Từ lâu, lá lốt đã quen thuộc trong bữa cơm gia đình miền Nam. Lá có mùi thơm nồng nhẹ, vị cay ấm, khử được mùi tanh và làm dậy vị cho các món thịt. Khi kết hợp với thịt bò băm nhuyễn, thêm chút mỡ heo để tạo độ béo, chút hành tím, tỏi, sả băm cho thơm tạo nên phần nhân vừa mềm vừa ngọt, thấm đẫm gia vị. Thịt bò được chọn thường là phần có độ mềm vừa phải, không quá nạc để khi nướng không bị khô, cũng không quá mỡ để giữ được vị ngọt tự nhiên.

Công đoạn gói bò vào lá lốt tưởng chừng đơn giản nhưng lại đòi hỏi sự khéo léo. Lá phải còn tươi, không rách, mặt xanh đậm úp ra ngoài để khi nướng không bị cháy nhanh. Nhân thịt được đặt vừa đủ, cuốn tròn tay, xiên que tre hoặc đặt trực tiếp lên vỉ nướng. Khi đặt lên bếp than hồng, mùi thơm bắt đầu lan tỏa: Hương lá lốt cháy sém hòa quyện cùng mùi thịt bò xèo xèo mỡ chảy, tạo nên một thứ hương vị rất riêng, khó quên.

leftcenterrightdel
 Bò nướng lá lốt. Ảnh: ĐỨC HUY

Bò nướng lá lốt kiểu Nam Bộ ngon nhất là khi được nướng vừa chín tới. Lúc ấy, lá lốt bên ngoài hơi giòn, sém cạnh nhưng bên trong vẫn giữ được độ mềm, thơm. Cắn một miếng, thực khách sẽ cảm nhận rõ vị ngọt của thịt bò, vị béo nhẹ của mỡ, vị cay ấm của tiêu, sả và đặc biệt là hương thơm đặc trưng của lá lốt. Mùi hương đặc biệt không lẫn vào đâu được. Tất cả hòa quyện, không vị nào lấn át vị nào, tạo nên sự cân bằng rất Nam Bộ.

Điểm làm nên “linh hồn” của món bò nướng lá lốt không thể không nhắc đến chén nước chấm. Tùy từng vùng, từng gia đình mà nước chấm có sự biến tấu khác nhau. Phổ biến nhất là mắm nêm pha chua ngọt, thêm thơm (dứa) băm, tỏi, ớt, chút đường và chanh. Vị mặn mòi của mắm, vị chua ngọt hài hòa khiến miếng bò nướng trở nên tròn vị hơn. Có nơi lại dùng nước mắm chua ngọt pha đậu phộng giã nhuyễn béo bùi, đậm đà, rất hợp với thịt bò nướng.

Bò nướng lá lốt thường được ăn kèm với bánh tráng mỏng, bún tươi và đủ loại rau sống như xà lách, tía tô, rau thơm, dưa leo, khế chua. Cách ăn cũng rất Nam Bộ: Cuốn tất cả vào một miếng bánh tráng, chấm đẫm nước mắm rồi thưởng thức. Trong một cuốn nhỏ gọn ấy là cả một thế giới hương vị: Nóng-mát, béo-chua, mặn-ngọt hòa quyện, khiến thực khách cứ muốn cuốn thêm, cuốn nữa.

Không chỉ xuất hiện trong các quán ăn, nhà hàng, bò nướng lá lốt còn là món quen thuộc trong những buổi sum họp gia đình, những bữa tiệc nhỏ hay những chiều cuối tuần quây quần bên bếp than hồng. Món ăn không chỉ để no bụng mà còn để gắn kết, để người ta ngồi lại với nhau, vừa nướng vừa trò chuyện, chia sẻ những câu chuyện đời thường.

Vì thế, món ăn hóa thành ký ức, hương vị quê nhà, là nét chấm phá rất riêng trong bức tranh ẩm thực Việt Nam. Giữa nhịp sống hiện đại, đôi khi chỉ cần một đĩa bò nướng lá lốt nóng hổi, thơm lừng cũng đủ khiến người ta chậm lại, nhớ về những điều giản dị mà thân thương.

THANH MAI