Học thuyết của Mỹ và Israel dựa trên sự ưu việt về thông tin và quyền làm chủ không gian. Chiến thuật của Israel, được hỗ trợ bởi dữ liệu tình báo từ mạng lưới vệ tinh dày đặc của Mỹ, tập trung vào việc thiết lập một "vòng bảo vệ chủ động". Họ không chỉ đợi đối phương tấn công mới phản ứng, mà sử dụng các thuật toán trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến để xác định các tọa độ phóng khả thi và thực hiện các cuộc không kích phủ đầu. Hệ thống chiến đấu của Israel hiện nay là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa máy bay tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II và các phương tiện bay không người lái trinh sát tầm cao. Mục tiêu của liên minh này là biến chiến trường thành một môi trường "trong suốt", nơi mọi chuyển động, động thái của đối phương đều bị giám sát và tiêu diệt ngay từ trong trứng nước. Lối đánh này tập trung vào hiệu quả tối đa trên từng phát bắn, cố gắng làm tê liệt khả năng điều hành của Iran thông qua việc tiêu diệt các nhân vật then chốt và hạ tầng liên lạc.
    |
 |
| Minh họa các máy bay không người lái tấn công trong chiến lược “bầy đàn”. Ảnh minh họa: The Wall Street Journal / HITANDRUN |
Ngược lại, Iran triển khai một chiến thuật mà giới chuyên gia quân sự hay gọi là "phong tỏa ngang" và "xâm chiếm bằng độ nhiễu". Thay vì dồn toàn lực vào một mặt trận chính diện mà họ biết chắc sẽ thua thiệt về công nghệ, Iran mở rộng tầm ảnh hưởng thông qua các lực lượng ủy nhiệm trên khắp "trục kháng chiến" từ Lebanon đến Yemen. Chiến thuật này khiến Israel và Mỹ bị phân tán nguồn lực, buộc họ phải canh phòng ở mọi hướng cùng một lúc. Trên phương diện hỏa lực, Iran áp dụng chiến lược "bầy đàn" (Swarming). Bằng cách phóng đồng loạt hàng trăm drone phối hợp với tên lửa hành trình bay ở độ cao cực thấp, họ cố gắng làm "quá tải" hệ thống ra-đa và máy tính của đối phương. Tư duy của Tehran là không cần một loại vũ khí hoàn hảo, chỉ cần đủ số lượng để xuyên thủng hệ thống phòng thủ tinh vi nhất. Đối với Iran, mỗi kẽ hở dù là nhỏ nhất trong "lá chắn" của đối phương cũng đủ để tạo ra một chiến thắng về mặt tâm lý và chính trị trước cộng đồng quốc tế.
|
 |
| Máy bay tiêm kích tàng hình F-35 của không quân Israel. Ảnh: Andreas Zeitler / Alamy |
Thêm vào đó, Iran tận dụng địa hình và hạ tầng dân sự để che giấu các kho vũ khí, tạo ra một thách thức đạo đức và chính trị cho các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Việc đặt các bệ phóng tên lửa sâu trong các hầm ngầm hoặc gần các khu dân cư khiến mọi nỗ lực tiêu diệt của đối phương đều đi kèm với rủi ro gây thương vong dân sự cao, từ đó kích hoạt áp lực ngoại giao quốc tế lên Mỹ và Israel. Đây là cách Iran biến sự yếu thế về quân sự thành một thế mạnh về chính trị và truyền thông.
Bên cạnh những toan tính về chiến thuật, cuộc đối đầu này còn chuyển hóa thành một bài toán nghiệt ngã về hiệu quả kinh tế. Trong khi Mỹ và Israel phải tiêu tốn hàng triệu USD cho mỗi quả tên lửa đánh chặn công nghệ cao để hạ gục những mục tiêu bay chỉ có giá vài chục nghìn USD của Iran, thì sự chênh lệch về chi phí sản xuất đang dần trở thành một loại vũ khí chiến lược. Iran đã xây dựng một nền công nghiệp quốc phòng tự lực, tập trung vào các thiết bị rẻ tiền nhưng có khả năng sản xuất hàng loạt nhanh chóng. Ngược lại, tính phức tạp và giá thành đắt đỏ của các hệ thống phương Tây khiến việc duy trì một kho dự trữ vũ khí đủ lớn để chống lại những đợt tấn công "bầy đàn" kéo dài trở thành một gánh nặng tài chính và hậu cần khổng lồ.
Sự bế tắc hiện nay đến từ việc cả hai bên đều đạt đến giới hạn của chiến thuật mình theo đuổi. Mỹ và Israel có thể đánh chặn 99% mục tiêu nhờ công nghệ vượt trội, nhưng họ không thể loại bỏ hoàn toàn ý chí tấn công của đối thủ khi mà mỗi "mũi giáo" của Iran lại quá rẻ tiền và dễ dàng thay thế. Trong khi đó, Iran có thể duy trì trạng thái bất ổn cho đối phương, nhưng họ cũng hiểu rằng bất kỳ một sai lầm nào dẫn đến thương vong lớn cho Mỹ cũng sẽ kích hoạt một đòn đáp trả hủy diệt vào tận trung tâm quyền lực ở Tehran. Đây là một cuộc đấu trí trên "lưỡi dao", nơi mỗi bước đi đều được tính toán để gây tổn thương tối đa cho đối phương mà vẫn tránh được một cuộc chiến tổng lực có thể khiến cả khu vực sụp đổ.