Điều thay đổi lớn nhất nằm ở chỗ AI đang được thiết kế để tham gia trực tiếp vào cách trận đấu được vận hành, phân tích và tái hiện trước mắt người xem. Tại World Cup 2022, FIFA đã sử dụng 12 camera chuyên dụng để ghi nhận 29 điểm dữ liệu trên cơ thể mỗi cầu thủ. Công nghệ này giúp hệ thống việt vị bán tự động xác định vị trí chính xác hơn và rút ngắn thời gian xử lý. Tại World Cup 2026, tham vọng của FIFA còn lớn hơn nhiều. Theo công bố của FIFA và đối tác công nghệ Lenovo, World Cup 2026 sẽ sử dụng hệ thống camera theo dõi chuyển động thế hệ mới cùng dữ liệu AI theo thời gian thực. Các camera được bố trí dưới mái sân vận động sẽ theo dõi chuyển động của cầu thủ liên tục, trong khi quả bóng tích hợp cảm biến gửi dữ liệu hàng trăm lần mỗi giây tới trung tâm xử lý.
Mỗi cầu thủ có thể được quét cơ thể trước giải đấu để tạo ra “bản sao kỹ thuật số 3D” trong hệ thống dữ liệu. AI không chỉ dựng các đường việt vị như hiện nay mà sẽ tái tạo tình huống bằng mô hình 3D, mô phỏng chuyển động cơ thể gần như theo thời gian thực (VAR 3D). Điều đó đồng nghĩa một trận đấu trên sân cỏ sẽ đồng thời tồn tại trong một không gian số song song. Từng bước chạy, tư thế xoay người hay thời điểm chạm bóng đều được AI ghi nhận và xử lý tức thì, hạn chế đến mức thấp nhất các sai số.
    |
 |
Công nghệ trí tuệ nhân tạo sẽ được can thiệp sâu tại World Cup 2026. Ảnh: PanamericanWorld
|
Bóng đá vì thế đang tiến gần hơn tới công nghệ ghi hình chuyển động (motion capture) vốn phổ biến trong điện ảnh và ngành công nghiệp trò chơi điện tử. Một trận đấu World Cup giờ đây không đơn thuần được ghi hình bởi camera truyền hình mà được dựng lại bằng dữ liệu.
Sự thay đổi này cũng tác động trực tiếp tới chiến thuật bóng đá hiện đại. FIFA đang phát triển các nền tảng AI hỗ trợ phân tích chuyên môn cho các đội tuyển tham dự World Cup 2026. Hệ thống có khả năng đọc dữ liệu di chuyển, phân tích xu hướng chiến thuật, gợi ý phương án pressing và nhận diện khoảng trống trong đội hình đối phương. Các chuyên gia đánh giá, khoảng cách giữa nền bóng đá có thể bị thu hẹp bởi các đội tuyển hạn chế về nguồn lực phân tích giờ đây có cơ hội tiếp cận các công cụ dữ liệu hiện đại do FIFA cung cấp, nhất là trong bối cảnh World Cup 2026 mở rộng lên 48 đội.
Công nghệ mới cũng thay đổi cách khán giả trải nghiệm bóng đá. FIFA đang thử nghiệm nhiều hình thức trình chiếu như: Replay (phát lại) 360 độ, camera góc nhìn trọng tài hay mô hình sân vận động số hóa theo thời gian thực. Một số hệ thống digital twin (bản sao số) của sân vận động cũng được phát triển để tái tạo hoạt động trong sân, từ dòng người di chuyển cho tới vận hành an ninh và kiểm soát đám đông.
Dĩ nhiên, sẽ có những tranh luận mới. Trong nhiều năm qua, VAR từng gây ra không ít tranh luận bởi cảm giác làm gián đoạn cảm xúc và nhịp độ trận đấu. Tuy vậy, FIFA tin rằng công nghệ giúp bóng đá ngày càng công bằng, minh bạch và chính xác hơn, nhất là ở World Cup 2026 (dự kiến diễn ra từ ngày 12-6 đến 20-7 tới).
XUÂN THỨ