Mùa trăng tình bạn

- Nhỡ không tìm được thì sao?-Siu nhìn chiếc đèn lồng mình thích trên tay Khang. Siu thích chiếc đèn lồng này lắm, ngày Khang mang lên lớp, cả lớp cùng xúm vào xem, nó có thể chạy vòng vòng và gầm lên như khủng long thật được cơ.

- Tìm được thì mới có lồng đèn, không thì thôi!-Khang xẵng giọng-Chim trên trời nhiều như thế kia, chẳng lẽ không tìm được cho tao con chim như con của mày à?

- Chim trời nhiều, nhưng con yong (nhồng-một loài chim biết nói) chịu nói thì ít lắm!-Siu gãi đầu phân trần.

- Không biết, không tìm được thì mày đổi cho tao con chim của mày đi!-Khang làu bàu.

- Không! Din-tên Siu đặt cho con yong của mình-thì không đổi được, nó là em trai của tao!-Siu cương quyết lắc đầu.

- Thế thì ráng mà tìm cho tao con khác!-Khang bực mình, đưa tay bấm nút tắt. Chiếc lồng đèn không có nhạc và điện nữa nhưng nhìn vẫn hết sức hấp dẫn.

Minh họa: KHOA AN

Siu dắt chiếc ná vào lưng quần, bên hông là bọc đạn giấy, nếu muốn bắn được chim cho Khang thì không được dùng sỏi, đá làm đạn. Cái đấy đau lắm, có thể làm chết chim, đạn giấy nhẹ hơn, đủ làm chim rơi xuống và bị thương nhẹ chứ không chết hay bị thương tật nặng. Con chim bị đau sẽ hoảng, không muốn gần người vì nó biết người đã làm nó bị thương nên sinh ra đề phòng, thuần sẽ khó hơn bình thường chứ chưa nói đến chuyện dạy nó nói tiếng người. Con Din của Siu là bắt được từ trên tổ, Siu canh yong mẹ từ ngày thấy hướng nó bay về cây làm tổ. Đợi nó đẻ trứng, rồi lại đợi trứng nở thành con, đợi con non mọc lông ống rồi mới dám trèo lên cây trộm về. Con chim cũng như các con vật khác, phải tự tay nuôi từ nhỏ nó mới chịu thân quen dựa vào hơi ấm, dựa vào mùi người để nhận chủ. Lúc lấy được Din về, Siu phải nhai gạo sống mớm cho nó như chim mẹ mớm mồi, đợi đến lúc lông ống xòe ra đầy đủ, tập bay cho nó xong mới cắt tỉa cánh để nó khỏi bay xa rồi mới bắt đầu chuẩn bị để tập nói cho nó. Con chim được nuôi từ nhỏ sẽ rất thông minh, chỉ đi theo người đã chăm mình, dù Siu có đứng sau cùng hay đứng giữa vòng người đông đúc trong hội làng nhưng chỉ cần đưa hai ngón tay lên miệng rít một tiếng là con Din đang mải chơi trên cây sẽ đều nhắm thẳng vào mái đầu bù xù của Siu mà bay tới đậu, chẳng bao giờ lầm lẫn. Còn khoản tập nói của con Din thì phải đợi lông cánh đầy đủ mới bắt đầu tập cho ăn ớt, là quả ớt nhỏ quả chỉa thẳng lên trời, cay đến chảy nước mắt ấy mới cho nó ăn được. Ăn nhiều ớt nóng, lưỡi con Din phồng lên, trắng xóa thì đưa tay vào khéo léo lột đi lớp da chết trên lưỡi này thì mới có thể bắt đầu tập nói tiếng người được. Ban đầu tiếng nó ngọng đớt, ngượng nghịu lẫn chẳng ra tiếng cần nói, phải kiên trì tập hơn ba con trăng thì Din mới nói được tiếng đầu tiên là tên của Siu, từ đó mới có thể tập nói nhanh hơn được. Nhưng có nói với Khang như thế nào về cách nuôi và tập nói cho con yong thì Khang vẫn không hiểu, nó cứ nằng nặng đòi một con yong như con của Siu, tức là con yong đã lớn, chứ nó không chịu lấy con chưa mọc lông để chăm. Đã vậy, Siu đi bắn một con yong lớn đưa cho Khang, nó muốn làm sao để con chim chịu theo nó, nhận nó và học tiếng của nó thì kệ. Chẳng cần biết, chỉ cần có chiếc đèn lồng khủng long biết đi kia là được.

