Những bữa cơm

Trùm mền quá đầu, biết đâu trong sự tối tăm lại làm cô dịu đi cơn kiệt sức. Khay cơm sáng nay cô chỉ ăn được tới muỗng thứ ba là mọi thứ đều như trào ra đến cổ họng. Lúc ấy, cô sực nhớ, từ hồi xa quê lên phố học đến nay, không mấy khi cô ăn một bữa cơm nhà tử tế, hay nói khác hơn là chẳng được mấy khi bữa cơm của cô có đủ mấy món cơm, canh, kho, xào, luộc... Những thứ thức ăn nhanh, gọn lẹ đã cho thấy tiện ích vượt trội khi không phải quá kỳ công tổ chức một bữa cơm hiện diện quanh cô... Trong những lúc đó, cô nghĩ, nếu có phép màu cho mình khỏi ăn mà vẫn có thể sống, chắc con sẽ chọn khỏi ăn cho đỡ mất thì giờ. Bây giờ cô lại ao ước sao cho mình có đủ sức để ăn trọn một bữa cơm, dẫu ăn bữa cơm ấy có mất bao nhiêu thời gian cũng được. Khi người ta thấy lờ mờ đến bụng dạ của bệnh tật, thì những thứ cả đời theo đuổi như nhan sắc, tiền bạc, công danh... cũng chẳng quan trọng hơn hơi thở của chính mình!

Trong lúc những suy nghĩ của cô rối nùi như người đi lạc trên những cung đường hẻm hóc, càng đi càng không biết đường ra, thì giường bên, ông cụ lục đục ngồi dậy chậm chạp mở khay cơm ra, đặt nó trước mặt, trầm ngâm hồi lâu mới bắt đầu cầm đôi đũa. Cô đoán là vậy, vì ở chung phòng bệnh mấy ngày nay đã quen cảnh bữa nào ông cũng thế. Nhưng lần này có lẽ chưa đủ lâu cho một sự chuẩn bị thường lệ, ông lên tiếng:

- Không ăn à con gái?

Tiếng gọi “con gái” làm cô ứ nước mắt, càng thêm nhớ mẹ. Mở cái mền ra khỏi đầu, cô lên tiếng:

- Dạ, con nuốt không nổi.

Ông già vẫn đang chậm chạp mở chiếc khay cơm inox, vừa nói:

- Ráng lên con gái, người bệnh cần phải ăn cho có sức, có sức thì mới vượt qua được bệnh tật. Biết đâu bữa cơm nào là bữa cơm cuối cùng, nhưng cũng biết đâu đó là bữa cơm đầu tiên để cơ thể mình tỉnh lại.

Lúc đó cô đã mở chiếc mền ra hết và gượng ngồi được dậy. Ông cụ giọng vẫn điềm đạm nhỏ nhẹ, hơi thở có lúc ngắt quãng vì nghẹn nghẹn mệt nhưng vẫn không làm đứt đoạn câu chuyện của hai bệnh nhân.

- Con gái nè, tụi con bây giờ ăn cơm trong máy lạnh, nhà hàng hay ít nhất là được ăn cơm trong bình yên. Chứ thời của bác không được như vậy đâu. Bác ăn cơm độn khoai, ăn cơm mà phải canh tiếng pháo để kịp nhảy xuống hầm hoặc cầm súng chiến đấu. Hồi ấy, đơn vị của bác hành quân qua một cánh rừng, đói lả mà vẫn cố gắng đi vì nếu không đi sẽ không kịp cho trận đánh. Có đồng đội thủ thỉ với bác, cố gắng đến nơi để được anh nuôi nấu cho bữa cơm có chút cá lòng tong kho, hái vài cái đọt rau muống chấm nước cá kho, nghĩ thôi là thấy ý chí được bồi thêm sức mạnh. Nhưng cậu ấy không còn kịp ăn với bác bữa cơm nào, chú ấy chỉ ăn cùng bác trong trí nhớ. Con gái thấy đó, đời vô thường và mình đừng ăn cơm một mình, buồn lắm. Cũng đừng ăn cơm với ti vi hay điện thoại. Con còn mẹ, còn người thân, bạn bè, đâu có thiếu gì người chờ mình về để ăn một bữa cơm.

