QĐND - Tên tuổi nhà sưu tập Trần Vương Việt rất quen thuộc với giới sưu tầm tem bởi hiện nay anh là Chủ nhiệm Câu lạc bộ tem Thủ đô, Hội Tem Hà Nội. Có người quen biết anh Việt nói thêm: “Đâu chỉ có tem! Anh Việt còn sưu tầm trên nhiều “mặt trận” khác rất độc đáo; riêng những kỷ vật về Liên Xô cũ, nhất là huân chương, huy chương, huy hiệu thì không ai theo được anh Việt”. Nghe vậy, chúng tôi liền tìm cách liên hệ với nhà sưu tập Trần Vương Việt để được “mục sở thị” bộ sưu tập có tiếng.

Nhà sưu tầm Trần Vương Việt.

 

Anh Việt hẹn gặp chúng tôi tại nhà bố mẹ anh ở phố Triều Khúc (quận Thanh Xuân, Hà Nội) vì bộ sưu tập huân, huy chương và huy hiệu Liên Xô được cất giữ ở đây.

Với một nhà sưu tập, câu hỏi đầu tiên mà tôi muốn biết là về lý do để say mê sưu tầm? Anh Việt chân thành trả lời là thú vui sưu tầm huân, huy chương, huy hiệu Liên Xô mãi sau này mới có. Anh bắt đầu cái nghiệp sưu tập ở tuổi 12 từ việc chơi tiền giấy Việt Nam. Rồi sau đó là tem bưu chính, kỷ vật chiến tranh liên quan đến Quân đội nhân dân Việt Nam... Lý do sưu tầm huân, huy chương, huy hiệu Liên Xô xuất phát từ câu chuyện thời thơ bé khi anh Việt có thời gian sống gần sân bay Gia Lâm, được tiếp xúc và rất có cảm tình với những phi công đến từ xứ sở bạch dương. Và khi lớn lên, tìm hiểu lịch sử hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ vĩ đại của dân tộc, anh Việt càng yêu mến đất nước và nhân dân Liên Xô đã dành tình cảm hữu nghị cao đẹp, không tiếc vật chất, tinh thần và cả hy sinh để giúp đỡ Việt Nam.

Huân chương, huy chương kèm theo giấy tờ gốc chứng nhận.

 

Đến nay, số lượng huân, huy chương, huy hiệu Liên Xô anh Việt đang sở hữu xấp xỉ một vạn mẫu. Có thể bắt gặp khá nhiều huân, huy chương cao quý của Liên Xô trước đây như: Huân chương Cờ đỏ, Huân chương Lao động, Huân chương Chiến thắng... Nhiều huân chương Liên Xô được đúc bằng bạc, nạm vàng. Còn về huy hiệu, cứ hình dung Liên Xô trước đây có 15 nước cộng hòa trực thuộc, mỗi một dịp kỷ niệm ngày lễ lớn nào đó như Ngày Chiến thắng 9-5 chẳng hạn, mỗi nước đều phát hành huy hiệu, theo thời gian số lượng các mẫu huy hiệu tăng lên. Trong số đó, có những bộ huy hiệu mang tính chất tuyên truyền đặc biệt như: Bộ huy hiệu 16 chiếc về 15 nước cộng hòa và chủ thể chính Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô-viết, bộ huy hiệu 10 thành phố anh hùng của Liên Xô trong chiến tranh Vệ quốc, bộ huy hiệu các nhà văn, họa sĩ, diễn viên điện ảnh...

Nghề chơi cũng lắm công phu! Để có bộ sưu tập độc đáo và giá trị, anh Việt phải bỏ khá nhiều thời gian tìm hiểu sách, báo và tài liệu trên mạng để có kiến thức về huân, huy chương, huy hiệu Liên Xô. Sau đó, chủ yếu là liên hệ với các nhà sưu tầm nước ngoài để mua hoặc trao đổi vì các nhà sưu tầm các nước cũng có nhu cầu muốn sưu tầm các huy hiệu của Việt Nam. Có lần, anh Việt đã từng phải bỏ ra 120USD để mua trọn bộ 16 huy hiệu quốc huy mà trước đó mất rất nhiều năm anh Việt không sưu tầm đủ. Kỳ công hơn, khi sưu tầm các huân, huy chương Liên Xô, anh Việt tìm bằng được giấy tờ gốc chứng nhận cho của người được tặng thưởng, mà anh gọi là huân, huy chương có “lý lịch”. Chỉ khi nào số hiệu được khắc ở mặt sau huân, huy chương khớp với số hiệu được ghi trong giấy chứng nhận thì anh Việt mới có thể hài lòng.

Bộ sưu tập huy hiệu 10 thành phố anh hùng của Liên Xô trong Chiến tranh Vệ quốc.

 

Thời gian càng lùi xa, những hiện vật gắn liền với đất nước và con người Liên Xô càng tăng giá trị nhiều mặt bởi không còn được sản xuất, số lượng ngày càng giảm. Bộ sưu tập huân, huy chương, huy hiệu Liên Xô đồ sộ của nhà sưu tập Trần Vương Việt trở nên càng quý giá bởi mẫu mã đa dạng, có giá trị về mỹ thuật tạo hình và kỹ thuật gia công hiện vật. Và tất nhiên, bộ sưu tập mang giá trị lịch sử góp phần để các thế hệ người Việt biết đến một Liên Xô hùng mạnh, từng là thành trì của các nước xã hội chủ nghĩa và các dân tộc thuộc địa, bị áp bức.

Hiện nay, số lượng các huân, huy chương, huy hiệu Liên Xô của nhà sưu tập Trần Vương Việt rất nhiều, nên việc “nâng cấp” bộ sưu tập càng ngày càng khó, mỗi quý sưu tầm thêm được khoảng 3-4 huy hiệu mới là điều không dễ. Chính vì thế, để thỏa mãn niềm yêu thích các kỷ vật Liên Xô, anh Việt còn mở thêm “mặt trận” sưu tầm các bưu ảnh Liên Xô, đến nay cũng đã có hơn 2000 tấm bưu ảnh, xưa nhất là từ năm 1961 và cả những phong bì dán sẵn tem của Liên Xô nữa.

Bộ sưu tập huy hiệu về các danh nhân Liên Xô.

 

Mới bước qua tuổi 40, cái tuổi vẫn còn là “vượng” trong giới sưu tập, Trần Vương Việt đang tích cực chuẩn bị cho sự kiện liên quan đến thú vui sưu tầm như tem, tiền cổ, kỷ vật chiến tranh... Nhưng trong anh, tình yêu với đất nước Liên Xô trước đây và những kỷ vật liên quan với đất nước đã chiếm trọn tình cảm của người Việt Nam sẽ vẫn còn mãi.

Bài và ảnh: THU HƯỜNG