm tựa của ngư dân trong quá trình vươn khơi, bám biển. Bởi vậy, PGS, TS Tạ Bá Thắng khẳng định, việc đào tạo liên tục, cập nhật sát thực tế về kiến thức, kỹ năng chuyên môn cho các bác sĩ, điều dưỡng rất quan trọng để họ hoàn thành tốt nhiệm vụ khi tham gia công tác tại y tế cơ sở nói chung và tại đảo nói riêng.

Chính vì thế, ông cùng tập thể lãnh đạo Bệnh viện đặc biệt quan tâm đến việc lựa chọn, bồi dưỡng cán bộ trước khi ra đảo. Người được cử đi không chỉ vững chuyên môn mà còn phải có sức khỏe, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và khả năng làm việc độc lập trong điều kiện khó khăn. Ngoài đảo xa, các bác sĩ, điều dưỡng phải chủ động hơn, tận dụng tối đa thiết bị hiện có, đồng thời phải luôn giữ liên lạc với tuyến sau để nhận hỗ trợ chuyên môn. Bởi vậy, không chỉ bản thân ông mà tập thể Ban giám đốc, các lãnh đạo, chỉ huy tại các bộ môn, trung tâm, khoa trong Bệnh viện duy trì sự kết nối thường xuyên với lực lượng quân y trên đảo, sẵn sàng tư vấn, hội chẩn và hỗ trợ xử trí từ xa khi quân y cơ sở yêu cầu.

Khi kể về những đồng nghiệp đang làm nhiệm vụ ngoài đảo, PGS, TS Tạ Bá Thắng rất xúc động. Ông nói rằng thầy thuốc quân y ở Trường Sa không chỉ chăm sóc cán bộ, chiến sĩ. Khi ngư dân gặp nạn, bệnh xá đảo trở thành nơi nương tựa gần nhất, đôi khi là hy vọng sống duy nhất giữa mênh mông sóng nước. Người dân biết rằng giữa biển khơi vẫn có bộ đội, có quân y sẵn sàng cứu giúp. Đó cũng là một phần của "thế trận lòng dân".

Hướng về cơ sở và những nơi gian khó nhất

Tư duy hướng về tuyến trước của PGS, TS Tạ Bá Thắng được nối dài trong những chuyến công tác đến các đơn vị quân y ở vùng sâu, vùng xa, nơi cán bộ, nhân viên quân y còn gặp nhiều khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và đời sống hằng ngày.

Những khó khăn về thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của các cán bộ, nhân viên quân y công tác tại các đơn vị quân y ở vùng sâu, vùng xa không chỉ là sự thiếu thốn về phương tiện, thuốc men, vật tư y tế phục vụ công tác khám, chữa bệnh mà còn là sự thiếu hụt về kiến thức, kỹ năng chuyên môn cũng như sự hỗ trợ, giúp đỡ về chuyên môn của các đồng nghiệp. Trong khi đó, cơ cấu bệnh tật tại cơ sở cũng khác nhiều so với môi trường bệnh viện mà họ được học tập trước đó. Đây cũng là vấn đề thách thức đối với mỗi bản thân họ khi quay trở lại để học tập trình độ sau đại học. Hiểu rõ vấn đề này, PGS, TS Tạ Bá Thắng luôn quan tâm hàng đầu đến các cán bộ, nhân viên tại các đơn vị quân y cơ sở khi họ quay trở lại học tập sau đại học hoặc đào tạo liên tục nâng cao kiến thức và kỹ năng chuyên môn. Khi tiếp xúc với các lớp học viên học tập tại Bệnh viện, câu hỏi đầu tiên của ông là từng học viên đang công tác tại đâu, nhiệm vụ chính thực hiện hằng ngày tại đơn vị là gì? Những điều kiện cho hoạt động chuyên môn tại đơn vị, những vấn đề chuyên môn hay gặp, vấn đề hay gặp khó khăn khi xử lý?