Nghe đến đó, mắt cô như mạch nước đã đọng lâu, chực trào lăn dài xuống má. Ông vừa mở xong khay cơm, nhìn về phía cô:

- Con gái đừng buồn, ở đây bác cháu mình gặp được nhau, ăn cùng một suất cơm bệnh viện có phải đã là hạnh phúc lắm rồi? Nay mai xuất viện, biết có còn được gặp nhau để ăn với nhau một bữa cơm như vầy đâu. Con gái kê cái bàn lại đây, bác cháu mình ăn chung cho vui.

Khay cơm của ông cụ có cá lóc kho, trứng chiên, canh bí, dưa cải xào và hai quả cam. Khay cơm của cô là thịt xào mặn, canh khoai mỡ, lươn kho sả và hai trái chuối. Để các phần đồ ăn lại kề nhau, như một bữa cơm đủ đầy, có hai người bệnh, như hai cha con ăn với nhau. Và mấy hạt cơm vào miệng mà nghe như muốn nghẹn lại ở cổ họng, ông già vừa ăn vừa nhìn đứa cháu gái, dặn dò:

- Ăn từ từ thôi con, đời còn dài, gấp gáp chi đâu.

- Dạ, ăn cơm với bác, con thấy nhẹ lòng nhiều hơn.

- Con gái ráng ăn cho hết nha con. Người nuôi trồng đến người nấu ăn cũng cực nhọc, mình ăn cho hết để không phụ lòng mọi người.

Bữa cơm chậm chạp diễn ra, có hơn bốn mươi phút. Ngó đồng hồ cô mới nhận ra, có lẽ đây là bữa cơm dài nhất của mình. Một bữa cơm mà sao cô thấy như bao ngày thiếu hụt hồi năm nào xa lơ xa lắc, dồn về lại. Cô vẫn biết bữa cơm mình thiếu gì đó, nhưng không nhận ra. Ông cụ đã giúp cô nhận ra, giờ đây, má cũng đang lủi thủi một mình với bữa cơm quê, ăn cơm một mình thì buồn biết mấy.

Minh họa: LÊ ANH

Từ hồi biết mình bệnh, cô giấu biệt, sợ má biết má lại lo. Cô dặn má rằng cô tăng ca, khi nào rảnh cô mới gọi lại được. Má có khi cũng thương nhớ con nhưng không dám gọi. Lâu lâu nghe con gái gọi điện thoại về, bà mừng háo hức đến cái giọng nói a lô đầu dây cũng thấy như trẻ con lâu ngày mừng gặp lại cô thân.

Bên kia, chiếc điện thoại cũ kỹ của ông già vang lên, ông nghe máy đứa con trai duy nhất đang làm công nhân ở Bình Dương, cuối tuần mới vào thăm và ngủ với ông cụ một đêm nhưng ngày nào tranh thủ giờ ăn anh cũng gọi cho ba một chút. Mấy câu vỏn vẹn, nay ba ăn cơm với món gì, mà lần nào nói bất kỳ món gì anh cũng tấm tắc, ồ ngon quá ba ha, ba ăn thấy ngon miệng hông? Cuối tuần ba thèm ăn gì con mua vô ăn với ba cho vui. Mấy nay con thèm xôi xiêm, mà để bữa vô thăm ba con mua vô ăn chung với ba cho vui... Ông già bên đây cũng hỏi con, cơm nước gì chưa con... Cảm giác như hai cha con mong chờ gặp nhau, gặp trên một bữa ăn.

