Theo quan niệm truyền thống, trong việc giáo dục nhân cách con người và ứng xử xã hội, chữ “tín” (tin) được coi là một trong những phẩm chất mẫu mực (nhân, lễ, nghĩa, trí, tín). Những gì nhìn thấy là thước đo của sự thật ("Trăm nghe không bằng một thấy"). Nhưng thời nay, cả những gì là “bằng chứng trực quan” cũng có thể bị làm giả. Nguy hiểm hơn, việc AI tạo ra thông tin giả quá dễ dàng, nhanh chóng và "rất thuyết phục" sẽ dễ làm nảy sinh tâm lý nghi ngờ tất cả. Khi cái giả giống cái thật thì cái thật cũng dễ bị phủ nhận. Sự nghi ngờ dẫn đến việc khó tạo dựng sự đồng thuận và lòng tin: Một sự bất tín, vạn sự bất tin.
    |
 |
Đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ảnh: baochinhphu.vn
|
Cuộc đua với AI là cuộc đua về công nghệ, cũng là cuộc đua về văn hóa. Công nghệ có thể hỗ trợ phát hiện nội dung giả, nhưng không thay thế được ý thức con người. AI không biết đúng hay sai, không phân biệt được thiện hay ác. Bởi vậy, AI càng thông minh, con người càng phải tỉnh táo, trung thực và có trách nhiệm hơn với lời nói, hành động của mình. Thế giới hôm nay không nói nhiều đến quyền tiếp cận thông tin mà quan tâm hơn đến "quyền được tin vào sự thật". Bảo vệ quyền ấy, ngoài nhiệm vụ của toàn xã hội còn là bổn phận, nghĩa vụ và trách nhiệm của mỗi cá nhân. Nếu sự thật bị coi thường, niềm tin dễ bị tổn thương.
Là tài sản tinh thần quý giá của con người, của xã hội, trong thời công nghệ số, việc kiến tạo, giữ gìn, bảo vệ niềm tin càng phải đặt lên hàng đầu. Dựa vào nguồn tin chính thống, kiểm chứng sự chính xác, đề cao tư duy phản biện, cân nhắc lợi hại trước khi lan truyền thông tin phải trở thành nếp sống văn hóa trong không gian số.
NGUYỄN THANH TÚ