Đại tá Bùi Văn Lương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Công ty giới thiệu cho chúng tôi những sản phẩm CNQP và kinh tế sắp đặt rất nghệ thuật ở hành lang trong khu nhà làm việc của cơ quan. Ánh đồng vàng óng, bóng lộn của các quả đạn pháo chiến dịch vốn được mệnh danh là “sát thủ chiến trường” bỗng giống em bé đang ngủ say. Những thiết bị cứu hỏa với màu đỏ đặc trưng và cả những chiếc hộp sắt đựng đạn xuất khẩu xanh biếc nhưng ẩn chứa bên trong cả bầu trời công nghệ khiến tôi mê mẩn. Đại tá Bùi Văn Lương tâm tình rằng, đằng sau kết quả này là phức hợp những công việc khó có tên có tuổi mà phải rất cố gắng, rất đoàn kết và nỗ lực thì Nhà máy mới thực hiện được.

Chúng tôi đi thăm các phân xưởng. Đến Phân xưởng A4 sản xuất hộp sắt xuất khẩu, Xưởng C2, Phân xưởng A5, A3 sản xuất các loại đạn cao xạ 37-57mm, đạn pháo chiến dịch 122, 130, 152mm tôi bất ngờ với các thiết bị và dây chuyền công nghệ hiện đại. Trong các phân xưởng thông thoáng ấy không thấy biểu hiện nhiều của tiếng ồn bức bối như nhiều nhà máy tôi đã đến. Thượng tá Đỗ Văn Toàn, Chủ nhiệm Chính trị Nhà máy Z183 nói với tôi rằng, kết quả này là cả một quá trình nghiên cứu, đầu tư, không chỉ đáp ứng yêu cầu đánh giá của đối tác nước ngoài mà quan trọng hơn là nhu cầu phát triển tương lai mà sâu hơn cả là mang lại giá trị đích thực cho người lao động.

leftcenterrightdel

 Công nhân, người lao động Nhà máy Z183 trong sản xuất. Ảnh: ĐỨC TUẤN

Trò chuyện với Thượng tá Đỗ Văn Toàn, chúng tôi thấu cảm được những vất vả của Nhà máy trong đánh giá của đối tác. Theo đó, một trong những nội dung mà đối tác rất quan tâm là trách nhiệm xã hội và đạo đức doanh nghiệp (CSR). Anh Toàn nói, họ có phương pháp điều tra cho kết quả thật chứ không cưỡi ngựa xem hoa, kết luận cảm tính qua báo cáo để đạt mục tiêu đánh giá “chất lượng con người” trong Nhà máy. Họ không chỉ xem xét bảo đảm điều kiện làm việc an toàn, vệ sinh, trang bị đầy đủ bảo hộ và môi trường lao động phù hợp mà còn nghiên cứu chế độ tiền lương, phúc lợi. Họ điều tra người lao động có bị ép buộc tăng ca, được hưởng quyền lợi chính đáng hay không.

Khi nhìn vào mức độ phủ xanh của Nhà máy hiện hình quanh khuôn viên, hệ thống xử lý nước thải và lọc bụi trong các phân xưởng, các chuyên gia rất tâm đắc. Anh Toàn kể lại kỷ niệm khi đưa họ đến trường mầm non của Nhà máy. Họ rất ngạc nhiên vì giữa vùng đất đồi núi Lào Cai rất xa Hà Nội vẫn có một mô hình giáo dục với phương tiện, phương pháp tiện nghi, hiện đại chẳng thua kém nhiều nơi phát triển. Đó không chỉ là những công trình phụ trợ mà là minh chứng sống động cho một triết lý phát triển lấy con người làm trung tâm, hướng tới những giá trị bền vững.

Chuyện của anh Toàn khiến tôi nhớ lại lần trao đổi gần đây với Thiếu tá Lê Văn Khánh, Trưởng phòng An toàn và Trung tá Mai Thiết Hùng, Phó trưởng phòng Tổ chức lao động của Nhà máy. Hai anh kể cho tôi nghe câu chuyện về công nhân bậc 6/7 Lê Thị Diệu Thu ở Phân xưởng đúc A7 đã có 15 năm kinh nghiệm. Chị Thu là thợ đúc lành nghề khó có người thay thế. Ấy nhưng, cuối năm 2024, khi đi khám bệnh phát hiện có dấu hiệu phổi yếu thì Đảng ủy, Ban giám đốc quyết định cho chị đi giám định bệnh nghề nghiệp để có kết luận chính thức, đồng thời thăm hỏi và động viên chị chuyển sang công đoạn làm mẫu, ghép xốp với môi trường ít bụi hơn. Chị Thu đã rất an tâm với cách xử lý này. Cuối năm 2024, cùng với chị Thu còn có hơn 10 công nhân cũng được hưởng chế độ bệnh nghề nghiệp do Nhà máy chi trả, đồng thời được chuyển công tác sang các công đoạn khác để bảo đảm sức khỏe.

