Hiểu theo lối khác, nhờ mọc trên mảnh đất cộng đồng đa dạng, phong phú, nguyên hợp, tổng thể, cây cổ thụ lễ hội luôn kết trái thơm nồng nàn, đậm đà dưỡng chất ý nghĩa của đời sống tâm linh, tôn giáo tín ngưỡng, cả thiêng liêng và trần tục, quá khứ và hiện tại...
    |
 |
| Biểu diễn điệu múa bồng cổ truyền của làng Triều Khúc trong lễ hội Đình Tương Mai, Hà Nội, năm 2025. Ảnh: THU HÒA |
Xuyên qua không gian, thời gian, biểu tượng lễ hội được bao bọc nhiều mã văn hóa nên rất giàu có hàm lượng ý nghĩa (nguyên thủy và phái sinh). Rất quý. Như viên ngọc, lễ hội truyền thống càng lớn càng tỏa ra ánh sáng khát vọng mời gọi cả thế giới. Thế nên lễ hội luôn vui vẻ (vui như hội); sâu sắc ý nghĩa, giá trị, được số đông hưởng ứng (đông như trẩy hội). Việt Nam tự hào là nước giàu có lễ hội truyền thống.
Như đài hoa, biểu tượng lễ hội xòe ra 5 cánh lấp lánh ý nghĩa: Cố kết cộng đồng; hướng về cội nguồn; cân bằng đời sống tâm linh; sáng tạo, hưởng thụ; bảo tồn, trao truyền. Như một sứ giả văn hóa, lễ hội gắn nối, gắn kết con người với con người, cộng đồng với thế giới. Thời toàn cầu hóa, du khách nước ngoài sẽ ngày một đông tìm hiểu lễ hội Việt Nam. Ngoài ý nghĩa quảng bá, lễ hội sẽ là một nền móng để xây ngôi nhà công nghiệp văn hóa. Yêu cầu mới đặt ra cho công tác lễ hội nhiệm vụ hai chiều, song hành: Tô đậm bản sắc; điều chỉnh để phù hợp với nhịp đi của văn minh thế giới.
PGS, TS NGUYỄN THANH TÚ