Tự hào thể thao người khuyết tật

QĐND - Tại Asian Para Games 2014 ở Incheon (Hàn Quốc), Đoàn Thể thao người khuyết tật Việt Nam đã thi đấu xuất sắc, giành 9 HCV, 7 HCB, 13 HCĐ. Không những thế, các tuyển thủ còn lập 1 kỷ lục thế giới, 4 kỷ lục châu Á, khiến bạn bè quốc tế nể phục.

Thể thao người khuyết tật Việt Nam thắng lớn ở Asian Para Games 2014. Ảnh: VNN

1. Tôi có may mắn được tiếp xúc nhiều lần với HLV, VĐV khuyết tật, đặc biệt là đội bơi của HLV Đổng Quốc Cường. Lần đầu tiên gặp đội bơi người khuyết tật ở Thành phố Hồ Chí Minh, tôi lặng lẽ quan sát và thấy một điều khá đặc biệt, VĐV người khuyết tật rất đẹp trai và xinh gái. Họ cười đùa vui vẻ dưới mái hiên Trung tâm TDTT quận Tân Bình, lướt wifi, vào facebook cập nhật tình hình xã hội, các giải bơi người khuyết tật thế giới, thứ hạng VĐV khuyết tật… hết sức tự nhiên.

Thể thao đã giúp hàng loạt VĐV khuyết tật hòa nhập xã hội. Nói như HLV đội bơi khuyết tật Đổng Quốc Cường thì: “Ngày trước, học trò của tôi là gánh nặng của nhiều gia đình. Ngoài xã hội, không ít người có những suy nghĩ thiếu tích cực về người khuyết tật. Bây giờ, học trò của tôi lại là trụ cột gia đình. Nhiều VĐV khuyết tật thi đấu thành công, tiền thưởng cả trăm triệu đồng. Đã có người mua nhà, sửa nhà, mua xe gắn máy, mua ruộng cho bố mẹ, trang trải tiền ăn học cho các em… Tôi nghĩ, xã hội cần đánh giá đúng hơn, có cái nhìn công bằng về người khuyết tật”.

Về sau, khi đã quen mặt, trò chuyện nhiều lần, thì một vài VĐV bơi khuyết tật coi tôi như bạn. Họ hay hỏi tôi về chuyện xã hội, tâm lý bạn đời, chăm sóc con trẻ, tình yêu-ghen tuông và thậm chí là rủ đi làm vài xị cho phấn chấn.

HLV Đổng Quốc Cường tự hào khi các học trò của mình không còn là gánh nặng cho xã hội. Ảnh: Đình Hùng

Nhưng để xã hội có cái nhìn công bằng về người khuyết tật còn là cả chặng đường dài. Chẳng nói đâu xa, ở những giải đấu của người khuyết tật ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, gần như không có phóng viên đến đưa tin, nói gì đến CĐV. Trên bể bơi, trên khán đài, bên đường chạy chỉ lèo tèo một vài người thân của VĐV. Nếu không phải là một tập thể thực sự đoàn kết, thương yêu, động viên vượt qua khó khăn, thì rất khó để những VĐV khuyết tật đứng trong đội ngũ Đoàn Thể thao người khuyết tật Việt Nam giành được thành tích ấn tượng ở Asian Para Games 2014.

Còn ở giải quốc tế, đơn cử như Asian Para Games 2014, HLV Đổng Quốc Cường cho biết, Đoàn Thể thao người khuyết tật Việt Nam phải đóng 100% kinh phí dự giải. Trong khi đó, ở ASIAD 2014, Ban tổ chức Á vận hội lần thứ 17 đã có nhiều ưu đãi cho các đoàn thể thao, chỉ thu phí tham dự một phần của các HLV, VĐV. Điều đó liệu có khiến Võ Thanh Tùng, Nguyễn Thành Trung, Lê Văn Công… suy nghĩ? Tôi nghĩ, chí ít VĐV thể thao người khuyết tật sẽ tủi thân, chạnh lòng nhưng khi thi đấu, những tuyển thủ khuyết tật Việt Nam khiến người hâm mộ phải tự hào, ứa nước mắt. Tiếng hét của Lê Văn Công trước khi nâng tạ như tiếng hô xung phong; bàn tay của Võ Thanh Tùng đặt bên trái ngực như lời thề xung trận trước khi lao mình xuống đường đua xanh. HLV Đổng Quốc Cường điện thoại cho tôi giọng rưng rưng nghẹn ngào: “Tự hào lắm!”. 

