Mạng lưới y học dự phòng (YHDP) quân đội với vai trò là lực lượng nòng cốt, đã kích hoạt vận hành hệ thống 24/24 giờ để bảo vệ an toàn sinh học cho bộ đội. Báo Quân đội nhân dân Cuối tuần đã phỏng vấn Đại tá, Tiến sĩ (TS) Nguyễn Văn Thuyên, Giám đốc Trung tâm YHDP Quân đội phía Nam (Cục Quân y, Tổng cục Hậu cần) xung quanh vấn đề này.

Khoanh vùng nguy cơ, chủ động ứng phó

Phóng viên (PV): Trong giai đoạn cao điểm mang ý nghĩa quyết định hiệu quả phòng, chống dịch Covid-19, địa bàn TP Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam được coi là “điểm nóng”. Là người đứng đầu cơ quan chỉ đạo, triển khai công tác YHDP ở các đơn vị quân đội khu vực phía Nam, đồng chí đánh giá như thế nào về nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh đối với cán bộ, chiến sĩ?

Đại tá, TS Nguyễn Văn Thuyên: Dịch Covid-19 không trừ bất cứ ai. Cán bộ, chiến sĩ ở các đơn vị quân đội cũng vậy. Nếu công tác phòng ngừa và kiểm soát không tốt, khả năng dịch bệnh xâm nhập và lây nhiễm trong các đơn vị quân đội là khó tránh. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng, đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo phải làm thật tốt để quân đội tự bảo vệ mình. Ban chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 Bộ Quốc phòng cũng đã lường trước các khả năng, nguy cơ lây nhiễm dịch đối với cán bộ, chiến sĩ và chủ động chuẩn bị đầy đủ các phương án, kịch bản ứng phó. Cùng với Hà Nội, địa bàn TP Hồ Chí Minh là một trong hai “điểm nóng” về nguy cơ dịch lây lan, bùng phát trong cộng đồng, bởi đây là hai thành phố lớn, có lượng người trở về từ các nước qua cửa khẩu hàng không rất lớn. Cùng với đó, khu vực Nam Bộ, nhất là các tỉnh có đường biên giới với nước bạn Campuchia là những địa bàn phải đặc biệt lưu tâm. Đặc điểm địa lý ở biên giới Tây Nam là số lượng đường mòn, lối mở rất nhiều. Người dân tộc thiểu số Khmer hai bên biên giới qua lại làm ăn, sinh hoạt tín ngưỡng từ lâu đời. Đây là những đặc trưng tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm rất cao. Quân đội ta đảm nhiệm trọng trách là lực lượng nòng cốt, đi đầu trong phòng, chống dịch Covid-19. Để hoàn thành tốt sứ mệnh trên tuyến đầu, cùng cả nước đoàn kết, thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng, chỉ đạo của Chính phủ chiến thắng “giặc” Covid-19 thì cán bộ, chiến sĩ, nhất là những đơn vị trực tiếp tham gia làm nhiệm vụ phải được bảo đảm an toàn cao nhất. Việc bảo đảm an toàn tuyệt đối cho bộ đội không chỉ giúp chúng ta “bảo toàn lực lượng” trước “kẻ thù” Covid-19 mà nó còn là tiền đề của trận địa tư tưởng, giúp bộ đội an tâm, chiến đấu hết mình với tinh thần vì nhân dân phục vụ.

PV: Muốn thắng “giặc” Covid-19 thì chúng ta phải trinh sát, bám nắm “địch”, xác định đâu là điểm yếu, nơi sơ hở của chúng để tấn công?

Đại tá TS Nguyễn Văn Thuyên

Đại tá, TS Nguyễn Văn Thuyên: Cho đến nay, y học của nhân loại chưa chế tạo được vaccine chữa Covid-19 nên chiến thuật tối ưu của chúng ta là “phòng ngự”. Ngăn chặn không để dịch xâm nhập vào các đơn vị quân đội, bảo vệ an toàn sinh học cho bộ đội là ưu tiên hàng đầu, là nhiệm vụ quan trọng đặc biệt của lực lượng YHDP quân đội. Muốn vậy, chúng ta phải khoanh vùng, phân loại đối tượng dễ bị lây nhiễm và có nguy cơ lây nhiễm cao để có giải pháp phòng ngừa tối ưu. Hiện nay, chúng tôi xác định những đối tượng có nguy cơ lây nhiễm cao gồm: Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng (BĐBP) làm nhiệm vụ ở các cửa khẩu, tuần tra kiểm soát tại những khu vực đường mòn, lối mở; cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ tại các khu cách ly tập trung…

PV: Lực lượng YHDP quân đội đã làm gì để bảo đảm an toàn sinh học cho cán bộ, chiến sĩ ở các đơn vị này?

