“Chị về đâu đấy?”. Tiếng phụ xe hỏi người khách vừa lên cắt ngang dòng suy nghĩ của tôi. “Tôi về chợ Ma”, người phụ nữ trả lời. Anh phụ xe xé vé thu tiền. Tôi giật mình. Cái từ “chợ Ma” bỗng chốc bừng lên, đánh thức kỷ niệm đã ngủ yên bấy lâu nay của tôi.

Mùa hè năm 1979, sau khi đưa thương binh từ biên giới về tuyến sau, tôi tranh thủ tạt qua nhà thăm bố mẹ. Từ lúc nhập ngũ đến lúc đó tôi đã về nhà lần nào đâu. Mặc dù tôi nói đi nói lại mấy lần là “đưa thương binh về tuyến sau chữa trị, nhân thể con tranh thủ ghé thăm nhà”, thế mà bố tôi vẫn cứ bán tín bán nghi. Ông giục tôi nhanh chóng trở lại đơn vị chiến đấu. Cơm trưa xong, tôi bắt xe lên Hà Nội kịp chuyến tàu 4 giờ ngược Yên Bái.

leftcenterrightdel
Minh họa: LÊ ANH

Toa tàu tôi ngồi quá nửa là lính. Ba lô, súng ống lỉnh kỉnh. Cánh lính chuyện trò tếu táo, rôm rả. Tuy vậy, cũng chỉ qua cầu Đuống là tay nào tay ấy đều gà gật hết lượt theo nhịp sình sịch, lắc lư của đoàn tàu. Trên tàu còn có mấy bà buôn chuyến, hàng hóa chật cả toa. Số này thường xuyên đi tàu nên họ không nói nhiều, chỉ chào hỏi nhau qua loa lúc mới lên. Sau đó, người thì gục đầu vào gối, người thì ngồi ôm lấy hàng của mình để ngủ.

Tôi ngồi cùng ghế với một cô gái. Nàng chừng hai mươi, hai mốt tuổi. Gương mặt khả ái. Làn da trắng hồng. Mái tóc bồng bềnh ngang vai. Đôi mắt bồ câu phải nói là rất đẹp. Tôi chào nàng và khẽ dịch vào lựa chỗ cho nàng ngồi. Lí nhí cảm ơn tôi, nàng đưa ánh mắt nhìn tôi rồi vội nhìn xuống chân có vẻ khá ngượng ngập. Nàng không phải cùng cánh các bà buôn. Tôi đoán thế. Thì hành lý duy nhất của nàng chỉ là một chiếc túi du lịch be bé kia thôi sao gọi là đi buôn được? Tôi định giúp nàng đưa cái túi lên gác. Nàng ra hiệu không cần rồi dịch nó vào gầm ghế, ngay sát chân mình. Yên vị đâu đấy, nàng mở sách ra đọc. Tôi liếc vội bìa sách. “Sông Đông êm đềm”. Đúng cuốn tiểu thuyết mà tôi thích.

Ra khỏi Hà Nội, tàu hú còi tăng tốc dần. Từng nhịp “sình sịch”, “sình sịch” vang lên. Mọi người ồn ào rồi tất cả lim dim đi vào giấc ngủ. Cả toa tàu chỉ còn tôi và nàng thức. Tôi hết nhìn cảnh quan bên đường lại ngắm trộm nàng. Nàng thì mải mê đọc sách. Bỗng tôi thấy trong người nôn nao. Mắt tôi hoa lên. Bụng quặn đau dữ dội... Muốn gọi cô gái quá mà tôi không tài nào mở miệng được. Tôi lả đi đổ người dần về phía nàng. Quyển sách đang đọc trên tay nàng rơi xuống. “Anh này! Làm cái trò gì thế?”. Nghe nàng gắt nhẹ, tôi vội chới với chỉ tay vào mặt, vào bụng mình ra hiệu cho nàng. Thấy mặt tôi tái mét, trán vã mồ hôi, nàng thất sắc. “Trời ơi! Anh bị cảm rồi! Có người bị cảm các bác ơi!”. Nàng quay các phía kêu lên.

Cả toa tàu bỗng chốc nhốn nháo. Mấy chiến sĩ chạy đến bên tôi. Cả mấy bà buôn nữa cũng xúm lại. Cô gái vội xua tay nói: “Mọi người tản bớt ra cho anh ấy dễ thở. Đừng tập trung đông quá, không tốt đâu”. Nàng đỡ đầu tôi. Tôi lả đi trong tay nàng. “Anh nào kéo giúp em cái túi du lịch trong gầm ghế ra cái. Đấy, cái túi ấy đấy. Lấy cho em lọ dầu gió”. Rồi nàng xoa dầu gió khắp người tôi, day huyệt cho tôi. Khi người tôi nóng lên, nàng lại lấy xi lanh tiêm cho tôi một mũi thuốc gì đó. Khá lâu sau, người tôi đã có vẻ dễ chịu.

