Ý kiến của ông Nguyễn Đức Nguyên không những chỉ ra tồn tại của điền kinh Việt Nam mà còn là hạn chế trong công tác tuyển chọn vận động viên (VĐV) năng khiếu của thể thao nước nhà. Linh cảm và kinh nghiệm của người thầy rất quan trọng, nhưng nếu quá phụ thuộc vào yếu tố này mà không áp dụng những tiến bộ của khoa học-công nghệ rất có thể sẽ để lọt tài năng.
Thực tế việc tuyển chọn VĐV năng khiếu của các bộ môn, trung tâm vẫn nặng về kinh nghiệm quan sát, cảm nhận chủ quan, trong khi thiếu các tiêu chí đánh giá mang tính định lượng và dự báo. Không ít tài năng từng bị loại sớm chỉ vì không đạt chuẩn hình thể theo cảm quan ban đầu. Nguyễn Nhật Minh, Nguyễn Đình Bắc là ví dụ điển hình. Từng bị loại bởi thể hình thấp bé, nhưng bằng quá trình tích lũy và phát triển đúng hướng, hai cầu thủ này hiện trở thành trụ cột của đội tuyển U.23 Việt Nam.
Ở thể thao Việt Nam, những trường hợp như Nguyễn Nhật Minh, Nguyễn Đình Bắc không ít. Nhiều VĐV khi còn trẻ chưa nổi trội về sức mạnh, tốc độ hay thể hình nhưng nhờ môi trường huấn luyện phù hợp, ý chí bền bỉ và quá trình tích lũy dài hạn đã vươn lên trở thành lực lượng nòng cốt của đội tuyển quốc gia. Điều đó cho thấy, việc xây dựng chuẩn đầu vào mang tính khoa học với các đội tuyển thể thao quốc gia là yêu cầu cấp thiết. Chuẩn tuyển chọn không thể chỉ dừng lại ở chiều cao, cân nặng hay thành tích tức thời, mà cần là hệ thống đánh giá đa chiều, bao gồm các yếu tố sinh lý, sinh hóa, khả năng thích nghi với tải lượng huấn luyện, tốc độ phát triển theo chu kỳ, tâm lý thi đấu và khả năng tiếp thu kỹ thuật.
Theo ông Nguyễn Hồng Minh, Phó cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), trí tuệ nhân tạo (AI) đã được đưa vào lập kế hoạch thi đấu, phân tích chiến thuật và triển khai thực tế ở một số đội tuyển thể thao quốc gia. Ngành thể thao đang phối hợp với các doanh nghiệp trong nước để mở rộng ứng dụng AI tới các đội tuyển tập huấn, thi đấu và tuyển chọn tài năng trong thời gian tới.
Khi công nghệ tham gia sâu vào công tác tuyển chọn, các tiêu chí đánh giá sẽ dựa vào những phân tích, dự đoán: VĐV có thể phát triển tới ngưỡng nào, cần bao nhiêu thời gian để đạt đỉnh cao, nguy cơ chấn thương ra sao và nên đầu tư theo lộ trình nào... Nếu kinh nghiệm, linh cảm của người thầy được kết hợp hài hòa với những tiến bộ của khoa học-công nghệ, thể thao Việt Nam sẽ có thêm những phân tích, dự báo chuyên sâu, tránh bỏ sót những tài năng thực sự.
VIỆT AN