Một ngày “mất kết nối” ở Hang Táu

Từ trung tâm phường Mộc Châu, chúng tôi rẽ vào hướng bản Tà Số khi nắng sớm còn vương trên những triền đồi. Chặng đường hơn 20km để đến Hang Táu không quá dài, nhưng đoạn cuối từ ngã ba Tà Số vào Hang Táu mới thực sự là thử thách.

Con đường đất chỉ hơn 3km nhưng đủ khiến các tay lái phải căng mình. Dốc dựng đứng, khúc cua gắt, đá lổn nhổn và những rãnh xói sâu. Chúng tôi dừng xe ở bãi gửi, lựa chọn ngồi sau chiếc xe máy của anh Sồng A Páo, người dân tộc Thái (sinh năm 2003, tại phường Mộc Châu), làm nghề lái xe đưa khách du lịch đến Hang Táu. Anh cười hiền: “Khách lần đầu ai cũng run, nhưng quen rồi sẽ thấy đẹp lắm”.

leftcenterrightdel

Du khách tìm đến Hang Táu để tận hưởng cảm giác thanh bình. 

Càng đi sâu, cảnh sắc càng mở ra như một bức tranh sống động. Thời điểm chúng tôi đến, Hang Táu vẫn đang trong không khí mùa xuân với những thung lũng mận trắng xen lẫn sắc vàng của hoa cải trải dài dưới nền xanh của núi rừng. Không gian vừa hoang sơ, vừa rực rỡ cùng bầu không khí trong lành dường như khiến mọi muộn phiền trong lòng người đều tan biến.

“Hang Táu theo tiếng địa phương nghĩa là bãi đất trống hoặc cái lòng chảo”, anh Sồng A Páo vừa lái xe vừa giải thích với chúng tôi. Khi con dốc cuối cùng khép lại, tôi hiểu vì sao nơi đây được gọi như vậy.

leftcenterrightdel
Một góc Hang Táu, bản Tà Số, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. 

Trước mắt chúng tôi là mảng thung lũng rộng chừng 1ha với bốn bề bao quanh bởi những dãy núi trùng trùng điệp điệp. Nơi đây có 20 hộ đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Điểm đặc biệt là hiện nay Hang Táu vẫn giữ được vẻ hoang sơ gần như tuyệt đối, không có điện, không sóng điện thoại và không wifi. Một thế giới gần như tách biệt hoàn toàn với cuộc sống hiện đại.

Bà Mùa Thị Súa (sinh năm 1970, người dân tộc Mông, hiện đang sinh sống tại Hang Táu) chia sẻ: “Trước kia chỉ có nước dẫn từ trên núi về thôi, giờ có giếng rồi, đỡ vất vả hơn. Còn điện thì chưa có, nhưng chúng tôi đã quen rồi, cũng không có gì phiền muộn cả”.

Câu trả lời giản dị của bà đủ để chúng tôi thấy nhịp sống ở Hang Táu không bị xáo trộn bởi những tiện nghi hiện đại. Mọi thứ diễn ra chậm rãi, tự nhiên.

Tựa lưng vào triền núi, những nếp nhà nhỏ dựng từ gỗ rừng nằm rải rác quanh thung lũng bao la tạo nên một không gian yên ả hiếm thấy. Trên bãi cỏ, lũ trẻ người Mông trong sắc váy áo rực rỡ chạy nhảy, tiếng cười vang trong trẻo dưới nắng nhẹ, vẫn tự nhiên khi có khách lạ ghé qua. Xung quanh, đám gà đồi, lợn đen... thong thả kiếm ăn giữa những mỏm đá gồ ghề. Vào những ngày trời trong, khung cảnh nơi đây hiện lên như một bức tranh sống động, nơi núi, trời và con người hòa quyện đầy cuốn hút.

