Bà là phụ nữ thứ hai đứng đầu UNESCO và là người Pháp duy nhất đến thời điểm này giữ cương vị điều hành một cơ quan của Liên hợp quốc (LHQ).

So với cuộc đua giành chiếc ghế Tổng giám đốc UNESCO cách đây 4 năm, lần tranh cử này của bà Audrey khá dễ dàng khi chỉ có mình bà trên đường đua. Trong cuộc bỏ phiếu ngày 9-11, bà nhận được 55 phiếu ủng hộ trong tổng số 57 phiếu của Hội đồng điều hành UNESCO, đại diện cho 193 quốc gia thành viên LHQ. Một kết quả cao lịch sử, ghi nhận những cố gắng của bà Audrey trong suốt nhiệm kỳ 4 năm vừa qua. 

Sinh năm 1972 trong gia đình Do Thái Maroc có nguồn gốc từ Essaouira, bà Audrey Azoulay từng học tại Trường Đại học Sciences Po ở Paris và Đại học Lancaster ở Anh trước khi tốt nghiệp ENA-trường đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý ưu tú tương lai của Pháp. Trước khi được bầu giữ chức Tổng giám đốc UNESCO nhiệm kỳ 2017-2021, bà Audrey là Bộ trưởng Bộ Văn hóa trong chính quyền Tổng thống Francois Hollande. Trong nhiệm kỳ hơn một năm làm Bộ trưởng, bà Azoulay tăng ngân sách cho Bộ Văn hóa sau nhiều năm cắt giảm sâu, thông qua Luật Sáng tạo và Di sản nhằm bảo đảm tự do nghệ thuật và bảo vệ hàng loạt di tích lịch sử của Pháp. Bà được nhiều người khen ngợi là “tài giỏi, sôi nổi và sáng tạo, là người bạn của các nghệ sĩ”. 

Theo AFP, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Audrey Azoulay nhậm chức Tổng giám đốc UNESCO vào tháng 11-2017 trong bối cảnh Mỹ vừa rút khỏi tổ chức này. Mỹ là nước đóng góp kinh phí nhiều nhất cho UNESCO, chiếm khoảng 1/5 tổng kinh phí hằng năm, vì thế quyết định trên của Washington tạo ra cú sốc lớn. “Điều đầu tiên tôi sẽ làm là khôi phục sự tín nhiệm, giành lại lòng tin của các thành viên và hiệu quả trong hành động của tổ chức", bà Audrey cam kết như vậy.

leftcenterrightdel
Tổng giám đốc UNESCO Audrey Azoulay. Ảnh: Getty Images 

Với nguồn kinh phí eo hẹp, bà Audrey chủ trương gây dựng lại niềm tin và sự đoàn kết trong nội bộ UNESCO, hoạt động vì mục tiêu thắt chặt hợp tác giữa các nước trong các lĩnh vực giáo dục, khoa học và văn hóa nhằm bảo đảm sự tôn trọng công lý, luật pháp, nhân quyền và tự do cơ bản cho tất cả mọi người, không phân biệt chủng tộc, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo. Trong 4 năm qua, UNESCO đã tham gia vào một số dự án tiêu biểu như: Tái thiết Mosul-thành phố lớn thứ hai của Iraq, viện trợ cho di sản của Lebanon sau vụ nổ cảng Beirut và các hành động ủng hộ giáo dục trong đại dịch. Theo bà Audrey, dự án tái thiết Mosul có ý nghĩa quan trọng nhằm khôi phục uy tín của UNESCO cũng như chứng tỏ khả năng phục hồi trật tự đa phương của tổ chức này. Cũng nhờ sự khuyến khích của UNESCO, hai miền Triều Tiên đã cùng nhau yêu cầu đăng ký ssireum, môn đấu vật truyền thống của Hàn Quốc, trở thành di sản phi vật thể của nhân loại. Điều này đã được thực hiện vào tháng 11-2018. 

Dưới sự lãnh đạo của bà Audrey, các vấn đề nhạy cảm của Trung Đông, chẳng hạn như di sản ở Jerusalem, được thảo luận khá thận trọng. Điều này khiến Mỹ và Israel, sau khi rời khỏi UNESCO với cáo buộc tổ chức này có thành kiến chống Israel, đang xem xét việc quay trở lại. Do vậy, bên cạnh các dự án văn hóa đang và sẽ được triển khai, việc đưa Mỹ và Israel gia nhập lại UNESCO là trọng trách lớn mà bà Audrey phải thúc đẩy trong nhiệm kỳ thứ hai với mục tiêu cao nhất là tạo sự tin tưởng, thống nhất và ủng hộ cao trong UNESCO.

HOÀNG ĐAN