“Gác đền” hóa “đốt đền”

Mùa giải 2015-2016, Guardiola “tống” thủ thành số 1 Joe Hart của Man City lên băng ghế dự bị. Dù lúc đó Joe Hart đang là thủ môn số 1 của đội tuyển Anh nhưng Pep cho rằng thủ thành này chơi chân quá kém, không đủ khả năng chơi ở Champions League.

Mùa giải 2014-2015, tỷ lệ xử lý bóng bằng chân thành công của Joe Hart chỉ là 52,6%, đứng thứ 8 ở Ngoại hạng Anh nên cũng là nguồn cơn sự ức chế của Pep. Kể từ đây, một cuộc mua sắm thủ môn trên diện rộng bắt đầu diễn ra.

Không khó để nhận thấy, các đội bóng giành ngôi vô địch Champions League những mùa giải qua đều sở hữu những thủ môn chơi chân rất hay.

Chung kết Champions League mùa giải 2017-2018, Liverpool thua đau trước Real Madrid sau hai sai lầm tệ hại của thủ thành Karius. Ở bàn thua thứ 3, từ cú sút không hiểm của G.Bale, Karius đấm bóng bay thẳng vào lưới trong sự ngượng nghịu của Klopp. Hai tháng sau trận thua bẽ bàng trên, Liverpool chi 66,8 triệu bảng Anh để chiêu mộ thủ thành Alisson từ AS Roma. Liverpool đã theo dõi Alisson từ năm 2013 nhưng phải mất 5 năm, đội bóng chủ sân Anfield mới sở hữu được thủ thành tài năng người Brazil.

Neuer xuất sắc dùng chân cản phá đường chuyền bóng của Neymar, tước đi cơ hội lập công của Di Maria. Ảnh: UEFA

Champions League mùa giải này, Liverpool bại trận trước A.Madrid ở vòng 1/8. Trận lượt về trên sân Anfield không có mặt Alisson, người bắt thế Adrian đã phạm phải sai lầm nghiêm trọng khi chuyền bóng vào chân đối phương, dẫn đến bàn thua của đội nhà.

Trước khi cập bến Liverpool hai năm trước, Alisson từng là mục tiêu săn đón của Chelsea khi đội bóng thành London cũng tìm kiếm một thủ môn nhằm thay thế cho Courtois, người đã chuyển sang khoác áo Real Madrid. Thời điểm đó, mức phí mà AS Roma yêu cầu cho thủ thành người Brazil lên tới 90 triệu bảng Anh và điều này đã khiến các sếp ở Chelsea đổi ý.

Có được Alisson, HLV Klopp có thể kê cao gối ngủ ngon, nhưng ai mà biết được vào một ngày xấu trời, thủ môn này lại bị chấn thương hay thẻ phạt. Sai lầm tai hại của Adrian trong trận gặp A.Madrid đã nói lên tất cả. Liverpool vận hành quá tốt, tỷ lệ kiểm soát bóng lên tới 71,3%, dồn ép A.Madrid không lên nổi bóng nhưng chỉ một cú đưa bóng vào chân đối phương của Adrian đã đánh sập pháo đài Anfield. Nói như các dân nhà ta thì thủ môn Adrian đúng là đã “đóng cửa đốt đền”.

Từ Pep, Klopp cho tới Flick, Zidane... đều muốn sở hữu những hảo thủ trong đội hình nhưng vị trí thủ môn quả là khó tìm kiếm. Một đội bóng có thể sở hữu 3-4 tiền đạo xuất sắc, nửa tá hậu vệ tốt cùng một hàng tiền vệ ngôi sao nhưng thủ môn giỏi chỉ có một. Thật khó để chỉ ra đội bóng nào sở hữu hai thủ môn xuất chúng cùng lúc.

Courtois bắt ở Chelsea tốt là thế nhưng sang Real Madrid, thủ môn người Bỉ không còn là chính mình. Kepa sang Chelsea với giá kỷ lục 71,5 triệu bảng Anh vào hè 2018 nhưng trong 3 trận đấu cuối mùa giải 2019-2020, HLV Lampard đã cho thủ thành này ngồi dự bị. Lampard tuyên bố thẳng, Kepa không có chỗ ở đội bóng. Mùa giải 2019-2020, Kepa chỉ đạt tỷ lệ cứu thua 53,5%. Thủ thành người Tây Ban Nha để thủng lưới 47 bàn thua và chỉ có 8 trận giữ sạch lưới. Thành tích của Kepa “đội sổ” trong số các thủ môn ra sân trên 25 trận ở 5 giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu là Tây Ban Nha, Đức, Anh, Italy và Pháp.

