Sắc xuân nơi biên cương Sơn Hồng

Giữ đất, giữ dân từ bài toán sinh kế nơi biên giới

Sơn Hồng là xã biên giới còn nhiều khó khăn, tiếp giáp với nước bạn Lào. Địa hình chủ yếu là núi cao và chia cắt, đất sản xuất manh mún, độ dốc lớn, khí hậu khắc nghiệt. Mùa nắng hạn hán kéo dài, mùa mưa thường xuyên đối mặt với lũ quét, sạt lở đất.

Chúng tôi cùng Thiếu tá Phan Duy Tuyên, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Sơn Hồng đi dọc những con đường gập ghềnh trên địa bàn xã. Một bên là vách núi dựng đứng, phía dưới là những con suối nhỏ, nước vẫn chảy xiết qua các tảng đá lớn, va đập tạo thành âm thanh vang vọng trong không gian tĩnh lặng. Những con suối này, khi mưa lớn, nước dâng cao cuồn cuộn, cuốn trôi cả các đoạn đường mòn, khiến việc đi lại và sinh hoạt của người dân vô cùng gian nan. Chỉ tay về một đoạn đường vừa được tu sửa, Thiếu tá Phan Duy Tuyên kể: “Mỗi khi mưa bão, nước lũ thường làm sạt lở sườn núi. Nhiều tuyến đường chính đi vào các thôn của xã Sơn Hồng bị tắc nghẽn, bộ đội phải huy động lực lượng để dọn dẹp, thông tuyến. Những ngày địa bàn bị chia cắt, công tác hỗ trợ bà con cũng gặp rất nhiều khó khăn”. Dừng lại bên dòng suối với những tảng đá lớn nhấp nhô, anh Tuyên chậm rãi nói thêm: “Địa hình ở đây trắc trở lắm. Muốn vào các khu vực xa, nhiều khi chúng tôi phải lội suối, trèo qua các tảng đá. Không ít lần trượt ngã, nhưng quen rồi”.

Cán bộ Đồn Biên phòng Sơn Hồng (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh) giúp dân trồng cây ăn quả. Ảnh: DUY PHAN

Chính bởi điều kiện tự nhiên khắc nghiệt ấy mà cuộc sống của người dân Sơn Hồng lâu nay gặp nhiều khó khăn. Sinh kế chủ yếu dựa vào nương rẫy, chăn nuôi nhỏ lẻ, phụ thuộc lớn vào thời tiết, thu nhập bấp bênh. Nhiều gia đình quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” nhưng cái nghèo vẫn đeo bám. Không ít thanh niên phải rời bản làng đi làm ăn xa, để lại phía sau những sườn đồi hoang hóa và nỗi lo canh cánh về việc giữ đất, giữ làng nơi biên giới.

Trong bức tranh ấy, phát triển kinh tế bền vững không chỉ là bài toán sinh kế mà còn gắn chặt với nhiệm vụ giữ dân, giữ đất, giữ vững phên giậu nơi biên cương Tổ quốc.

Ươm mầm từ những sườn đồi cằn cỗi

Với phương châm “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Sơn Hồng xác định, muốn giữ vững an ninh biên giới thì trước hết phải giúp nhân dân ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế, yên tâm bám đất, bám làng. Từ thực tiễn địa phương, đơn vị đã chủ động tham mưu với cấp ủy, chính quyền, đồng thời trực tiếp vào cuộc, lựa chọn những mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu để hỗ trợ người dân. Trong đó, mô hình vườn cây ăn quả được xem là hướng đi lâu dài, bền vững.

Thiếu tá Võ Trọng Giáp, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Sơn Hồng cho biết, những ngày đầu triển khai mô hình, khó khăn không ít. Người dân quen canh tác truyền thống, chưa mạnh dạn đầu tư trồng cây lâu năm. Vốn ít, kỹ thuật hạn chế, lại lo rủi ro thiên tai nên nhiều hộ còn dè dặt, e ngại. Hiểu rõ tâm lý đó, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Sơn Hồng không chỉ tuyên truyền, vận động mà trực tiếp “xắn tay” làm cùng nhân dân. Từ khảo sát đất đai, chọn giống cây phù hợp như cam, bưởi, ổi, mít... đến hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, cải tạo đất dốc, tất cả đều có sự đồng hành của bộ đội.