Rồi, bụng tôi lại quặn lên thêm lần nữa. Tôi ôm bụng nhăn nhó đứng dậy ra hiệu muốn đi vệ sinh. Một chiến sĩ chạy đến dìu tôi. Trưa nay, tôi ăn vội ăn vàng để đi. Chắc món rau sống, gỏi cá hành tôi đây. Cả tuần nay lăn lóc trên tàu cùng thương binh, chạy đi chạy lại lo các việc, người tôi mệt sẵn, thêm món độc tố vào sao chịu nổi. Miệng nôn, trôn tháo. Tôi thải tất cả ra ngoài trong toa lét nhà tàu. Sau đó, tôi vịn ghế, bấu vai người chiến sĩ trở lại chỗ ngồi. Thật xấu hổ. Nàng lấy cốc nước nóng pha thêm gói trà gừng đưa cho tôi: “Anh uống cốc nước này nữa là ổn. Ngộ độc thức ăn thải được hết nó nhẹ người ngay ấy mà”. Tôi ngoan ngoãn nhấp từng ngụm nước ấm của nàng và thều thào nói lời cảm ơn... 

Tôi ngả đầu ra thành ghế lim dim. Tàu lắc lư. Thế rồi, người tôi ngả về phía nàng lúc nào không hay. Thấy êm êm, tôi lịm đi trong lơ mơ. Tàu vẫn lắc lư “sình sịch” theo nhịp đều đều. Tôi he hé mắt nhìn. Nàng đã thôi đọc sách. Thì đêm tối thế này đọc sao được. Tôi bỗng tỉnh hẳn, nhưng vẫn nằm im để tận hưởng giây phút ngọt ngào... Nàng cũng cứ để nguyên tôi vậy như có ý chở che, nâng giấc cho tôi.

“Nhà tàu thông báo! Chuẩn bị vào ga thị xã Phú Thọ. Hành khách nào xuống ga này cần chú ý kiểm tra lại hành lý của mình và ra đúng cửa quy định...”. Cô gái cũng lay tôi: “Anh gì ơi! Dậy đi. Em xuống ga này rồi!”. Nàng đỡ đầu tôi, nâng tôi ngồi dậy. Tôi làm ra vẻ ngượng ngập. “Xin lỗi! Tôi… mệt quá!”. “Anh khỏe là em mừng rồi”. Vừa nói, nàng vừa vấn lại tóc, chỉnh trang lại quần áo. Nàng cúi người, thò tay vào gầm ghế kéo cái túi du lịch ra.

Tàu dừng. Đèn bật sáng. Nàng đưa tôi thêm mấy vỉ thuốc bổ nữa. Tôi ngơ ngác: “Em xuống ga này thật à?”. “Vâng! Anh lên biên giới mạnh giỏi, bình an”. Nàng nheo mắt mỉm cười mà lòng tôi tan nát. Ú ớ một lúc tôi mới ấp úng: “Nếu anh muốn tìm em thì hỏi thăm thế nào?”. Nàng cười tươi: “Anh cứ đến thị xã Phú Thọ hỏi về chợ Ma là tới”. Vừa nói, nàng vừa xách cái túi du lịch lên rồi bịn rịn đi ra phía cửa toa tàu...

Tôi bần thần ngơ ngác. Ga thị xã, chợ Ma, cô gái có cái túi du lịch đựng thuốc tây... Thôi chết rồi! Tôi quên hỏi tên nàng... Từ đó trở đi tôi tỉnh hẳn, ngồi như bất động. Giờ này em ở đâu? Đã về tới chợ Ma chưa?

Hình ảnh cô gái cứu tôi trên tàu đêm ấy cứ ám ảnh tôi mãi. Mấy năm sau tôi ra quân. Việc đầu tiên là tôi đi tìm em. Đúng theo chỉ dẫn, tôi tới chợ Ma. Cái chợ thật kỳ lạ. Họp giữa cánh đồng. Toàn họp về chiều tối cho đến đêm. Bán buôn đủ thứ. Mỗi quán, mỗi người đi chợ đều có một cái đèn. Hỏi thăm, mô tả mãi, ai cũng lắc đầu. Mãi rồi cũng có người bảo cái cô ấy buôn thuốc tây ở chợ này đã lấy chồng từ mấy năm nay rồi. Nhà chồng cô ấy cách đây hơn chục cây số cơ...

Tôi lần theo chỉ dẫn tiếp tục cuộc kiếm tìm. Đến nơi, không phải người tôi cần gặp. Rồi tôi về quê lấy vợ, sinh con và tảo tần với cuộc mưu sinh như bao người khác. Chuyện cô gái trên tàu và cái chợ Ma bí ẩn tạm quên đi. Nay tự nhiên có người nhắc đến khiến lòng tôi khuấy động... Chuyến đi này, xong việc “chạm ngõ” cho con trai, tôi sẽ “mò kim đáy bể” lần nữa, may ra... còn có dịp cảm ơn người ta một câu cho đàng hoàng...

