Tới Nam Sudan với niềm tự hào tham gia sứ mệnh GGHB LHQ, chàng bí thư năng nổ sinh năm 1989 tràn đầy quyết tâm “nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua” của người lính Cụ Hồ. Các nhiệm vụ anh được cấp trên tin tưởng giao đều khá mới mẻ, nếu không nói là chưa từng làm bao giờ, cũng không làm khó được chàng bác sĩ trẻ đầy nhiệt huyết sáng tạo và cống hiến. Ngoài nhiệm vụ chính là vận chuyển đường không, việc điều phối các hoạt động quân dân kết hợp của bệnh viện giúp Quang có được những trải nghiệm thú vị về sứ mệnh ý nghĩa của những người lính mũ nồi xanh.

Bác sĩ Từ Quang và đồng nghiệp thực hiện nhiệm vụ kiểm soát y tế tại sân bay Rubkona, Bentiu, Nam Sudan. 

Chia sẻ từ Bentiu, Từ Quang kể về những thách thức của hoạt động CIMIC trong bối cảnh đại dịch Covid-19 lây lan mạnh ở Cộng hòa Nam Sudan. Mọi tiếp xúc, đi lại đều bị hạn chế tối đa, nếu không quyết tâm và cố gắng sẽ không thực hiện được các hoạt động CIMIC theo kế hoạch. Đơn cử như hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống HIV/AIDS (1-12) hằng năm mà bệnh viện lần đầu tiên tham gia khi mới tới địa bàn. Theo đó, BVDC 2.2 đã phối hợp cùng Tiểu đoàn bộ binh Ghana tổ chức khám, tư vấn và xét nghiệm HIV tại Khu bảo vệ dân thường (POC) của LHQ. Hoạt động được thực hiện thành công và BVDC Việt Nam nhận được những lời khen ngợi từ phái bộ, góp phần tạo ấn tượng tốt đẹp về hình ảnh các thầy thuốc quân y mũ nồi xanh Việt Nam với người dân bản địa. Tuy không nhiều nhưng trong nhiệm kỳ công tác, bệnh viện đã thực hiện 5 hoạt động CIMIC rất có ý nghĩa, giúp hỗ trợ cuộc sống của người dân Nam Sudan, như tặng bàn, ghế, đồ dùng học tập cho trẻ em ở Trường Tiểu học Bentiu. Quang chính là người có sáng kiến và in các tờ giấy giới thiệu về đất nước Việt Nam, sự tham gia của Việt Nam vào sứ mệnh GGHB LHQ, đặt trong mỗi túi quà gửi tặng các bạn học sinh ở Trường Tiểu học Bentiu trong hoạt động CIMIC. Những tờ giấy đó nhằm quảng bá hình ảnh Việt Nam đến với người dân và các em học sinh Cộng hòa Nam Sudan. “Những việc làm của chúng tôi không chỉ chứng tỏ khả năng chuyên môn xuất sắc, quảng bá hình ảnh đất nước, mà thông qua các hành động cụ thể, thiết thực giúp cuộc sống của người dân địa phương dần tốt đẹp hơn”, Quang bộc bạch. Đây cũng chính là một trong những nguồn động lực quan trọng để anh và đồng nghiệp luôn nỗ lực hết mình trong công việc đầy thử thách. Quang nhớ mãi những lời động viên của một nhân viên LHQ dành cho các bác sĩ Việt Nam đại ý rằng: Các y sĩ, bác sĩ đã truyền cảm hứng cho học sinh ở Nam Sudan bằng những hành động ý nghĩa, giúp khuyến khích các em cũng làm những điều có ích cho cộng đồng, xã hội.

Bác sĩ Từ Quang cùng các đồng nghiệp quốc tế tại Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 2. Ảnh do nhân vật cung cấp 

Để phối hợp thực hiện, mỗi hoạt động CIMIC cần phải liên hệ, trao đổi thường xuyên với nhiều người. Công việc không chỉ đòi hỏi trình độ ngoại ngữ giỏi, kỹ năng đối ngoại thành thục mà còn là sự am hiểu của từng thành viên đối với văn hóa nhiều quốc gia có liên quan. Dù nói chung ngôn ngữ tiếng Anh nhưng mỗi người lại có kiểu phát âm khác nhau, cách trình bày vấn đề khác nhau, là sĩ quan phụ trách, Quang nhanh chóng làm quen và vượt qua những thách thức kiểu này để làm tốt công việc yêu thích. Đó là chưa kể các thủ tục giấy tờ cần hoàn thành theo bộ quy chuẩn của LHQ. Theo đó, tất cả các bước đều phải thực hiện, không làm tắt, không làm nhanh, cũng không có chuyện “du di”. Quang kể, đôi khi chỉ là thủ tục xin phép để đại diện hai cơ quan quân sự và dân sự thực hiện chuyến khảo sát thực địa cách căn cứ 2km mà email qua lại, giấy tờ trao đi đổi lại tới gần 3 lần, tốn gần 2 tuần mới có giấy phép. 

