Ngay ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông Donald Trump đã cho thấy sự quyết liệt của mình trong mục tiêu hiện thực hóa các cam kết tranh cử bằng việc ký gần 200 văn kiện, gồm sắc lệnh hành pháp, bản ghi nhớ và tuyên bố tổng thống, đồng thời hủy nhiều sắc lệnh được ban hành dưới thời chính quyền của người tiền nhiệm Joe Biden.

Với sự hậu thuẫn của lưỡng viện Quốc hội đều do Đảng Cộng hòa kiểm soát cùng kinh nghiệm tích lũy trong nhiệm kỳ đầu, ông Donald Trump tỏ ra đầy tự tin trong tham vọng mở ra “kỷ nguyên vàng” cho nước Mỹ khi khởi xướng “thời kỳ chuyển đổi chưa từng có trong lịch sử” xứ cờ hoa. Phải nói rằng, trong nhiều chính sách, ông đã khá thành công.

Trong danh sách 365 “thành tựu” trong một năm nắm quyền của ông Donald Trump mà Nhà Trắng vừa công bố, kinh tế và việc làm là những lĩnh vực nổi trội. Trong quý III-2025, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ tăng 4,3%, vượt xa dự báo của giới chuyên gia, giúp kinh tế Mỹ cán mức tăng trưởng trên 2,3% trong cả năm 2025. Con số này được đánh giá là cao bất ngờ so với nhiều nền kinh tế phát triển khác, cho thấy khả năng thích nghi của kinh tế Mỹ trước nhiều biến động.

leftcenterrightdel

 Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: TTXVN

Trong lĩnh vực việc làm, tăng trưởng tiền lương của công nhân lao động phổ thông, đối tượng cử tri được cho là cốt cán của ông Donald Trump, đạt mức cao nhất trong gần 60 năm qua. Trong khi đó, chỉ riêng trong năm 2025, nhờ các chính sách của chính quyền liên bang, 2.700 tỷ USD đã được thu hút vào lĩnh vực công nghệ. Làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI) và những trung tâm dữ liệu của các tập đoàn công nghệ đa quốc gia đã tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ cho nền kinh tế Mỹ. 

Cam kết trong chiến dịch tranh cử về kiểm soát biên giới và nhập cư cũng đem lại những thay đổi mang tính bước ngoặt. Lần đầu tiên sau 50 năm, nước Mỹ đạt “di cư ròng âm”, khi số người nhập cư mới ít hơn số người bị trục xuất. Chính sách “bắt và thả” từng dẫn tới tình trạng lỏng lẻo trong quản lý nhập cư đã chấm dứt hoàn toàn dưới thời ông Donald Trump, giúp nước Mỹ ngăn chặn hơn 2,6 triệu người nhập cư bất hợp pháp. Chính quyền đã triển khai hàng nghìn đặc vụ Cơ quan thực thi di trú và hải quan (ICE) để xử lý những người nhập cư không giấy tờ trên khắp nước Mỹ. Chỉ riêng trong năm 2025, hơn 650.000 vụ bắt giữ và trục xuất đã được thực hiện. 

Trong lĩnh vực đối ngoại, dù không phải lúc nào cũng thành công nhưng ông Donald Trump cho thấy tham vọng muốn giữ vai trò kiến tạo trong giải quyết xung đột tại nhiều “điểm nóng” trên thế giới. Trên thực tế, với nỗ lực trung gian hòa giải của Mỹ, xung đột ở dải Gaza giữa Israel và lực lượng Hamas; giao tranh Ấn Độ-Pakistan, Congo-Rwanda, Campuchia-Thái Lan đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn. Ông Donald Trump cũng cho thấy sự kiên trì trong nỗ lực tìm kiếm thỏa thuận chấm dứt xung đột ở Ukraine. 

Tuy nhiên, sự mạnh bạo của ông Donald Trump trong nhiều chính sách đối nội và đối ngoại khiến nước Mỹ và thế giới nhiều lúc chao đảo. Kế hoạch tinh giản bộ máy liên bang, giải thể và đóng cửa nhiều cơ quan chính phủ đã dẫn tới việc gần 300.000 công chức bị sa thải, không chỉ gây tranh cãi về tính hợp pháp mà còn làm dấy lên lo ngại về tác động đối với hoạt động ổn định của các cơ quan nhà nước Mỹ. Không ít công chức bị sa thải phải đối mặt với thị trường lao động đầy khó khăn, nhất là trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức cao.

Việc ông Donald Trump liên tục mô tả nước Mỹ đang đối mặt với những cuộc khủng hoảng chồng chéo, từ an ninh biên giới, nhập cư bất hợp pháp cho tới “khủng bố ma túy” để áp dụng các biện pháp trong “tình trạng khẩn cấp” khiến dư luận đặt câu hỏi về động cơ thực chất đằng sau các hành động cứng rắn này. Nhiều người Mỹ cho rằng chiến dịch truy quét quyết liệt người nhập cư theo lệnh của ông Donald Trump đã “gieo rắc nỗi sợ hãi đối với các công dân Mỹ không phải da trắng”.

Dù ông Donald Trump "quảng cáo" doanh thu hải quan tăng mạnh thêm 287 tỷ USD, tạo ra nguồn thu ngân sách bổ sung quan trọng trong năm 2025, nhưng chương trình thuế quan đối ứng với mức tăng cao vô lý mà Mỹ áp đặt với các nước, kể cả các đồng minh, đã làm gia tăng căng thẳng thương mại và tác động tiêu cực với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Dưới khẩu hiệu “Nước Mỹ trước hết”, ông Donald Trump ngày càng quay lại chủ nghĩa bảo hộ, hướng tới thu hẹp vai trò của Mỹ trong các thể chế đa phương. Việc ông tuyên bố rút Mỹ khỏi 66 tổ chức quốc tế, trong đó có 31 tổ chức liên quan tới Liên hợp quốc như Tổ chức Y tế thế giới, Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc... đang bị dư luận trong nước chỉ trích là hành động không phải vì “Nước Mỹ trước hết” mà khiến “Nước Mỹ trở nên đơn độc”.

Sau một năm trở lại Nhà Trắng, các quyết sách đối nội và đối ngoại của ông Donald Trump vẫn đang tạo ra tác động kép, gây ra cuộc tranh cãi gay gắt trong lòng nước Mỹ và giữa Mỹ với các đồng minh. Làm sao để không đánh mất quyền kiểm soát Hạ viện trong cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ vào cuối năm nay sẽ là phép thử với vai trò lãnh đạo và mục tiêu “làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại” của ông Donald Trump.

TƯỜNG LINH