Trong làn sóng giận dữ bao phủ khắp vùng Trung Đông do quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, tuyên bố của Thủ tướng Iraq vẫn gây sự chú ý lớn bởi nó đánh dấu một mốc lịch sử trong đời sống chính trị quốc tế năm 2017.

Tháng 6-2014, ở Mosul, thủ lĩnh Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng Abu Bakr al-Baghdadi tuyên bố thành lập một “Vương quốc Hồi giáo” tại khu vực trên biên giới giữa Iraq và Syria. Lợi dụng sự tháo lui của các lực lượng chính phủ Iraq khỏi một số thành phố chiến lược cũng như tình hình hỗn loạn kéo dài ở Syria do cuộc nội chiến dằng dai ở đây, IS đã liên tục bành trướng thế lực. Có những thời điểm, chúng làm chủ một vùng lãnh thổ có tới 7 triệu dân, diện tích ngang bằng với diện tích nước Italy, bao gồm một vùng rộng lớn của Syria và gần một phần ba diện tích Iraq!

Trong suốt thời gian từ giữa năm 2014 đó cho đến nay, IS đã reo rắc nỗi sợ hãi không chỉ ở khu vực Trung Đông mà còn với toàn thế giới bằng các hình thức cai trị tàn khốc, những hoạt động khủng bố ở khắp các địa bàn mà tổ chức này có lực lượng hoặc có khả năng gây ảnh hưởng.

Cuộc chiến chống IS, vì thế, cũng là một cuộc chiến trên phạm vi toàn cầu.

Dĩ nhiên, chiến trường chính vẫn là Iraq và Syria. Sự bùng phát của “căn bệnh ung thư” IS đã khiến Mỹ phải điều chỉnh lại chiến lược rút quân khỏi Iraq vào cuối năm 2011 do không muốn bị sa lầy vào một cuộc chiến khác nữa. IS chính thức xuất hiện vào tháng 6-2014 thì tháng 8 cùng năm, những đơn vị quân Mỹ đã quay trở lại.

Trong khi đó thì ở Syria, với việc các lực lượng đối lập được bên ngoài hỗ trợ tổ chức đánh “đòn hội đồng” chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad, từ tháng 9-2015, Nga quyết định tham chiến, trước tiên là để tiến đánh IS, sau nữa là hỗ trợ cho lực lượng chính quyền Syria. Kể từ đó, Nga đã có được một chỗ đứng vững chắc và hợp pháp tại Syria.

Gần như đồng thời với tuyên bố kết thúc (thắng lợi) cuộc chiến chống IS của Thủ tướng Iraq thì Tổng thống Nga Vladimir Putin, trên cương vị Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Nga, cũng đích thân bay tới căn cứ không quân Hmeimim ở Syria và hạ lệnh bắt đầu rút quân đội Nga khỏi Syria bởi nhiệm vụ phối hợp cùng lực lượng chính phủ Syria tiêu diệt IS đã hoàn thành (sau hai năm).

Như vậy là với tuyên bố của hai nhà lãnh đạo Iraq và Nga, cái gọi là “Nhà nước Hồi giáo” đã cáo chung. Ngoài các nhóm nhỏ lẩn lút ở các vùng hoang vu, IS không còn kiểm soát bất kỳ một điểm dân cư nào nữa ở cả hai bên đường biên giới giữa Iraq và Syria.

Nhưng sẽ là quá sớm nếu như cho rằng cuộc chiến chống IS đã chấm dứt hoàn toàn trên phạm vi toàn thế giới.

Người ta vẫn chưa quên tuyên bố của Tổng thống Mỹ Bush ngày 1-5-2003 trên chiến hạm Abraham Lincohn, rằng “các chiến dịch quân sự lớn” của Mỹ ở Iraq đã chấm dứt. Hơn 10 năm sau, đã nảy nòi ra IS ở ngay chính địa bàn Iraq và lan sang Syria cũng như nhiều quốc gia Trung Đông khác. IS, bằng ảnh hưởng của mình, đã dịch chuyển địa bàn hoạt động sang khu vực Đông Nam Á, tạo cảm hứng để những "con sói đơn độc” tấn công khủng bố hàng loạt quốc gia châu Âu và mang nỗi sợ hãi tới chính nước Mỹ. Mới nhất, một phần tử cảm tình của IS đã cho nổ bom tự chế ở ngay trung tâm New York, khiến cho nước Mỹ lại phải một lần nữa gióng lên tiếng chuông báo động về hoạt động của IS ngay trong lòng nước Mỹ...

Dẫu sao đi nữa thì thông báo IS bị thất bại hoàn toàn ở Iraq và Syria vẫn là tin mừng cuối năm 2017.

YÊN BA