Kepa cũng như Courtois, điều bóng bằng chân không hay, chưa kể tới phản xạ của Kepa trong mùa giải vừa qua có vấn đề. Ở nhiều bàn thua của Chelsea, thủ thành này đứng im như phỗng càng khiến người hâm mộ khó chịu.

Trúng “vỉa vàng”

Liverpool, Man City, Real Madrid, Barca, MU... chi rất nhiều tiền để chiêu mộ, giữ chân các thủ môn hàng đầu thế giới vì đây là mắt xích quan trọng trong đội bóng. Bayern Munich đã khai thác trúng “vỉa vàng” vì đang sở hữu Neuer, thủ môn chơi chân hay số 1 thế giới. Pep từng nhận xét về Neuer thế này: “Trong toàn cõi châu Âu, không ai chơi chân hay như Neuer. Tôi đã từng tính sử dụng Neuer ở hàng tiền vệ. Đó là chuyện thực sự nghiêm túc vì kỹ năng chơi chân của Neuer là tuyệt vời. Thủ môn hay không chỉ bắt tốt mà còn phải biết điều bóng. Họ cần giúp đồng đội ở phía trên vào vị trí nhận bóng thuận lợi nhất. Tôi luôn ưa thích lối chơi kiểm soát bóng. Đội bóng của tôi phải giữ bóng thật nhiều để có thể tấn công tốt hơn nhưng đổi lại, chúng tôi dễ bị phản công. Khi đó nếu cần, thủ môn sẽ đóng vai trò chốt chặn đầu tiên”.

Neuer chính là hình mẫu thủ thành lý tưởng của Pep. Thống kê chỉ ra rằng, trong 3 mùa giải HLV người Tây Ban Nha dẫn dắt Bayern Munich, tỷ lệ chuyền bóng chính xác của thủ thành cao 1,93m này đều đạt mức 80% trở lên, thậm chí xấp xỉ 89% như ở mùa giải 2013-2014. Đây là con số rất cao với thủ môn. Ngoài ra, Neuer còn có khả năng chơi bóng như trung vệ, với những pha băng xa khung thành để cản phá bóng trong những tình huống phản công của đối thủ.

Trước Neuer thì Valdes cũng là học trò cưng của HLV Guardiola ở Barca. Không tầm cỡ như Neuer nhưng khả năng xử lý bóng bằng chân của Valdes cũng chấp nhận được. Dù rất muốn chiêu mộ Neuer nhưng Pep đã không thể lay chuyển được tình yêu của thủ thành này dành cho Bayern Munich. Đồng ý với phương án Bravo sau đó, nhưng Pep nhận ra khả năng của Bravo không đủ chinh chiến ở Champions League. Hè 2017, ban lãnh đạo Man City đã chiều lòng Pep khi chi ra gần 40 triệu bảng Anh chiêu mộ thủ thành Ederson từ Benfica. Có được thủ môn người Brazil này, Guardiola mừng như bắt được vàng, nhưng những sai lầm tai hại của chiến lược gia người Tây Ban Nha trong việc lên sơ đồ thi đấu đã báo hại Man “Xanh” ở Champions League những mùa giải qua.

Các chân sút từ nghiệp dư đến chuyên nghiệp khi bị thủ môn đối phương cản phá bằng chân luôn ức chế. “Tay nhanh hơn não” như De Gea thì khỏi phải bàn nhưng “chân nhanh hơn não” thì hiếm ai qua mặt được Neuer. Neymar, Mbappe, Di Maria hẳn vẫn chưa hiểu vì sao Neuer lại có thể cản phá bóng bằng chân tài tình đến vậy.

Phút 18 trận chung kết Champions League mùa bóng 2019-2020, Neymar đón đường chọc khe của Mbappe và đối mặt với Neuer nhưng cú sút chân trái cực hiểm của danh thủ người Brazil đã bị Neuer dùng chân cản phá.

Vài phút sau, xoạc chân trái nhanh như điện giật, Neuer chặn đứng đường căng ngang có độ sát thương cực cao vào trong của Neymar, giúp Bayern Munich thoát thua trong tích tắc. Đó là thời điểm mà bàn thắng đã đến rất gần với PSG. Nếu Neuer không kịp xoạc chân ở tình huống trên, “Hùm xám” không nhận bàn thua từ Di Maria mới lạ.

