Hiện tượng kỳ lạ được phát hiện lần đầu tiên năm 1911 bởi nhà địa chất học Thomas Griffith Taylor. Khi đó, ông cho rằng nguyên nhân đến từ tảo đỏ. Nhưng nửa thập kỷ sau, giới nghiên cứu nhận định, màu đỏ quạch của nước do muối sắt gây ra. Bằng cách sử dụng phương pháp nghe tiếng vọng sóng radio (echo-radio), các chuyên gia đã lần ngược về phía nguồn của dòng nước. Cuối cùng, họ nhận thấy một nguồn nước muối nằm sâu tới gần 100m tại dòng sông băng Taylor. Dòng nước muối này có chứa sắt, chất sẽ chuyển thành màu đỏ khi tiếp xúc với oxy trong khí quyển. Điều đáng chú ý nhất là ban đầu nước rất trong nhưng nhanh chóng chuyển thành màu đỏ sau khi chảy ra từ băng, do sắt bị oxy hóa khi tiếp xúc với không khí lần đầu tiên sau hàng thiên niên kỷ.
    |
 |
Thác nước màu đỏ ở sông băng Taylor. Ảnh: Peter Rejcek
|
Tuy nhiên, nghiên cứu mới đây khi kiểm tra mẫu nước, các nhà khoa học lại tìm ra điều khá thú vị, sắt tồn tại ở dạng ngoài dự kiến. Về lý thuyết, đó không phải là khoáng chất mà có dạng siêu vi cầu nhỏ hơn 100 lần so với tế bào hồng cầu của con người.
Ngay khi nhìn hình ảnh trong kính hiển vi, các nhà khoa học đã nhận thấy có nhiều siêu vi cầu nhỏ giàu sắt. Ngoài sắt, chúng còn chứa nhiều nguyên tố khác như silicon, canxi, nhôm, natri. Để là khoáng chất, nguyên tử phải sắp xếp theo cấu trúc tinh thể đặc biệt. Tuy nhiên, những siêu vi cầu này lại không có dạng tinh thể, vì vậy những phương pháp trước đây dùng để kiểm tra chất rắn không tìm ra chúng.
Vậy là, các nhà khoa học tìm ra ở thác nước kỳ lạ này một hệ sinh thái vi khuẩn tồn tại biệt lập suốt hàng triệu năm bên dưới sông băng cực kỳ mặn, ở áp suất cao và không có ánh sáng hay oxy. Điều này có thể dẫn tới giả thuyết về sự sống có thể hiện diện trên hành tinh khác trong điều kiện khắc nghiệt tương tự. Đặc biệt đúng với hành tinh lạnh hơn Trái đất như sao Hỏa, nơi vật liệu hình thành có thể ở kích thước nano và không phải tinh thể.
HOÀI NINH