Bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Đốc

Bánh tráng được phơi trắng khắp trong ngõ, ngoài sân.

Ngọt ngào bánh tráng Mỹ Lồng

Mỹ Lồng nổi danh với loại bánh tráng dừa vừa béo vừa xốp, vừa đặt lên lò than đã tỏa hương thơm lừng. Các lò bánh tráng Mỹ Lồng tập trung nhiều nhất ở ấp Nghĩa Huấn, xã Mỹ Hạnh, nhưng đặc biệt bánh thuộc các lò ở khu II, khu IV vẫn được đánh giá là ngon hơn. Theo người dân ở đây thì cái khác rõ rệt nhất của bánh tráng Mỹ Lồng với bánh vùng khác là bánh được làm từ gạo dẻo và nước cốt dừa đậm đặc. Ông Tư Măng ở nhà số 110, một gia đình đã có nhiều đời làm bánh cho biết: “Bánh tráng Mỹ Lồng có hương vị riêng là do nguyên liệu làm bánh phải là gạo sỏi mua tận Trà Vinh, đây là giống lúa của người dân tộc Khơ-me trồng, ít dùng phân hóa học nên rất dẻo, ngon. Nước cốt dừa dùng hòa bột gạo cũng phải chọn lựa thật kỹ, phải là dừa khô rám, dừa chưa khô hoặc quá khô cũng làm bánh mất ngon”. Làng nghề này đã thành lập hợp tác xã với 70 hộ, đã đăng ký thương hiệu “Bánh tráng Mỹ Lồng”, trong đó từng xã viên có tên hiệu riêng. Ngày thường mỗi hộ gia đình chỉ làm 20 lít gạo, mỗi dịp Tết đến phải tăng lên 30 lít. Phải tráng bánh từ 2 giờ sáng đến 11 giờ trưa để kịp ánh nắng lên bánh không bị chua. Công việc của nghề làm bánh tráng bắt đầu từ lúc ba giờ chiều. Ngâm bột, nạo dừa. Khuya đến xay bột, ép nước cốt, gần sáng tráng bánh đi phơi. Nói thì đơn giản, nhưng để có một cái bánh tráng vừa tròn, vừa mỏng đều phải nhờ bàn tay khéo léo và biết bao giọt mồ hôi của người làm bánh. Trước đây bánh tráng thao tác theo phương pháp cổ truyền dưới dạng thủ công. Ngày nay bột xay bằng cối điện, bánh pha chế có độ xốp rất ngon. Giá bán một chục bánh tráng béo nước cốt dừa là 5.000đ, bánh có trứng gà 6.000đ, bánh sữa 7.000đ, còn bánh xuất khẩu giá cao hơn, 10.000đ có bao bì ni lông đựng mang thương hiệu: “Bánh tráng Mỹ Lồng - Bến Tre”.

Âm vang tiếng giã bánh phồng Sơn Đốc

Từ Mỹ Lồng, vẫn theo tỉnh lộ 885 đi khoảng hơn 15km là đến Sơn Đốc, xã Hưng Nhượng, huyện Giồng Trôm (Bến Tre), xa xa đã nghe rộn rã tiếng chày giã bánh phồng thình thịch âm vang. Đó chính là âm thanh quen thuộc đã có từ hàng thế kỷ nay, của một địa danh làng nghề nổi tiếng với đặc sản bánh phồng.

Tấm bánh phồng Sơn Đốc thơm lừng, vừa ngọt, vừa giòn, vừa bùi vừa béo vẫn là thứ quà mà trẻ nhỏ ở những

vùng quê miền tây trông đợi khi bà, khi mẹ đi chợ về. Có lẽ làm bánh phồng còn cực hơn cả bánh tráng. Nguyên liệu chính được làm từ nếp, nhưng phải đồ thành xôi, cho vào cối “quết” nhuyễn cùng với các phụ liệu khác, rồi mới cán mỏng đem phơi. Cũng như bánh tráng, phơi bánh phồng là một kỳ công. Phải vừa nắng, nắng quá bánh sẽ khô, gặp mưa xuống kể như bỏ. Một chục lít nếp (1 lít bằng khoảng 600 gam) cán chừng hơn ba trăm bánh, công việc bắt đầu khoảng 3 giờ sáng và kết thúc khi nắng vừa lên. Khó nhất là khâu quết bánh, năm người đàn ông làm cật lực để quết mỗi mẻ năm lít nếp. Muốn cho bánh phồng ngon, phải chọn đúng giống nếp sáp Sơn Đốc chính hiệu bốn tháng rưỡi, một loại nếp rất dẻo, thơm hòa cùng hương vị nước cốt dừa sẵn có của Bến Tre, cộng với sữa, sầu riêng, mít… Bằng đôi tay điêu luyện, đôi chân dẻo dai của người thợ để hình thành chiếc bánh phồng đều đặn tròn vành vạnh như trăng 16, có đường kính trung bình 15cm. Anh Đặng Thanh Hải, chủ nhiệm HTX bánh phồng Sơn Đốc, cho biết: “Hiện nay các mối lái tranh nhau mua hàng. Bình thường giá bán chỉ 2.000 đồng/một chục bánh, mùa Tết giá tăng lên 2.500-3.000 đồng”. Hộ làm thủ công mỗi ngày làm được 10 ổ (một ổ 300 cái), hộ có đầu tư máy thì làm gấp đôi và đương nhiên thu nhập cũng cao gấp đôi. Mỗi hộ trong mùa Tết có thể kiếm được 5-10 triệu đồng. Bình thường mỗi lao động chỉ kiếm từ 400.000 đến 500.000 đồng/tháng, nhưng mùa Tết đến, mỗi lao động có thu nhập 800.000- 1 triệu đồng.

Ngày Tết, bánh tráng, bánh phồng được xem là món ăn ngon để cân bằng với các loại mứt, bánh kẹo... Bánh dễ dàng nướng bằng lò vi-ba trong thời gian một phút (cho bánh tráng) và 3 phút (cho bánh phồng). Hy vọng rằng, bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Đốc ngày một bay xa hơn nữa.

NGUYỄN TẤN TUẤN