Phút 70, lại là anh, Neuer, xoạc chân dẻo như nghệ sĩ ba lê, chặn đứng cú sút cận thành của Marquinhos vào góc xa.

Khó tin là Neuer có thể phản xạ chân tốt đến vậy. Vì khi thủ môn tập trung chơi tay thì thường chân sẽ phản ứng chậm trước các cú dứt điểm. Neuer cản phá bằng chân không hề ăn may. Hãy nhìn lại pha xông ra xoạc chân đầy kỹ thuật của thủ môn người Đức từ chối cơ hội ăn bàn của Marquinhos, đó chính là đặc sản của riêng Neuer.

Xuyên suốt Champions League mùa giải này, Neuer chính là chốt chặn đáng tin cậy của Bayern Munich. Có thủ môn hay, đồng đội yên tâm dâng cao hỗ trợ tấn công. Không phải vô cớ ở giữa hiệp 2 trận chung kết trên đất Bồ Đào Nha, HLV Flick tung Coutinho và Perisic thay cho Gnabry và Coman ở hai biên. Có Neuer chơi tốt ở vị trí “Sweeper-keeper”, Klick yên tâm bày binh bố trận ở phía trên.

“Sweeper-keeper” ra đời là nhờ Neuer. Trước thủ thành người Đức này, khái niệm “Sweeper-keeper” chưa từng được biết đến. Khái niệm này dùng để chỉ một thủ môn có thể chơi tốt cả ở vị trí trung vệ. Thậm chí, khi Pep còn ở Bayern Munich, nếu không vì Giám đốc điều hành Rummenigge can ngăn, Pep đã để Neuer đá tiền vệ một vài trận.

Với Neuer, anh đã có danh hiệu vô địch Champions League lần thứ hai trong sự nghiệp. Lần đầu tiên, anh vô địch Champions League vào mùa giải 2012-2013. Một năm sau, Neuer vô địch World Cup 2014 trong mùa giải đỉnh cao nhất sự nghiệp, với những pha cản phá bóng trên đất Brazil đã trở thành huyền thoại (đoạt giải “Găng tay Vàng”). Tháng 1-2015, Neuer diện vest bảnh bao bước lên sảnh đường Zurich, bên cạnh Messi và Ronaldo ở buổi lễ vinh danh Quả bóng Vàng.

Chính Neuer chứ không phải thủ thành nào khác đã buộc giới chuyên môn phải định nghĩa lại: Thế nào là thủ môn? Phản xạ tốt, bắt bóng hay, chơi chân giỏi, đá được vị trí trung vệ... và khi cần cũng biết ghi bàn. Những điều này, Neuer làm được, làm rất tốt mà không cần tới sự phô trương, màu mè. Hãy để ý, Alisson ở Liverpool bắt bóng có chất của một tay anh chị, Ederson lạnh như một “sát thủ” ở Man City, trong khi nhiều thủ môn làm màu quá đà. Còn với Neuer, anh giữ được cho mình sự cân bằng đáng ngạc nhiên. Chung kết Champions League 2011-2012, dù Bayern Munich thua trận trước Chelsea nhưng Neuer đủ tự tin để ghi bàn ở loạt “đấu súng” 11m. Trước đó, trên hành trình vào chung kết mùa giải trên, “Hùm xám” đã loại Real Madrid trong một trận đấu mà trên chấm luân lưu 11m, Neuer đã chiến thắng cả Kaka, Ronaldo lẫn Ramos.

Trên đường đến đỉnh vinh quang ở Champions League mùa giải 2019-2020, Bayern Munich đã loại Barca 8-2 ở tứ kết. Khi tỷ số đang là 1-1, Neuer đã cản phá hai cú dứt điểm cận thành của Suarez và Messi. Ngẫm lại, khung thành thật nhỏ khi có Neuer trấn giữ.

Đáng tiếc, mùa giải này do dịch Covid-19 nên không có giải thưởng Quả bóng Vàng. Bằng không, danh hiệu này khó thoát khỏi tay Neuer và người đồng đội Lewandowski.

Sau 7 năm, Bayern Munich mới lại giành “cú ăn 3” gồm Champions League, Bundesliga và Cúp quốc gia. Tại châu Âu, Barca cũng từng hai lần giành “cú ăn 3” ở mùa giải 2008-2009 và 2014-2015.

MINH NHI