- Làm sao lại đánh nhau như thế này?-Tiếng cô Hoa hét to, không giấu nổi sự tức giận sau khi tách được Siu và Khang ra. Mới vừa ra chơi được năm phút, cô còn chưa kịp viết nhận xét vào quyển vở đầu tiên thì lớp đã xảy ra xô xát ngay ngoài hành lang.

- Là nó lừa em-Khang ấm ức chỉ tay vào Siu để mách-Nó đổi cho em con chim không biết nói, đã vậy con chim còn bay đi mất rồi mà nó còn lấy lồng đèn của em nữa.

- Không phải!-Siu đỏ mặt, hét to đầy ấm ức-Là nó ngốc, con chim trời mới bắt về nó không chịu cắt cánh để cho đừng bay, cứ thế cầm trong tay chơi nên để nó sẩy ra bay mất rồi lại bắt vạ.

Phải mất một lúc cô Hoa mới hiểu ra chuyện, may mà hai đứa mới chỉ lao vào nhau thì các bạn đã cản chứ không thì chắc cũng phải đánh nhau cho u đầu rồi. Cô Hoa đau đầu nhìn không khí lớp học sau trận cãi vã của Siu và Khang. Bạn cùng một lớp cũng vì chuyện này mà phân thành hai phe, một phe nói Siu đúng vì đã trao chim cho Khang đúng như giao kèo rồi, ai bảo Khang không biết đường đưa chim vào lồng hay cắt cánh đi mà cứ đem ra khoe để chim bay mất. Bên theo phe Khang thì nói là Siu không giữ đúng giao hẹn tìm con chim biết nghe lời, biết đậu trên vai của chủ chứ không phải con chim sợ người, vừa thả đã bay mất. Cái đèn lồng thì Siu đã đem về cất ở nhà, chẳng chịu giao ra nên giờ Khang nhất quyết bắt Siu phải gọi con chim của mình xuống để đền cho Khang. Cô Hoa đã đi dạy gần hai mươi năm ở ngôi trường này nên biết, những đứa trẻ đều có lý của mình, khi chúng đã nhận định cái lý của mình là đúng thì giáo viên cần phải tìm ra mối nút trọng điểm trong cái lý đó để nói lũ trẻ mới chịu nghe, nếu không dù có xử thế nào thì vẫn có một bên ấm ức không phục. Chuyện của những đứa trẻ, nếu xử lý không khéo mà kéo theo phụ huynh vào thì lại càng khó, nên cần phải chủ động báo phụ huynh trước tình hình, còn lại cô Hoa vẫn muốn để Siu và Khang tự xử lý với nhau. Cô tin vào hai đứa trẻ này.

Con đường vào làng Dúi sau cơn mưa ướt nhẹp, trơn trượt. Mặc dù đã quen tay khi đi dạy nhưng nhiều khi cô Hoa chẳng dám chạy nhanh vào giữa đường mà chỉ men theo rìa đường nơi những bụi cỏ trườn mình vươn ra để đi cho đỡ trơn. Siu ngồi phía sau cô, mặt buồn xịu, cô Hoa đã chở vào nhà chắc chắn là do cô muốn vào để lấy đi chiếc lồng đèn khủng long đem về cho Khang rồi. Siu biết khi đưa con chim mới bắt cho Khang là nó sẽ dễ bay nên đã dặn Khang thật kỹ rồi, vậy mà nó cứ nghĩ con chim mới bắt sẽ giống như con Din nên chưa hết buổi ra chơi đã sẩy tay làm con chim bay mất rồi. Về đến nhà, Siu vội tót vào trong phòng, chẳng thèm chào cô Hoa nữa, để mặc cô nói chuyện với mẹ, sợ bị cô đòi lại đèn nên Siu đã cất chiếc đèn vào tận đáy gùi rồi phủ quần áo lên. Sau đó Siu lẻn ra sau nhà, vạch rào chạy sang nhà bạn. Siu chẳng dám chạy xa, chỉ quanh quẩn ở gần nhà để nhỡ cô Hoa hay mẹ có gọi thì chạy về. Thấp thỏm mãi, đến khi thấy cô Hoa chạy xe ra khỏi cổng để đi đến quán tạp hóa đầu làng của mẹ Khang mà vẫn chẳng nghe mẹ hay cô gọi về càng khiến Siu lo lắng. Chỉ còn hai hôm nữa là tới Trung thu rồi, cô Tổng phụ trách Đội đã nói ai có đèn lồng thì cứ đem lên lớp để cùng chơi Trung thu. Đến lúc đó, Siu đem đèn lên có bị cô Hoa và Khang đòi lại mất không?