Chốc chốc, điện thoại con trai tôi lại réo lên. Hằng - người yêu của con trai tôi gọi. Cháu hỏi bố con tôi đi đến đâu rồi? Rời xe buýt, chúng tôi thuê taxi đi tiếp. Trên xe, tôi tranh thủ hỏi lái xe về chợ Ma. Anh ta cho biết chợ Ma vẫn còn. Vẫn họp ở giữa cánh đồng, bám theo đường như ngày xưa. Cứ chiều tối, người và hàng các nơi kéo về thế là thành chợ. Có điều, người ta kéo đường điện ra đấy nên đêm về sáng trưng...

Nhà con dâu tương lai của tôi ở dưới chân một quả đồi. Mẹ con cháu Hằng ra tận ngõ đón bố con tôi. Bố Hằng chống tó đứng đợi ở cửa. Họ vồn vã chào hỏi. Tôi thoáng sững người khi nhìn mẹ cháu Hằng. Dáng vẻ quen lắm. Hơn năm mươi tuổi nhưng bà ấy vẫn giữ được nét đẹp của thời con gái. Đặc biệt đôi mắt thì… Thôi, đúng rồi! Cô gái trên tàu năm xưa! Hình như bà ấy cũng thoáng chút ngỡ ngàng?

Yên vị nước nôi đâu đấy, tôi lựa lời tìm hiểu gia cảnh họ. Ông thông gia tương lai của tôi là thương binh, đã chiến đấu ở biên giới phía Bắc cùng thời với tôi. Thế là chuyện trò như pháo nổ. Tôi khéo léo kể lại những chuyến đưa thương binh theo tàu hỏa về tuyến sau, đặc biệt nhấn mạnh chuyến tôi bị cảm, được một người con gái có cái túi du lịch thuốc tây cứu chữa trong đêm. Rồi tôi đã đi tìm người ấy ở chợ Ma như thế nào… Vừa kể, tôi vừa đánh mắt về phía mẹ của cháu Hằng thăm dò.

“Ôi! Thế ra ông là anh bộ đội ấy à?”. Mẹ cháu Hằng reo lên. Tôi tròn mắt. “Thảo nào. Ngay từ lúc vào đây tôi cứ ngờ ngợ. Thì ra là bà. Thế mà bao nhiêu năm tôi đi tìm bà để cảm ơn bà một câu mà không gặp”. Bà mẹ cười cười: “Ơn huệ gì. Ông cứ hay cả nghĩ. Có gì đâu cơ chứ”.

Quên cả ông chồng của bà ngồi đấy, tôi bước tới cầm hai tay mẹ cháu Hằng lắc lắc. “Em vẫn như ngày xưa”. Mẹ cháu Hằng cũng không giấu sự vui mừng. Sực nhớ ngay ra vị trí hiện tại của mình, tôi luống cuống rụt tay về. “Xin lỗi ông, tôi vui quá! Gặp lại ân nhân cứu mình mà”. Ông thông gia tương lai ôn tồn: “Không có gì đâu ông ạ. Quả đất xoay tròn. Thế là vui rồi”. Ông ta cười hơ hơ rõ to. Cái mỏm chân cụt của ông ngúc ngoắc trên ghế...

Thì ra, cô gái cứu tôi đêm ấy là một sinh viên y khoa vừa mới ra trường. Nàng không xin được việc làm ở đâu cả. Theo xu thế  “bung ra” ngày đó, nàng đi buôn thuốc tây. Thảo nào, đêm đó nàng thành thạo thao tác sơ cứu tôi đến thế. Dạo ấy, thuốc tây bị liệt vào hàng lậu. Thế nên, nàng cứ dấm dúi cái túi như vậy. Đến lúc cấp cứu tôi, nước sôi lửa bỏng, nàng quên bẵng điều này. Mở quầy thuốc ở chợ Ma được hơn năm thì nàng theo chồng về đất này. Chồng nàng là thương binh. Anh ra quân trước tôi. Vợ chồng họ được hai người con. Hằng là út. Con trai tôi và Hằng học cùng trường ở Hà Nội, cách nhau hai khóa.

“Thật phúc đức cho tôi quá. Được gặp lại ân nhân xưa, lại được lo việc cho con nay. Đúng là song hỷ lâm môn. Giờ các cháu làm bạn với nhau, xin ông bà cho phép vợ chồng tôi được làm thông gia với gia đình nhà ta để cùng xây dựng hạnh phúc trăm năm cho các cháu”. Ông bố Hằng hể hả: “Lính cùng thời rồi. Ông không cần nói nhiều. Cốt chúng nó yêu nhau thì khó khăn mấy vợ chồng tôi cũng cùng ông bà dưới đó lo cho chúng. Phải không bà?”.

Quay sang bà vợ của mình, ông nhấn mạnh câu cuối. Bà mẹ Hằng nhìn con gái cười tươi: “Chả thế lại không à?”. Rồi bà quay về phía tôi: “Tất cả vì tương lai con em chúng ta ông ạ!”...

Truyện ngắn của ĐỖ XUÂN THU