Người ta còn thấy ở Từ Quang trong vai MC uyển chuyển với khả năng sử dụng tiếng Anh trôi chảy trong các sự kiện. Cũng có lúc, anh vào vai đạo diễn khó tính khi xây dựng một chương trình văn nghệ chào mừng và đặt ra những yêu cầu cao về chất lượng... Chàng bí thư đa di năng cùng đoàn viên luôn là nòng cốt trong các hoạt động phong trào của đơn vị, nhất là thi đấu thể thao, thể dục rèn luyện sức khỏe, với các hình thức tổ chức mới, hấp dẫn, lôi cuốn đông đảo, cán bộ, nhân viên tham gia, góp phần tạo sự gắn kết trong toàn đơn vị. Có lần, trong một giải thi đấu thể thao của bệnh viện, sân thi đấu bóng chuyền lầy lội, gồ ghề sỏi đá, Từ Quang chủ động sang các đơn vị bạn vận động họ hỗ trợ nhân lực và thiết bị chỉnh trang, tu sửa giúp. “Vườn Thanh niên” trong khuôn viên đơn vị được các đoàn viên tích cực như: Thượng úy QNCN Vũ Anh Đức, Lê Trọng Nghĩa... chăm chút, góp phần lan tỏa phong trào trồng cây, trồng rau trong toàn bệnh viện.

Trong vai trò Đội trưởng AMET, Từ Quang cùng đồng nghiệp trong tổ phải đối mặt với những áp lực công việc chưa từng có. Áp lực lớn nhất là phải bảo đảm an toàn tuyệt đối cho bệnh nhân trong suốt quãng đường vận chuyển. Theo Từ Quang, bình thường ở mặt đất đã khó, vận chuyển bệnh nhân bằng đường không càng khó hơn nhiều vì trong điều kiện rung lắc, tiếng ồn lớn, chỉ có thể giao tiếp bằng ra dấu cho nhau nên những sai sót, rủi ro là khó tránh. Kíp vận chuyển chỉ cần không hiểu ý, không nắm rõ “phương án hiệp đồng tác chiến” thì không thể xử trí những tình huống cấp cứu nhanh, gọn, chuẩn xác trên máy bay. Bay chuyển thương thời dịch nên ai nấy trong bộ đồ bảo hộ kín mít, nóng bức, khó chịu suốt 3-4 tiếng đồng hồ trên máy bay trực thăng, đối mặt với nguy cơ bị lây nhiễm... Quang nhớ, một sáng hôm chuyển thương, các anh nuôi đã ưu tiên luộc cho kíp vận chuyển mỗi người hai quả trứng ăn lót dạ vì gấp gáp. “Mỗi nụ cười tươi ánh lên trong mắt bệnh nhân và ngón tay cái khẽ giơ ra dấu “Ok-tôi ổn” khi máy bay hạ cánh ở Juba an toàn là niềm vui lớn, bao nhiêu mệt mỏi, căng thẳng đều tan biến”, Từ Quang chia sẻ. Trong suốt nhiệm kỳ, không có quá nhiều chuyến bay chuyển thương như thế, nhưng mỗi chuyến bay thành công là cả sự chuẩn bị kỹ lưỡng, trạng thái luôn sẵn sàng của Đội AMET cùng sự tham gia phối hợp của các khoa, ban tại bệnh viện cũng như sự hỗ trợ của các đồng đội Việt Nam ở Juba. Không muốn nói nhiều về thành công của Đội AMET, Từ Quang gói gọn trong vài chữ: “Đoàn kết, hiệp đồng, lập công tập thể”, đúng như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh dành tặng lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam.

Sinh ra trong gia đình giàu truyền thống cách mạng và phục vụ quân đội (ông là Giáo sư, Thầy thuốc Nhân dân, Anh hùng Lao động Từ Giấy; bác ruột là Anh hùng LLVT nhân dân Từ Đễ; bố là Thiếu tướng Từ Linh), chàng bác sĩ trẻ Từ Quang không nghĩ là có lúc lại được trải nghiệm nhiệm vụ đặc biệt GGHB ở vùng chiến sự. “Ông nội, các bác, các chú của tôi đều từng góp mặt ở các chiến trường, từ cuộc kháng chiến chống Pháp, tới kháng chiến chống Mỹ và chiến tranh biên giới. Thế hệ chúng tôi, những người được thụ hưởng nền độc lập và hòa bình của Tổ quốc, luôn xác định mục tiêu chính là chuyên tâm vào học tập, nghiên cứu, phục vụ công cuộc xây dựng đất nước. Còn việc trực tiếp tham gia ở vùng chiến, dù luôn sẵn sàng nhưng quả thực tôi ít nghĩ tới”, Quang tâm sự. Vì thế, khi tới Nam Sudan, Quang luôn tâm niệm cần nỗ lực để tiếp nối truyền thống gia đình phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, cho dù ở bất cứ đâu, ở cương vị nào. Vào đội hình BVDC 2.2, Từ Quang cho biết đã phải tạm gác lại một số dự định học hành trong và ngoài nước để nâng cao trình độ chuyên môn. “Những gì tôi có được trong suốt quá trình tham gia sứ mệnh quốc tế đầy thử thách và gian khó là vô cùng quý giá. Đó chính là sự trưởng thành, là nghị lực và cả những yêu thương, chia sẻ, tinh thần trách nhiệm giữa con người với con người”, ánh mắt chàng bác sĩ trẻ lấp lánh sau cặp kính cận.

MỸ HẠNH