QĐND - “Lời ca của gạo giã” là tên cuốn sách do một nhóm tác giả yêu Việt Nam xuất bản ở thủ đô Pa-ri (Pháp) vào năm 1974. Đây là cuốn sách đậm đà văn hóa dân gian Việt Nam với đủ thể loại ca dao, tục ngữ, truyện, cổ thi cũng như thơ hiện đại, tranh, ảnh... Toàn bộ nhuận bút của cuốn sách đã được các tác giả dành tặng Khoa Nhi (Bệnh viện Bạch Mai) vốn bị bom Mỹ đánh phá trước đó (năm 1972). Tên cuốn sách - “Lời ca của gạo giã” do các tác giả chọn xuất phát từ bài thơ “Nghe tiếng giã gạo” của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ở Xin-ga-po, phía trước Bảo tàng Văn minh châu Á, Chính phủ Xin-ga-po cho dựng bức tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Phía sau bức tượng cũng khắc đá (bằng ba thứ tiếng: Việt, Trung, Anh) đủ 4 câu trong bài thơ trên của Bác Hồ: “Gạo mang vào giã bao đau đớn/ Gạo giã xong rồi trắng tựa bông/ Sống ở trên đời người cũng vậy/ Gian nan rèn luyện mới thành công”.
Bài “Nghe tiếng giã gạo” của Bác Hồ được đông đảo người đọc trong nước, quốc tế đánh giá cao cả về nội dung, nghệ thuật; đặc biệt có ý nghĩa giáo dục về “quy trình” tu dưỡng, rèn luyện của mỗi con người. Chẳng có con đường nào bằng phẳng, dễ dàng trên hành trình trở thành người tốt. Từ cổ chí kim, ai cũng phải trải qua muôn vàn gian nan, khổ luyện, phấn đấu, hy sinh thì mới chạm được tay vào thành công.
Thế nhưng, ở nước ta, mấy năm gần đây có hiện tượng con em cán bộ cấp cao “chạm tay vào thành công” quá sớm, với những biểu hiện khiến dư luận không khỏi lo ngại như thăng tiến quá nhanh, tuổi trẻ chưa qua thử thách đã giữ những cương vị lớn trong bộ máy chính quyền hay doanh nghiệp nhà nước, thậm chí nhiều trường hợp được đề bạt, bổ nhiệm “đúng quy trình” nhưng khiến lòng dân không thôi xao động. Tại hai Hội nghị Trung ương 4 (khóa XI và khóa XII), vấn đề này đã được đề cập một cách thẳng thắn. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, trong lời phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 4 (khóa XII) đã nhấn mạnh: “Trung ương khẳng định sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó nguyên nhân chủ quan là chủ yếu, bắt nguồn từ việc bản thân cán bộ, đảng viên thiếu tu dưỡng, rèn luyện; lập trường tư tưởng không vững vàng; sa vào chủ nghĩa cá nhân, quên mất trách nhiệm, bổn phận trước Đảng, trước dân”.
Những cuộc khảo sát, điều tra xã hội học của một số viện nghiên cứu xã hội trong những năm gần đây cho thấy, đại đa số người trẻ ở Việt Nam rất trân trọng và yêu thích việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh; tình trạng một bộ phận cán bộ, đảng viên trẻ muốn “có chức, có quyền” nhưng không muốn tu dưỡng, rèn luyện luôn chỉ là số ít. Tuy số ít nhưng lại rất đáng lo ngại, bởi nó tác động mạnh đến dân chủ, công bằng cũng như niềm tin của quần chúng, nhân dân.
Cho nên, trong những nội dung giáo dục cán bộ, đảng viên trẻ hiện nay, nên đưa bài thơ “Nghe tiếng giã gạo” vào chương trình, như một nội dung học tập chính thức!
LÊ XUÂN ĐỨC