Hôm ấy, thầy Khải bước vào lớp, tay ôm giáo án, mắt ánh lên vẻ hào hứng khác thường.
- Hôm nay, chúng ta sẽ có một tiết học đặc biệt. Thầy không kiểm tra bài cũ, không giảng bài mới. Chúng ta sẽ... học lịch sử qua thực tiễn đời sống!
Cả lớp ồ lên. Nghe đến “không kiểm tra” là đã thấy lịch sử bỗng dưng... dễ thương hơn hẳn. Thầy quay xuống nhìn sổ đầu bài:
- Tuần trước, lớp mình bị ghi là “ồn ào, mất trật tự”. Ai có thể cho thầy biết vì sao?
Cả lớp im phăng phắc. Im đến mức nghe rõ tiếng quạt trần quay kẽo kẹt. Cuối cùng, Tân đứng dậy, vừa gãi đầu, vừa trả lời thầy Khải:
- Dạ... tại tụi em nói chuyện hơi nhiều ạ.
Thầy Khải cười hiền:
- Nói chuyện nhiều thì lớp nào cũng có. Nhưng điều quan trọng là khi đã có một người nói, người khác không nhắc nhở; khi đã ồn, không ai chịu dừng lại. Các em có thấy giống điều gì trong lịch sử không?
Cả lớp nhìn nhau. Đứa thì nhíu mày suy nghĩ, đứa thì cúi xuống bàn giả vờ tìm bút. Lớp trưởng Mai, vốn học sử thuộc dạng “chuẩn chỉnh”, rụt rè giơ tay:
- Dạ... giống như khi một bộ phận không tuân theo kỷ luật chung dẫn đến cả tập thể bị ảnh hưởng ạ?
Thầy Khải gật gù:
- Chính xác. Lịch sử không chỉ là ngày tháng, chiến công hay thất bại. Lịch sử dạy con người cách sống cùng tập thể.
Nói rồi, thầy kể câu chuyện về thời kỳ phong kiến từng có đội quân bách chiến bách thắng. Nhưng sau nhiều lần chiến thắng, một số người bắt đầu chủ quan, mạnh ai nấy làm, coi thường hiệu lệnh. Kết quả, đội quân ấy đã nhận thất bại thảm hại.
Tân nghe xong liền lẩm bẩm với bạn bên cạnh:
- Nghe giống tụi mình hôm kiểm tra Toán ghê.
Không may, thầy Khải nghe thấy.
- Em Tân, em đứng lên nói cho thầy nghe xem giống chỗ nào?
Cả lớp cười rúc rích. Tân đỏ mặt, nhưng cũng mạnh dạn:
- Dạ... hôm đó tụi em thấy đề dễ, làm xong sớm nên nói chuyện. Cuối giờ mới phát hiện... đọc sót câu hỏi ạ.
Cả lớp im lặng, không khí có chút ngại ngùng. Thầy Khải nhẹ nhàng:
- Lịch sử lặp lại trong đời sống như vậy đó. Chủ quan, thiếu tập trung, coi nhẹ kỷ luật thì hậu quả sẽ đến rất nhanh.
Chưa dừng lại, thầy tiếp:
- Thầy hỏi thêm. Vì sao người ta thường nói: Không học lịch sử là tự dẫn mình lặp lại sai lầm?
Cả lớp im lặng suy nghĩ. Rồi Lan, cô gái hay mơ mộng, xung phong trả lời:
- Dạ... vì lịch sử ghi lại rất rõ những bài học, nguyên nhân dẫn đến thất bại. Nếu mình không biết sẽ tưởng sai lầm, thất bại là do khách quan ạ.
Thầy vỗ tay:
- Đúng vậy! Lịch sử là chứng nhân của nhân loại. Ai không đọc, người đó dễ tiếp tục mắc phải những sai lầm trong quá khứ.
Tiết học kết thúc, không có bài tập, không có điểm số. Nhưng khi trống reo, không học sinh nào vội ra chơi. Mọi người xôn xao trao đổi về nội dung vừa học. Tân quay sang Mai, thì thầm:
- Tự nhiên tớ thấy môn Lịch sử... thật gần gũi.
Mai cười:
- Vì giống chuyện của tụi mình quá chứ gì.
Cuối tuần, lớp 12A1 không còn bị ghi sổ đầu bài vì ồn ào nữa, bởi học sinh trong lớp đều ghi nhớ nội dung của tiết học hôm ấy. Lịch sử không nằm ở trong sách mà hiện hữu ngay giữa cuộc sống thường ngày.
Truyện vui của NGUYỄN ĐỨC THÀNH