Đại tá, TS Nguyễn Văn Thuyên: Ở đâu có bộ đội, ở đó có quân y. Công tác YHDP phải đi trước một bước. Dưới sự chỉ đạo của Cục Quân y và Ban chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 Bộ Quốc phòng, chúng tôi đã kích hoạt hệ thống YHDP và mạng lưới quân dân y kết hợp ở các đơn vị trong toàn quân ngay sau khi Chính phủ công bố dịch Covid-19 tại Việt Nam. Tại khu vực phía Nam, hệ thống YHDP các đơn vị được trang bị, bổ sung cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế đáp ứng yêu cầu phòng, chống dịch Covid-19, tăng cấp độ hoạt động chuyên môn theo tình hình diễn biến của dịch bệnh trên thế giới và trong nước. Công tác khử trùng, khử khuẩn, thực hiện các biện pháp tuyên truyền, giáo dục và kỹ năng phòng dịch theo khuyến cáo của Bộ Y tế và ngành quân y được triển khai đồng bộ, thực hiện nghiêm túc ở tất cả cơ quan, đơn vị. Chúng tôi ưu tiên lực lượng BĐBP làm nhiệm vụ ở cửa khẩu cả trên bộ và các cảng sông, biển, hệ thống đường mòn, lối mở tại biên giới và cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ ở các khu cách ly tập trung. Tất cả đều được trang bị kỹ năng, biện pháp phòng dịch, ngăn chặn nguy cơ nhiễm và lây nhiễm chéo. Riêng cán bộ quân y làm nhiệm vụ bên trong các khu cách ly tập trung được cấp đồ bảo hộ chuyên dụng đúng chuẩn quốc tế. Công tác tuyến được thiết lập, hoạt động 24/24 giờ, tổ chức tập huấn, hướng dẫn chuyên môn và thường xuyên cung cấp thông tin, chỉ đạo kịp thời theo ngành dọc. Đến nay, hệ thống YHDP cấp quân khu, quân đoàn, học viện, nhà trường quân đội ở phía Nam đều đủ năng lực chuyên môn phát hiện, lấy mẫu bệnh phẩm bệnh nhân nghi nhiễm Covid-19 để gửi về trung tâm xét nghiệm. Ngoài ra, Trung tâm YHDP Quân đội phía Nam đã thiết lập thông tin trực tuyến với Viện Pasteur, Sở Y tế, Trung tâm Y tế dự phòng TP Hồ Chí Minh và các tỉnh trong khu vực để chia sẻ thông tin, hỗ trợ chuyên môn. Vừa qua, chúng tôi đã hỗ trợ Viện Pasteur lấy hơn 400 mẫu bệnh phẩm ở khu cách ly tập trung tại Củ Chi để làm xét nghiệm. Hằng tuần, chúng tôi tham dự hội nghị trực tuyến với Ban chỉ đạo phòng, chống Covid-19 Bộ Quốc phòng và mạng lưới quân y toàn quân, theo dõi sát, hành động kịp thời, hiệu quả.

Thành lập phòng xét nghiệm Covid-19 đầu tiên của quân đội ở phía Nam

PV: Bước vào giai đoạn cao điểm phòng, chống dịch Covid-19, thực hiện Chỉ thị số 15/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, ngành YHDP quân đội, nhất là tại các “điểm nóng”, sẽ thể hiện vai trò xung kích trên tuyến đầu như thế nào?