Sau này, qua nhiều lần trò chuyện, Đại tá Bùi Văn Lương tâm tình với tôi rằng, nhìn vào bề ngoài, nhiều người đánh giá Nhà máy có sự phát triển về công nghệ, sản phẩm rồi thu nhập. Nhưng nhìn sâu vào bên trong mới thấy sự chú trọng của Nhà máy trong phát triển “phần mềm”. Đó không phải là các quy định, quy trình quản lý, sản xuất mà đó là xây dựng văn hóa doanh nghiệp theo hướng mở trên nền tổ chức hoạt động dân chủ rộng rãi. Các phân xưởng của Nhà máy có chế độ sinh hoạt hằng tháng rất nghiêm túc với hai nội dung cốt lõi mà cán bộ cấp trên đến dự để lắng nghe, ghi nhận. Một là cán bộ, người lao động được học tập các chế độ, quy định và nắm quyền lợi của mình. Hai là phân tích, xem xét và cho ý kiến về cách tổ chức điều hành quản lý sản xuất, chế độ đãi ngộ. Tiếp đó, định kỳ 3 tháng và 6 tháng, Nhà máy tổ chức hội nghị cán bộ, công nhân viên và người lao động. Tại đó, tinh thần dân chủ được đề cao một cách nghiêm chỉnh, công bằng và khách quan. Cũng ở đó, Đảng ủy, Ban giám đốc Nhà máy trả lời cho tập thể rõ những nội dung thắc mắc đã giải quyết ở mức nào, tiến độ đến đâu.

Đại tá Bùi Văn Lương vốn tốt nghiệp Trường Sĩ quan Chính trị và đã có gần 30 năm gắn bó với Nhà máy. Anh nói rằng, bản chất của xây dựng văn hóa doanh nghiệp và hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị của Nhà máy đều gặp nhau ở một điểm chung đó là vì con người. Thế nên, ngoài sản xuất, Nhà máy còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ và thể dục, thể thao hiệu quả. Nhà máy là một trong những điểm sáng về xây dựng văn hóa cơ sở của Tổng cục CNQP và là chỗ tin cậy của các cơ quan dân chính đảng trên địa bàn.

Sẽ là thiếu sót nếu không nhắc tới việc Nhà máy Z183 phát triển “phần mềm” bằng cách nâng cao năng lực, trình độ đội ngũ cán bộ. Đảng ủy, Ban giám đốc Nhà máy có chương trình, mục tiêu đào tạo rất rõ ràng, trong đó khuyến khích cán bộ, nhân viên kỹ thuật tự học, tự sáng tạo; khuyến khích họ tham gia các hội thảo khoa học trong nước liên quan đến chuyên ngành, đồng thời Nhà máy cũng đầu tư kinh phí để động viên cán bộ đi học các trường và cao học. Anh Lương nói với tôi, hiện nay các cơ quan nghiệp vụ trong Nhà máy đang nghiên cứu để bổ sung, hoàn thiện và ban hành cơ chế, chính sách thu hút, giữ gìn đội ngũ nhân lực chất lượng cao và gắn với xây dựng đội ngũ lao động gián tiếp tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Anh cười, ánh mắt nheo nheo mà rằng, trong tương lai, hy vọng Z183 sẽ là một trong những điểm đến hấp dẫn của tri thức địa phương. 

Tạm biệt những người lính thợ cơ khí vũ khí đạn trong cái se lạnh vùng đồi núi với những niềm vui đan cài trong tôi. Tôi hiểu rằng, những “phần mềm” mà đội ngũ cán bộ, nhân viên và người lao động của Nhà máy đang nóng và lớn từng ngày.

Mùa xuân ở vùng núi đồi heo hút như dài mãi, thắm đượm, hấp dẫn và tràn đầy sinh lực.

MẠNH THẮNG