Chủ động ứng phó với thời tiết phức tạp
Trong hai năm vừa qua, dải đất ven sông Hồng liên tục chịu tác động từ các hình thái thời tiết cực đoan. Sau tổn thất nặng nề từ cơn bão Yagi năm 2024, đến năm 2025, liên tục các đợt bão lụt đã gây úng ngập diện rộng. Để bảo tồn những gốc đào cổ quý-"linh hồn" của làng nghề, nhiều nhà vườn đã đầu tư kinh phí để vận chuyển hàng nghìn mét khối đất, thực hiện việc nâng nền vườn cao thêm 3-4m so với trước đây.
Ông Chu Đức Toản, chủ vườn đào lâu năm Toản Thanh chia sẻ, nhờ việc đổ đất cho vườn cao thêm mà vừa qua vườn nhà ông không bị ngập. Có điều, khác với đào rừng hay các dòng đào lai dễ thích nghi, đào bích chuẩn Nhật Tân sở hữu sắc hồng đậm đặc trưng, cánh dày nhiều lớp xếp chồng, nhưng bộ rễ lại cực kỳ nhạy cảm với độ ẩm.
Ngay cả khi đã nâng nền, lượng mưa quá lớn và lâu vẫn gây áp lực lên sự phát triển của bộ rễ. Bên cạnh đó, các đợt gió lốc đi kèm mưa bão cũng tiềm ẩn nguy cơ làm bật gốc, hư hại những gốc đào cổ thụ có giá trị kinh tế cao.
    |
 |
| Người dân chăm sóc đào Nhật Tân chuẩn bị cho vụ đào Tết. |
Bên cạnh đó, người trồng đào còn phải đối mặt với bài toán điều chỉnh sinh trưởng của cây trước sự biến động của nhiệt độ. Đối với người trồng đào Nhật Tân, việc canh hoa nở đúng dịp Tết phụ thuộc rất lớn vào thời tiết. Dù đã có nhiều kinh nghiệm và áp dụng các biện pháp kỹ thuật như tuốt lá, che gốc, tưới nước điều chỉnh sinh trưởng... nhưng cuối cùng, kết quả vẫn phụ thuộc nhiều vào... ông trời.
Thông thường, từ khi tuốt lá đến lúc đào nở hoa khoảng 45 ngày. Tuy nhiên, trước dự báo về mùa đông năm nay nắng ấm bất thường, các nhà vườn đã chủ động điều chỉnh lịch trình. Thay vì áp dụng chu kỳ cố định, thời gian tuốt lá được rút ngắn xuống còn 35-37 ngày. Việc lùi thời điểm tuốt lá giúp kiểm soát nhựa sống của cây, ngăn chặn việc hoa nở sớm do nhiệt độ cao, bảo đảm hoa nở rộ nhất vào đúng dịp Tết Nguyên đán.
Giữ hương sắc làng nghề
Khác với thời điểm này mọi năm, năm nay tại những nhà vườn quy mô nhất Nhật Tân, không khí mua bán dường như trầm lắng đáng kể khi lượng đào cho thuê và bán mới chỉ đạt chưa đầy 1/3 so với cùng kỳ. "Giờ này năm ngoái tôi đã bán hết 300 cây rồi, nhưng năm nay chưa được một phần ba"-ông Toản trăn trở.
|
 |
Đào bích vẫn là sản phẩm chủ đạo của làng đào Nhật Tân. Ảnh: Thạch Phương
|
Theo phân tích của những người làm nghề, việc thưa vắng khách có phần lý do không nhỏ từ việc khối khách hàng truyền thống và ổn định nhất của làng đào là các cơ quan, đơn vị mua, thuê những gốc đào cổ thụ kích thước lớn để trang trí giảm đi. Trong khi chi phí vận hành (nhân công, vật tư) tăng cao nhưng sức mua giảm mạnh, nhiều nhà vườn Nhật Tân đã chủ động triển khai chiến lược kinh doanh linh hoạt, như đa dạng hóa sản phẩm. Thay vì chỉ trung thành với dòng đào bích cổ thụ, nhiều nhà vườn đã chủ động đưa vào trồng các giống đào kép, đào trắng hay đào phai. Việc mở rộng dải sản phẩm này không chỉ đáp ứng thị hiếu mới mà còn nhằm tiếp cận nhiều phân khúc khách hàng hơn. Tuy nhiên, như chủ vườn đào Trung Xuân khẳng định: Đào bích truyền thống vẫn là sản phẩm thương hiệu và chủ đạo.
Cùng với đó, giá đào cũng được điều tiết linh hoạt, thay vì tăng giá theo đà leo thang của chi phí đầu vào, các nhà vườn triệt để áp dụng chính sách "bình ổn" để giữ chân khách. Chủ vườn đào Trung Xuân chia sẻ: "Giá vẫn như vậy thôi. Nếu cứ vì lý do này kia để tăng giá thì sẽ chỉ tạo tâm lý hoang mang, khiến khách hàng e ngại”. Việc giữ giá không đơn thuần là một phép tính kinh tế mà còn thể hiện tinh thần đồng hành, dùng sự ổn định của làng nghề để vượt qua những biến động chung của thị trường.
Đến Nhật Tân những ngày cuối năm này, nhìn những gốc đào cổ thụ được nâng nền, chăm sóc tỉ mỉ từng nhành nụ có thể thấy rõ sức sống bền bỉ của một làng nghề. Dù thách thức còn hiện hữu nhưng người và đào Nhật Tân vẫn sẽ khoe sắc đúng hẹn, mang theo niềm hy vọng về một năm mới ổn định và hanh thông.
Bài và ảnh: HẢI YẾN