Đại tá, TS Nguyễn Văn Thuyên: Cho đến nay, toàn quân chưa có bệnh nhân lây nhiễm Covid-19, chứng tỏ công tác phòng dịch, ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm của chúng ta đang được thực hiện rất tốt và đi đúng hướng. Như tôi đã nói, dịch Covid-19 không phân biệt bất cứ ai nên việc phòng, chống dịch là trách nhiệm, bổn phận của cả cộng đồng. Chỉ một tổ chức, một lực lượng nỗ lực sẽ không giải quyết được vấn đề. Trong quân đội, chúng ta quyết tâm không để dịch lây lan vào các đơn vị, bảo vệ tuyệt đối an toàn sinh học cho bộ đội. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi nhiễm, phải áp dụng ngay các biện pháp cách ly, lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm, nếu dương tính với Covid-19 thì triển khai ngay phác đồ điều trị. Hiện nay, các bệnh viện quân đội đều có đủ khả năng điều trị bệnh nhân Covid-19 theo phác đồ của Bộ Y tế. Trung tâm YHDP Quân đội phía Nam đang khẩn trương hoàn thiện trang thiết bị y tế để nhanh chóng đưa phòng xét nghiệm bệnh nhân Covid-19 đi vào hoạt động. Đây là phòng xét nghiệm bệnh phẩm Covid-19 đầu tiên của quân đội ở khu vực phía Nam, đặt tại Khoa Vi sinh vật của trung tâm, giúp quân đội chủ động trong điều tra dịch tễ, phát hiện bệnh nhân, điều trị hiệu quả cho bộ đội và nhân dân trong trường hợp số ca nhiễm Covid-19 tăng cao.

PV: Có thể nói Covid-19 là “phép thử” của ngành YHDP quân đội về khả năng ứng phó với dịch bệnh nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe bộ đội.

Đại tá, TS Nguyễn Văn Thuyên: Nó là “phép thử” của cả hệ thống chính trị và toàn dân ta. Cho đến nay, công tác phòng, chống dịch của Việt Nam vẫn được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá cao, là một trong những mô hình hiệu quả nhất trên thế giới. Qua hoạn nạn, càng thấy được tính ưu việt, giá trị nhân văn của chế độ ta, sẵn sàng hy sinh kinh tế để bảo vệ an toàn tính mạng và sức khỏe của đồng bào. “Phép thử” Covid-19 cho thấy vai trò lãnh đạo của Đảng, tầm chỉ đạo, kiểm soát tình hình của Chính phủ và sức mạnh từ truyền thống đoàn kết, thống nhất, nhân văn của cả dân tộc được phát huy rất cao.

Đối với Quân đội ta, an toàn sinh học, sức khỏe bộ đội là nhân tố quan trọng hàng đầu cấu thành sức mạnh sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu. Phòng, chống dịch Covid-19 là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và nặng nề trong giai đoạn hiện nay. Với sự chuẩn bị chu đáo, chủ động và khả năng, tiềm lực của YHDP nói riêng, lực lượng quân y trong toàn quân nói chung, chúng ta hoàn toàn có đủ kỹ năng, khả năng và kinh nghiệm để ứng phó với các loại dịch bệnh. Thực tế hiện nay, bên cạnh dịch Covid-19, chúng tôi vẫn duy trì kiểm soát tốt các loại dịch bệnh khác, bảo vệ sức khỏe bộ đội. Ở các đơn vị trên địa bàn phía Nam, hiện nay, có hai loại dịch bệnh nổi cộm khác là sốt xuất huyết và viêm não mô cầu, thường xảy ra ở chiến sĩ mới do thay đổi môi trường, thói quen sinh hoạt. Những loại dịch bệnh này chúng ta đã có kinh nghiệm ứng phó, có phác đồ điều trị tối ưu nên luôn kiểm soát tốt tình hình. Kinh nghiệm ứng phó với các loại dịch bệnh đã được đúc kết, phổ biến trong hệ thống YHDP và quân y toàn quân nên trước mọi tình huống, chúng ta không bất ngờ, bị động.

PV: Đồng chí có nhắn gửi gì đến cán bộ, chiến sĩ ở các đơn vị?

Đại tá, TS Nguyễn Văn Thuyên: Mỗi cán bộ, chiến sĩ là một nhân tố trên tuyến đầu phòng, chống dịch Covid-19. Để chiến thắng được dịch bệnh thì chúng ta phải khỏe, phải có sức đề kháng tốt và tinh thần, bản lĩnh vững vàng. Tuyệt đối thực hiện nghiêm các biện pháp phòng dịch theo hướng dẫn của ngành quân y và Ban chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 các cấp, chắc chắn chúng ta sẽ chiến thắng dịch bệnh, bảo vệ an toàn sinh học cho bộ đội và tính mạng, sức khỏe của đồng bào. Qua đợt cao điểm này, tình hình sẽ ổn định dần, tiến tới khống chế dịch bệnh thành công!

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

PHAN TÙNG SƠN (thực hiện)