2. Có chứng kiến VĐV khuyết tật luyện tập, thi đấu, mới thêm hiểu giá trị của con người lành lặn. Xã hội ngày càng quan tâm hơn đến người khuyết tật nói chung, thể thao người khuyết tật nói riêng, nhưng từ văn bản giấy tờ đến hành động thiết thực có lẽ vẫn là một chặng đường dài. Đội tuyển bơi khuyết tật Việt Nam đại thắng ở Asian Para Games 2014, nhưng để có được như ngày hôm nay, các VĐV đã phải luyện tập mười năm trời, chịu đựng nhiều ánh mắt dị nghị của thiên hạ. Thậm chí, địa điểm tập bơi của đội cũng rất vô tình, may mắn mà có. Số là ở hồ bơi của Trung tâm TDTT quận Tân Bình, khi xây dựng lại có một đoạn đường bê tông dẫn lên bể không có bậc, thẳng chéo lên (vô tình) phù hợp với những người đi xe lăn.

Thể thao người khuyết tật nhỉnh hơn thể thao bình thường ở khía cạnh: Mang lại những bài học về ý chí, về tình thương và nghị lực vươn lên trong cuộc sống. Võ Thanh Tùng bị liệt khi mới sinh nhưng đến 7 tuổi đã bơi lội, mò cua bắt ốc khắp miền Tây, khi theo cha mưu sinh bằng nghề rèn dao. Hay Lê Văn Công bị “teo” chân khi còn bé, từ miền quê nghèo Hà Tĩnh (năm 18 tuổi) đã quyết tâm vào Thành phố Hồ Chí Minh học nghề, rồi quyết chí trở thành VĐV cử tạ số 1 thế giới. Họ-những VĐV thể thao người khuyết tật đang gắng sức hòa nhập xã hội nhưng vẫn luôn tự ý thức tránh trở thành gánh nặng cho xã hội.

Việt Nam có tỷ lệ người khuyết tật vào loại cao của thế giới, do phải trải qua nhiều cuộc chiến tranh, di chứng chiến tranh; tai nạn giao thông... Không phủ nhận Nhà nước và xã hội đã có nhiều thay đổi để hỗ trợ cho người khuyết tật, tuy nhiên, sự đầu tư hiện nay của chúng ta cho người khuyết tật vẫn còn hạn chế. Tuần trước, tại hội trường Quốc hội, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã trình bày Tờ trình về việc phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về quyền của người khuyết tật. Công ước của Liên hợp quốc về Quyền của người khuyết tật được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua ngày 13-12-2006; là Công ước quốc tế toàn diện nhất về bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khuyết tật. Tính đến tháng 3-2014, trên thế giới đã có 158 quốc gia ký Công ước và 141 quốc gia đã phê chuẩn Công ước này. Trong khối ASEAN, đã có 8 nước phê chuẩn Công ước, 2 nước đã ký Công ước nhưng chưa phê chuẩn là Việt Nam và Bru-nây. Việt Nam đã ký Công ước Quyền của người khuyết tật vào ngày 22-10-2007. Việc phê chuẩn Công ước này là bước hoàn thành thủ tục để Việt Nam trở thành thành viên Công ước.

Việc phê chuẩn Công ước Quyền của người khuyết tật sẽ là một cam kết chính trị mạnh mẽ của Việt Nam trong bảo vệ và thúc đẩy sự phát triển vì lợi ích dành cho người khuyết tật. Đây cũng là một trong những căn cứ pháp lý để Việt Nam khẳng định quan điểm của mình với thế giới trong lĩnh vực người khuyết tật nói riêng và nhân quyền nói chung, có ý nghĩa quan trọng khi Việt Nam đã trở thành thành viên Hội đồng nhân quyền của Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2014-2016.

MINH MINH