Qua những trao đổi chân tình như vậy, giúp ông hiểu chi tiết về từng học viên về học sau đại học. Đặc biệt, những học viên bác sĩ chuyên khoa cấp I vì họ chủ yếu là những người đang công tác tại các đơn vị quân y ở vùng miền xa xôi của Tổ quốc. Chính vì vậy, trong những buổi trực tiếp giảng dạy thực hành trên bệnh nhân như hội chẩn những ca bệnh mới, phức tạp, hay hướng dẫn làm kỹ thuật, thủ thuật chẩn đoán, ông luôn chú trọng đến từng học viên và vận dụng, liên hệ với hoàn cảnh thực tiễn tại các cơ sở để học viên tiếp cận vấn đề một cách dễ dàng và hiệu quả nhất. Mặt khác, ông luôn quan tâm đến việc rèn sự chuẩn mực trong kiến thức, kỹ năng chuyên môn cũng như thái độ của học viên đối với người bệnh.

Theo ông, chuẩn mực trong công việc cũng như thái độ có vai trò rất quan trọng đối với mỗi người thầy thuốc nói chung và thầy thuốc quân y nói riêng. Vấn đề này không chỉ mang lại hiệu quả, an toàn và sự hài lòng đối với bệnh nhân mà còn khẳng định năng lực, uy tín của mỗi cán bộ, nhân viên y tế và cơ sở y tế. Ông cũng luôn nhắc nhở học viên phải thấm nhuần các quan điểm của y học hiện đại: Khám bệnh tỉ mỉ, chính xác; đánh giá chi tiết các triệu chứng và kết quả xét nghiệm của người bệnh một cách khách quan, toàn diện để đưa ra chẩn đoán, điều trị hợp lý, hiệu quả và an toàn cho người bệnh; luôn kết hợp giữa phòng bệnh và chữa bệnh. Thuốc chỉ giải quyết được bệnh ở một thời điểm. Kiến thức phòng bệnh mới giúp người dân bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Trong quá trình đảm nhiệm công việc giảng dạy lâm sàng cho các đối tượng học viên, PGS, TS Tạ Bá Thắng luôn giữ quan điểm đánh giá kết quả của học viên nghiêm túc, công bằng. Ông luôn yêu cầu các học viên phải đạt chuẩn đầu ra theo từng cấp học. Chính vì vậy, ông luôn trực tiếp đánh giá thực hành cho từng học viên sau đại học khi kết thúc học tập tại Bộ môn mà ông phụ trách và cả trong các kỳ thi tốt nghiệp bậc học. Ông quan niệm, với ngành y mọi việc làm của cán bộ, nhân viên y tế đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người, do vậy những việc làm phải chuẩn mực, hiệu quả và đặc biệt là phải an toàn đối với cơ thể người.

Cùng với Ban giám đốc Bệnh viện, PGS, TS Tạ Bá Thắng thường xuyên nhắc các giảng viên, cán bộ, nhân viên trong Bệnh viện luôn có ý thức rèn luyện bản thân để hoàn thành tốt nhiệm vụ đào tạo, điều trị và nghiên cứu khoa học. Mặt khác cũng luôn phải tìm hiểu bám sát thực tế của tuyến dưới và cơ sở để sẵn sàng đào tạo, giúp đỡ, hỗ trợ chuyên môn cho đồng nghiệp ở tại cơ sở một cách thiết thực và hiệu quả.

Cuộc trò chuyện cuối giờ chiều tại Bệnh viện kết thúc khi ngoài hành lang, tiếng bước chân của các bác sĩ trực lại vang lên. Trên bàn làm việc của PGS, TS Tạ Bá Thắng vẫn còn tài liệu chuyên môn, kế hoạch đào tạo và hỗ trợ tuyến trước cần tiếp tục triển khai. Trong hành trình y đức cao cả, thầy thuốc quân y Tạ Bá Thắng vẫn luôn tận tâm để đồng hành, sẻ chia, giúp đỡ các thầy thuốc, học viên và người bệnh...

TUẤN DŨNG - ĐÌNH SÁNG