Hashima nằm cách thành phố Nagasaki khoảng 19km về phía Tây Nam. Ban đầu, đây chỉ là một mỏm đá nhỏ giữa biển. Tuy nhiên, sự hiện diện của những vỉa than chất lượng cao dưới đáy biển đã làm thay đổi hoàn toàn số phận của hòn đảo. Hoạt động khai thác than tại đây bắt đầu từ cuối thế kỷ 19. Năm 1890, Tập đoàn Mitsubishi tiếp quản mỏ than Hashima, mở rộng hoạt động khai thác và đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng. Để có thêm không gian sinh sống và sản xuất, người ta liên tục lấn biển, xây dựng tường chắn sóng, hình thành những khu nhà ở bằng bê tông cốt thép kiên cố. Khi ngành khai thác than phát triển, Hashima dần biến thành một thành phố công nghiệp thu nhỏ. Những tòa nhà chung cư cao tầng mọc lên san sát, bên cạnh trường học, bệnh viện, cửa hàng, nhà hàng, đền thờ và các công trình sinh hoạt cộng đồng.
Bước ngoặt đến vào thập niên 1960, khi Nhật Bản chuyển dần từ sử dụng than đá sang dầu mỏ làm nguồn năng lượng chủ yếu. Nhu cầu than giảm sút khiến hoạt động khai thác tại Hashima ngày càng khó duy trì. Năm 1974, Mitsubishi chính thức đóng cửa mỏ than. Chỉ trong một thời gian ngắn, cư dân lần lượt rời đảo, mang theo đồ đạc và những ký ức về một cộng đồng từng rất sôi động.
    |
 |
Đảo "chiến hạm" nhìn từ trên cao. Ảnh: Great Big Story/DM
|
Từ đó, Hashima trở thành hòn đảo không người ở. Những tòa chung cư từng đông đúc dần trống vắng; trường học, bệnh viện, cửa hàng và các công trình công cộng chìm trong im lặng. Gió biển, hơi muối và những cơn bão liên tiếp bào mòn các công trình bê tông. Những ô cửa sổ vỡ, hành lang đổ nát, cầu thang phủ rêu và những bức tường loang lổ tạo nên diện mạo đặc trưng của một thành phố bị thời gian bỏ quên. Năm 2009, Hashima bắt đầu mở cửa đón khách tham quan theo các tuyến du lịch có tổ chức. Đến năm 2015, hòn đảo được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản Văn hóa thế giới.
Ngày nay, du khách muốn đặt chân lên đảo phải tham gia các chuyến tham quan được cấp phép. Do nhiều công trình đã xuống cấp, nguy cơ sập đổ cao nên việc tự do đi lại trên đảo không được phép. Những chuyến tàu từ cảng Nagasaki đưa du khách đến gần Hashima, nơi có thể quan sát rõ dáng hình chiến hạm đặc biệt giữa đại dương. Đảo Hashima không chỉ là một điểm đến gây tò mò bởi vẻ ngoài kỳ lạ mà còn là chứng tích về một giai đoạn công nghiệp hóa mạnh mẽ của Nhật Bản. Những khối bê tông đổ nát nơi đây lưu giữ cả câu chuyện về phát triển kinh tế, đời sống cộng đồng và những thành tựu kỹ thuật.
LIÊM THANH