Glaucomys volans thuộc họ sóc (Sciuridae), phân bố rộng khắp miền Đông và Đông Nam Canada, Hoa Kỳ, kéo dài xuống tận Mexico và một phần Trung Mỹ. Chúng đặc biệt ưa sống trong những khu rừng lá rộng, rừng hỗn giao hoặc nơi có nhiều cây cổ thụ với các hốc cây tự nhiên. Đây vừa là nơi trú ẩn an toàn, vừa là "sân bay" lý tưởng để chúng thực hiện những cú lượn ngoạn mục giữa các tán cây.

So với nhiều họ hàng khác, sóc bay phương Nam có kích thước khá nhỏ. Một cá thể trưởng thành chỉ dài khoảng 20-26cm tính cả đuôi, nặng từ 45 đến 85gr. Bộ lông mềm mượt màu nâu xám ở lưng kết hợp với phần bụng trắng kem giúp chúng dễ dàng ngụy trang trong môi trường tự nhiên. Điểm nổi bật nhất là đôi mắt rất to, đen láy, đặc điểm thích nghi hoàn hảo với cuộc sống về đêm. Chiếc đuôi dẹt như mái chèo không chỉ giúp giữ thăng bằng mà còn đóng vai trò như bánh lái khi đổi hướng trong lúc lượn.

leftcenterrightdel

Loài sóc Glaucomys volans. Nguồn: Outdoor Nebraska.

Điều làm nên danh tiếng của Glaucomys volans chính là khả năng lượn trên không. Khi nhảy khỏi cành cây, chúng dang rộng bốn chân để kéo căng lớp màng da gọi là patagium. Nhờ cấu tạo này, sóc có thể lượn xa từ vài chục đến hơn 50m chỉ trong một lần nhảy, thậm chí trong điều kiện thuận lợi có thể đạt khoảng cách lớn hơn. Trước khi tiếp đất, chúng nâng đuôi và điều chỉnh góc màng da để giảm tốc độ, đáp xuống thân cây một cách nhẹ nhàng và chính xác.

Không giống nhiều loài sóc hoạt động ban ngày, Glaucomys volans là loài sống về đêm. Khi màn đêm buông xuống, chúng mới bắt đầu rời tổ để kiếm ăn. Thực đơn khá đa dạng, gồm các loại hạt, quả mọng, nấm, chồi non, côn trùng, trứng chim và đôi khi cả xác động vật nhỏ. Khả năng ăn nhiều loại thức ăn giúp chúng thích nghi tốt với sự thay đổi theo mùa và đóng vai trò quan trọng trong việc phát tán hạt giống cũng như bào tử nấm trong hệ sinh thái rừng.

Một nét thú vị khác là tính xã hội của loài sóc này. Vào mùa đông, nhiều cá thể thường cùng trú trong một hốc cây để giữ ấm cơ thể. Hành vi "ở ghép" này giúp giảm thất thoát nhiệt và tăng cơ hội sống sót trong điều kiện thời tiết giá lạnh. Mùa sinh sản thường diễn ra từ một đến hai lần mỗi năm, mỗi lứa có từ 2 đến 5 con non. Sóc mẹ chăm sóc con rất cẩn thận cho đến khi chúng đủ khả năng tự kiếm ăn và thực hiện những cú lượn đầu tiên.

Theo đánh giá của các tổ chức bảo tồn, sóc bay phương Nam hiện chưa nằm trong nhóm loài bị đe dọa trên phạm vi toàn cầu. Tuy vậy, việc mất rừng, khai thác gỗ và quá trình đô thị hóa đang làm thu hẹp môi trường sống của chúng tại nhiều địa phương. Bảo vệ những cánh rừng tự nhiên, đặc biệt là các khu vực có nhiều cây già và hốc cây, là điều kiện quan trọng để loài sóc đặc biệt này tiếp tục tồn tại.

PHƯƠNG MAI