Hôm đó, ăn đến món cuối cùng, ông già bảo với cô: “Trái cam này ngon quá. Nó làm bác nhớ đến vườn cam hồi bác đi kháng chiến, có mấy đồng đội nằm lại đó đến giờ chưa tìm được, bác nghĩ ngợi lắm. Đợt này khỏi bệnh bác sẽ tiếp tục đi tìm, anh em chờ mình một bữa cơm đoàn tụ mấy mươi năm mòn mỏi nhưng vẫn chờ đó đó”. Nói xong, ông cụ im lặng hồi lâu cho suy nghĩ chìm vào khoảng trống vắng. Rồi ông cầm trái cam lên tay, suy nghĩ gì đó mới nói: “Bác ăn xong để dành lại mấy hạt giống, bác chia với con gái, khi nào xuất viện thì về trồng ở nhà, ít năm là có cam ăn à con”.

Bữa cơm đã xong, nhưng dư âm của nó vẫn còn đọng lại trong cô. Dường như ngay cả khi ngồi ăn chậm quả cam cuối cùng, ông già vẫn bảo với cô rằng, con có tính khi xuất viện sẽ làm điều gì con thích không? Cô giật mình, quả là từ hồi mắc bệnh, cô mệt mỏi, chỉ nghĩ đến cảnh mình đã bắt đầu có tuổi và sức cũng dần đuối đi rồi, mấy dự án trong đầu dần lung lay, chưa nghĩ khi hết bệnh mình sẽ làm gì. Ông già nói: “Bác ghi trong cuốn sổ này nè, xuất viện bác sẽ về nấu cúng ông bà một bữa cơm, bác sẽ trồng cây cam, sẽ đi tìm đồng đội ở vườn cam, sẽ đi thăm các đồng đội cũ, sẽ về lại chiến trường xưa thăm lại bà con năm xưa đã cưu mang mình, khi nào xong các việc đó thì sẽ đi ngắm biển hoàng hôn, sẽ học nấu bánh flan để khi nào có cháu nội thì làm cho nó ăn...”. Chìa cuốn sổ về phía cô gái, ông bảo: "Cháu cứ lấy tờ giấy ghi vào điều cháu muốn làm khi xuất viện?”. Cô cầm lấy, hẹn sẽ suy nghĩ đêm nay và sẽ lấp đầy trang giấy còn dang dở của ông trong quyển sổ vào sáng hôm sau.

Nhưng ông già không chờ cô đến sáng hôm sau. Ông nhẹ nhàng ra đi lúc giữa đêm, sau cơn khó thở. Sự ra đi của ông làm căn phòng lạnh lẽo, nhưng nó lại được lấp đầy vào hôm sau. Ông già có làm cô chơi vơi, nhưng một nỗi chơi vơi có điều gì đó neo đậu lại. Những bữa cơm sau đó, cô thấy như không chỉ có cô và các bệnh nhân chung phòng, mà như có cả ông già cùng ngồi ăn vui vẻ, hỏi thăm nhau những chuyện vui buồn trong một ngày qua. Cái giọng thân quen vẫn hay hiện về trong cơn mơ, “con gái, ăn thêm miếng canh đi!”.

Có lẽ, ông đã kéo cô lại với niềm mơ ước được nối dài không phải chỉ sự sống mà còn là những bữa cơm. Cô còn có má chờ ở nhà, mấy con cá bà rọng dưới ao, mấy liếp rau già đi bà lại trồng mới để chờ và cô còn muốn thay ông già thực hiện những điều mơ ước... Cô về nhà sau khi ra viện và sức khỏe đã hồi phục. Sau bữa cơm với má, cô gieo mấy hạt cam xuống vườn nhà, rồi nói với má vài năm nữa cam ra trái, bữa cơm của mình sẽ có món cam tráng miệng má nha. Má cười tươi, cô thấy sao nụ cười người già nào cũng giống nhau, hay ở bữa cơm nào, người ta cũng có giống nhau một nỗi niềm, hạnh phúc!

Má hỏi, con về mấy ngày? Cô định đôi ba hôm, nhưng suy nghĩ chút rồi bảo không vội. Cô muốn có thêm những bữa cơm với má.

Tác giả Lê Quang Trạng.

Truyện ngắn của LÊ QUANG TRẠNG