Giữa thung lũng tách biệt khỏi những âm thanh của phố xá, với dáng vẻ nguyên sơ đến mức có thể nghe rõ tiếng gió lùa qua từng triền cỏ, trải nghiệm cưỡi ngựa ở Hang Táu mở ra một phần đời sống rất thật của người dân bản địa. Tiếng nhịp móng ngựa gõ đều, trầm và chắc, như truyền tải lại một nhịp điệu cổ xưa của núi rừng, khiến du khách cảm nhận rõ hơn cái mênh mang, tĩnh lặng của không gian: Một vạt cỏ rung theo gió, một vệt nắng loang trên sườn đồi, hay tiếng chim reo thánh thót giữa không trung.

Chị Trần Minh Nguyệt (du khách đến từ Hà Nội) chia sẻ: Ban đầu tôi đến vì tò mò “làng nguyên thủy” là thế nào. Nhưng khi tới đây, tôi vô cùng thích cảm giác bước vào thung lũng tách biệt với thế giới, những món ăn như ngô, khoai, gà nướng, lợn hấp... có hương vị rất riêng.

Giữ nguyên sơ để phát triển bền vững

Hướng tới phát triển du lịch bền vững, cùng với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, tháng 8-2023, Hợp tác xã Du lịch Hang Táu được thành lập. Đây là mô hình do đồng bào dân tộc Mông tổ chức, khai thác các dịch vụ du lịch. Từ một bản làng ít người biết đến, Hang Táu những năm gần đây trở thành điểm đến thu hút du khách, đặc biệt là giới trẻ.

Theo bà Nguyễn Thị Hoa, Chủ tịch UBND phường Mộc Châu, bản Tà Số là một trong những địa bàn được định hướng phát triển du lịch cộng đồng trên nền tảng giữ gìn bản sắc: “Chúng tôi xác định Hang Táu có lợi thế lớn là còn rất nguyên sơ, đồng bào Mông vẫn giữ được nét văn hóa đặc trưng. Vì vậy, việc phát triển du lịch phải đi cùng với bảo tồn để người dân tự hào về bản sắc, còn du khách được trải nghiệm trọn vẹn không gian văn hóa”.

leftcenterrightdel
 Du khách tìm đến Hang Táu để tận hưởng cảm giác thanh bình.

Cấp ủy, chính quyền địa phương nơi đây xác định, du lịch được lựa chọn là một trong 3 khâu đột phá, với mục tiêu phát triển theo hướng bền vững, gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và bản sắc văn hóa. Các loại hình du lịch được ưu tiên gồm du lịch cộng đồng, sinh thái, trải nghiệm, khám phá và canh nông. Hang Táu, với đặc trưng “3 không”, được xem là một trong những điểm nhấn độc đáo trên bản đồ du lịch địa phương. Chính vì vậy, hướng phát triển tại Hang Táu không chạy theo hạ tầng hiện đại bằng mọi giá. Anh Mùa A Châu, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch Hang Táu cho biết: “Trước kia, thu nhập của người dân nơi đây chủ yếu nhờ trồng ngô, trồng mận. Từ khi có khách du lịch, đời sống của bà con khá hơn. Nhưng điều quan trọng chúng tôi xác định là phải giữ được nét nguyên sơ”.

Sự vào cuộc của chính quyền địa phương không chỉ dừng ở định hướng mà còn ở việc huy động nguồn lực, hỗ trợ người dân nâng cao nhận thức, kỹ năng làm du lịch. Thực tế cho thấy, khi du lịch phát triển đúng hướng thì lợi ích không chỉ dừng ở kinh tế. Hang Táu hôm nay vẫn giữ được vẻ đẹp gần như nguyên vẹn, trong khi đời sống của người dân đang từng bước cải thiện.

Rời Hang Táu khi chiều buông xuống khiến chúng tôi có những cảm nhận sâu hơn. Thung lũng bình yên này đã phát đi “tín hiệu” rất rõ ràng rằng, phát triển du lịch không nhất thiết phải đánh đổi, mà là bảo đảm cho sự phát triển bền vững.

Bài và ảnh: PHƯƠNG NGÂN