Mở đầu buổi họp mặt là Chương trình giao lưu-nghệ thuật "Nghĩa tình đồng đội" do Nghệ sĩ Nhân dân Quang Thọ, Nghệ sĩ Ưu tú Mạnh Hùng cùng đoàn ca múa Bông Sen biểu diễn. Những câu chuyện về những ngày cuối tháng 12-1972 được tái hiện. Cả hội trường lặng đi khi nghe tiếng máy bay Mỹ gầm rú, tiếng phát thanh viên của Đài Tiếng nói Việt Nam thông báo: “Đồng bào chú ý! Đồng bào chú ý!… Máy bay Mỹ cách Hà Nội…” và hình ảnh Thủ đô Hà Nội trong những ngày cuối năm 1972. Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Văn Nghĩa, phi công bắn rơi máy bay Mỹ trong Chiến dịch 12 ngày đêm năm 1972, đã phá tan không khí trầm lắng ấy khi nhắc lại những ngày chuẩn bị sẵn sàng vào trận, quyết tâm xuất kích tiêu diệt máy bay địch, những trận đánh của không quân ta trong chiến dịch.

leftcenterrightdel
Niềm vui của các cựu chiến binh ngày gặp mặt. 

Chia sẻ tại buổi giao lưu, Trung tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Trần Hanh, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, người trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh trong chiến dịch, đã kể lại trận chiến đấu của phi công Vũ Xuân Thiều, người đã bắn cháy máy bay B-52 Mỹ trên bầu trời Sơn La. Anh hy sinh khi chiến thắng đã gần kề. “Lúc đó Vũ Xuân Thiều mới 27 tuổi, trẻ lắm nhưng Xuân Thiều đã là một trong những phi công giỏi. Trước lúc ra trận, tôi đến thăm thấy Xuân Thiều đang viết thư cho người yêu trên một tờ giấy pơ-luya màu hồng. Trong thư, Xuân Thiều viết: "Trận này nếu gặp máy bay B-52 anh sẽ quyết tâm bắn cháy và lấy đó là món quà cầu hôn em. Em có đồng ý không?” - Vị tướng trận mạc xúc động nói về người chiến sĩ của mình. Với ông, Xuân Thiều là một đồng chí, đồng đội và là người em trai thân thiết.

Phi công Dương Bá Kháng đã nghẹn ngào kể lại trận chiến đấu khi anh bay cùng phi công Hoàng Tam Hùng: "Trận đó tôi bay số 1, Hùng bay số 2, khi phát hiện địch, chúng tôi đã ở gần lắm. Chẳng kịp suy nghĩ, tôi tiếp cận bắn luôn 2 quả tên lửa diệt 1 máy bay F.4 của địch. Khi chiếc máy bay địch bùng cháy cũng là lúc địch phát hiện ra tôi, chúng đuổi theo liên tiếp phóng tên lửa. Không chần chừ, Hùng đã bay lao vào cắt đầu đường bay và máy bay của anh trúng đạn địch. Phi công Hoàng Tam Hùng đã hy sinh để cho tôi được sống"…

Đến với buổi họp mặt trên chiếc xe lăn bởi hậu quả của cơn đột quỵ, Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Thành Út vẫn vui vẻ, hồ hởi bởi được ở giữa vòng tay của những người đồng đội một thời khói lửa. Kể lại những ngày làm Chính ủy Trung đoàn bay, ông đã phải dùng tay, chân và cả chiếc nạng gỗ để mô tả cho mọi người thấy được sự hào hùng của những ngày tháng ấy…

Với những người cựu chiến binh phòng không-không quân, tuy ở xa nhau nhưng họ luôn quan tâm, chăm lo sức khỏe và cuộc sống của nhau. Được trao đổi với nhau về những "huyền thoại bầu trời", chúng tôi thấy ai cũng có suy nghĩ: Đồng đội hy sinh để mình được sống và trách nhiệm của những người còn sống là phải phát huy được truyền thống đoàn kết, anh hùng ấy theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Trung thành vô hạn-Tấn công kiên quyết-Đoàn kết hiệp đồng-Lập công tập thể”.

Tham dự buổi họp mặt, nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết xúc động chia sẻ: "Gặp lại các nhân chứng lịch sử, chúng ta càng thêm tự hào về những chiến công oanh liệt, truyền thống yêu nước, đoàn kết, ý chí kiên cường, bất khuất của dân tộc; tự hào về Đảng ta, với đường lối đúng đắn, sáng tạo, đã lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác; tự hào với truyền thống vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng. Chiến thắng “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không” là một dấu mốc quan trọng, có ý nghĩa quyết định trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam. Tôi mong rằng, truyền thống anh hùng, vẻ vang đó sẽ được các thế hệ cán bộ, chiến sĩ phòng không-không quân giữ gìn và phát huy cao độ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay”.

Bài và ảnh: TRẦN HUY BÌNH