Đến tối ăn cơm, Siu cắm mặt nhìn vào bát chứ chẳng dám ngẩng lên nhìn mẹ. Siu sợ bị mẹ hỏi, rồi bắt đem trả lại đèn lồng cho Khang. Nhưng suốt cả bữa cơm chẳng nghe mẹ nhắc gì. Đến ngày hôm sau đi học, Siu khoác cặp nhìn vào nhà chỉ thấy mẹ giơ tay chào rồi quay lưng lấy gùi để đi rẫy. Đến lớp lại càng lạ hơn, Khang cũng chẳng chạy sang để gây sự hay đòi lại đèn lồng như hôm qua. Khi con Din của Siu quen thói, đến giờ ra chơi bay đến lan can lớp đậu đợi Siu thì Khang cũng chỉ nhìn chứ chẳng nói gì. Mọi chuyện kỳ lạ và im ắng khiến Siu cảm thấy ngột ngạt. Đành rằng Siu vẫn thấy mình có lý vì đã bắt được chim đưa cho Khang rồi, đã trao chim rồi Siu lấy đèn thì làm sao mà sai được. Nhưng đến giờ, nhìn Khang có vẻ buồn buồn vì chim đã bay mất, còn đèn lồng Siu vẫn giữ lại thì đúng là vẫn có gì đó không được lắm.

Buổi chiều tan học, Siu đi về gần sau cùng vì phải trực nhật. Con Din tinh khôn chơi ở trên cây bàng ngoài sân, thấy bóng Siu liền bay vù lên vai đậu. Miệng nó lách chách “năm brok, năm brok ê” (đi về, đi về thôi). Siu đưa tay lên vỗ vỗ đầu Din, vui vẻ. Bình thường, nếu còn chơi với Khang thì Khang cũng sẽ đứng đợi Siu, con Din bay tới đậu trên vai Siu thì Khang muốn vuốt hay cầm trên tay chơi một chút đều được. Siu thở dài, bước nhanh về nhà. Trả lại đèn cho Khang thôi, con Din ở với Siu là được rồi, Siu muốn chơi với Khang, với con Din hơn là chơi với cái đèn lồng khủng long đó.

Mẹ nhìn Siu cầm đèn lồng đi ra chỉ cười hỏi nhỏ, chơi với bạn thích hơn chơi một mình đúng không Siu? Siu gật mạnh đầu rồi chạy nhanh về phía nhà Khang. Trả thì trả thôi, nhưng Siu phải nói Khang lần sau muốn có chim như con Din phải nuôi từ nhỏ, chứ không được đòi chim lớn để rồi mất lại bắt đền sẽ mất vui thôi. Trăng mười bốn đã lên, chưa tròn nhưng soi rõ bóng của Siu đang nhảy nhót, chiếc đèn lồng khủng long trên tay cũng tỏa ra ánh sáng nhạt ấm áp cùng tiếng nhạc vui vẻ. Trước sân, Khang đang đứng ngẩn người nhìn Siu chạy về phía mình cười vui vẻ...

Tác giả Kim Sơn.

Truyện ngắn của KIM SƠN