Những buổi tập huấn được tổ chức ngay tại vườn. Những ngày nắng gắt, cán bộ biên phòng cùng bà con gùi từng can nước tưới cây; khi mưa xuống lại cùng nhau gia cố bờ taluy, chống xói mòn. Có những vườn cây, bộ đội hỗ trợ giống, phân bón; với những hộ khó khăn, đơn vị đứng ra kết nối các nguồn hỗ trợ từ chương trình, dự án để giúp dân yên tâm sản xuất.

Chúng tôi cùng Thiếu tá Võ Trọng Giáp men theo con dốc đất đỏ xuống thăm gia đình ông Phạm Quyết Thắng và bà Phạm Thị Nữ ở thôn 11, xã Sơn Hồng. Khu vườn trên sườn đồi trước kia cỏ dại mọc um tùm, nay đã được cải tạo gọn gàng. Những hàng bưởi da xanh lá mơn mởn vươn trong sắc xuân. Anh Giáp dừng lại bên từng gốc cây, ân cần hỏi han việc chăm sóc, hướng dẫn thêm cách tỉa cành, bón phân, giữ ẩm, phòng trừ sâu bệnh. Ông Thắng chia sẻ, trước đây gia đình chỉ trồng sắn, ngô, thu nhập bấp bênh, được mùa thì mất giá, được giá lại mất mùa. Khi được Đồn Biên phòng Sơn Hồng hỗ trợ 100 cây bưởi da xanh, từ khâu mua giống đến tư vấn kỹ thuật, gia đình mới mạnh dạn chuyển đổi mô hình. “Bộ đội không chỉ cho cây giống mà thường xuyên xuống tận vườn, hướng dẫn cách làm đất, chăm cây. Có thời điểm nắng hạn, các anh còn cùng chúng tôi tưới nước, che gốc. Nhìn cây lớn từng ngày, chúng tôi có thêm niềm tin để bám đất, bám đồi núi làm ăn”, bà Phạm Thị Nữ chia sẻ, mắt ánh lên niềm vui.

Rời gia đình ông Thắng, chúng tôi tiếp tục đến thăm vườn bưởi của gia đình ông Võ Đình Đồng và bà Hà Thị Nga, cũng ở thôn 11. Trên khoảng đồi thoai thoải, những cây bưởi da xanh được trồng thẳng hàng, thân cây cứng cáp, lá xanh dày. Ông Đồng cho biết, khi mới bắt tay vào làm, gia đình còn nhiều bỡ ngỡ, lo cây không hợp đất. Nhưng nhờ sự hỗ trợ sát sao của bộ đội, từ chọn vị trí trồng, thoát nước đến phòng trừ sâu bệnh, đến nay vườn bưởi phát triển đồng đều, sinh trưởng tốt.

Thiếu tá Võ Trọng Giáp nói chậm rãi: “Chúng tôi xác định giúp dân không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà là tạo sinh kế lâu dài. Cây bưởi hôm nay xanh tốt thì ngày mai sẽ là nguồn thu nhập, giúp bà con yên tâm bám đất, bám làng, cùng bộ đội giữ vững biên cương. Với chúng tôi, cùng ăn, cùng ở, cùng làm với dân để giữ vững an ninh biên giới, phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo không chỉ là nhiệm vụ mà là trách nhiệm lâu dài”.

Cán bộ Đồn Biên phòng Sơn Hồng (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh) giúp dân chăm sóc vườn cây ăn quả. Ảnh: DUY PHAN

Những vườn bưởi da xanh ở Sơn Hồng ngày càng được mở rộng, phủ dần lên các sườn đồi từng hoang hóa. Đó không chỉ là màu xanh của cây trái mà còn là màu xanh của niềm tin và hy vọng. Câu chuyện của gia đình ông Thắng, ông Đồng chỉ là hai trong nhiều ví dụ về sự đồng hành bền bỉ của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Sơn Hồng với nhân dân.

Trên mảnh đất biên cương Sơn Hồng, sắc xuân hôm nay hòa quyện cùng sắc xanh của những vườn cam, vườn bưởi, tạo nên một bức tranh yên bình, ấm áp. Trong bức tranh ấy, hình ảnh người chiến sĩ biên phòng lặng thầm vun trồng màu xanh nơi tuyến đầu Tổ quốc để cùng nhân dân dựng xây cuộc sống ấm no, bình yên càng thêm ý nghĩa và đáng trân trọng.

THANH HÀ