leftcenterrightdel
Phóng viên Trọng Hải (Báo Quân đội nhân dân) tác nghiệp trong đợt lũ ống tại Mù Cang Chải (Yên Bái) tháng 8-2017. Ảnh: VŨ PHONG

Nhà báo lão thành Hà Đăng: Số nào cũng có cái hay, cái đẹp

leftcenterrightdel
Nhà báo Hà Đăng

Mấy chục năm nay, hai ấn phẩm QĐND Cuối tuần và Nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng cùng với ấn phẩm chính là tờ QĐND hằng ngày đã làm cho tính chất tuyên truyền của Báo QĐND trở nên phong phú hơn, sâu sắc hơn, có nhiều bạn đọc hơn.

Tờ QĐND Cuối tuần thiên về văn hóa, nghệ thuật, thể thao, giải trí. Những chủ đề này giờ trở thành định hướng chung của nhiều tờ báo cuối tuần. Tôi đọc QĐND Cuối tuần thấy số báo nào cũng có cái hay, cái đẹp. Thí dụ số vừa ra tuần này có bài “Treo ấn từ quan xưa và văn hóa từ chức nay”-một đầu đề rất hấp dẫn, nói rất trúng về vấn đề xây dựng văn hóa từ chức, trách nhiệm của người đứng đầu. Nội dung bài viết nhắc đến những chuyện xưa, kể những chuyện nay, tôi thấy rất hay. Bản thân tôi tự nhiên cũng nghĩ lại những gì mình đã viết, đó là khi bàn việc xây dựng Đảng về đạo đức thì tôi có viết trên Báo Nhân Dân bài “Đạo vị và văn hóa nhị từ” (Đạo vị là ăn cắp địa vị, cái đó là mất đạo đức rồi, nhưng còn cái văn hóa nhị từ, là văn hóa từ chức và từ chối. Biết từ chức khi mình không hoàn thành nhiệm vụ và biết từ chối khi việc tổ chức giao chức vụ quá sức mình, mình không đảm đương được. Chứ không phải từ chức là chạy trốn án phạt, cũng không phải từ chối những nhiệm vụ khó khăn, gian khổ).

Tôi ấn tượng với những mục rất nhỏ, như: “Đời thường tướng lĩnh”, giúp người đọc có thêm nhiều thông tin thú vị, bổ ích. Chẳng hạn câu chuyện về Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ngoài tài năng quân sự, Đại tướng còn có nhiều tài lẻ, như: Tài ký họa hay chuyển ngữ “Việt Minh ngũ tự kinh” thành văn vần nhiều thứ tiếng của đồng bào dân tộc thiểu số. Hay chuyện Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, từ chối in thơ vì cho rằng “thơ tôi là thơ không hay, các đồng chí để dành giấy in những bài thơ hay”. Những mẩu chuyện nhỏ nhưng lại nói lên nhân cách lớn, bình dị mà cao quý của các vị tướng, rất nhiều giá trị thẩm mỹ... Tôi đánh giá cao những gì Báo QĐND Cuối tuần đã làm được.

Nhà thơ Trần Anh Thái: Dũng cảm đi trên dây!

leftcenterrightdel
Nhà thơ Trần Anh Thái

Trước hết chúng ta xác định QĐND Cuối tuần là một tờ báo, đã là báo phải có người đọc, mà người đọc sẽ đọc cái gì người ta thích. Việc đầu tiên ta phải xác định là khi người ta thích thì bắt đầu thích bằng mắt nhìn, tức là nhìn hình thức tờ báo. Báo QĐND Cuối tuần xác định bạn đọc đầu tiên là bộ đội nhưng vì tờ báo không phải chỉ của LLVT mà còn của nhân dân nên chúng ta cần đề cập đến mọi vấn đề thời sự, nhân dân quan tâm của cuộc sống hôm nay. Bởi chỉ khi nào chúng ta đề cập đến những vấn đề người dân quan tâm thì khi đó mới có bạn đọc, còn nếu chúng ta chỉ đề cập tới những vấn đề chung chung, xa vời mong muốn, khao khát của nhân dân thì người ta sẽ từ chối.

Còn về nội dung thì tôi rất tin với lực lượng trẻ và khao khát làm một tờ báo hay, nhất định tờ QĐND Cuối tuần sẽ phát triển tốt. Chúng ta phải mạnh dạn đưa những thông tin mà bạn đọc chân chính và nhân dân cần, kể cả những thông tin vốn được xem là “nhạy cảm” thì phải tìm cách đưa cho chân thực, chính xác. Có khi bài báo chỉ có vài câu đáng đọc, đáng chú ý mà vì sợ, e ngại chúng ta bỏ đi thì rất khó khiến bạn đọc chấp nhận. Tờ QĐND Cuối tuần sinh ra với tinh thần giải trí nhưng là giải trí cao cấp, phải xác định đây là một con đường đưa trí tuệ, đưa văn hóa vào đời sống bộ đội. Vậy nên theo tôi về nội dung cần mạnh mẽ hơn, dũng cảm đi trên dây.

PGS, TS Nguyễn Hồng Vinh: Xử lý thông tin nhạy cảm có chiều sâu

leftcenterrightdel
PGS, TS, Nhà báo Hồng Vinh

Tờ QĐND Cuối tuần ngày càng có cải tiến, thông tin chiều sâu các vấn đề, chất lượng các bài viết càng ngày được nâng lên. Tôi thấy cái khó nhất khi chỉ đạo, quản lý tờ báo là giải quyết tính chuyên sâu, giải trí với tính thời sự, chính trị cho hài hòa. Đọc tờ Báo QĐND Cuối tuần, tôi thấy tờ báo giải quyết vấn đề này rất tốt. Cho dù bề bộn vấn đề, có chuyên sâu về văn hóa, nghệ thuật, thể thao, giải trí nhưng vẫn có vấn đề thời sự, chính trị cả đất nước, toàn dân quan tâm. Ở trang nhất, mục Sự việc và suy ngẫm tờ báo đã duy trì và nói được chính kiến của mình về nhiều vấn đề thời sự của đất nước, quân đội. Đặc biệt, có nhiều vấn đề vốn nhiều tế nhị và nhạy cảm nhưng tờ báo của chúng ta rất dũng cảm đề cập. Điều đó thể hiện bản lĩnh của tờ báo. Bên cạnh đó, báo đã giải quyết thành công một vấn đề rất khó là vừa xây, vừa chống trong tất cả bài viết của ấn phẩm. Điều đó thể hiện tính chiến đấu của tờ báo. Tôi đề nghị Báo QĐND Cuối tuần tiếp tục đề cập trực diện, giải quyết những vấn đề thời sự mà bạn đọc quan tâm, nhất là phê phán những quan điểm, tư tưởng sai trái, những thông tin xấu độc trong đời sống văn hóa-nghệ thuật nước nhà. Đồng thời, Báo QĐND Cuối tuần cần tăng cường viết về người lính đa dạng hơn, hấp dẫn hơn, sâu sắc hơn. Mảng đề tài văn học thì cần chú trọng cân đối, cân bằng dung lượng giữa văn và thơ để đáp ứng nhu cầu thưởng thức thơ của độc giả.

Nhà văn Bùi Việt Thắng: Có bản lĩnh phát hiện cái mới

leftcenterrightdel
PGS, TS Bùi Việt Thắng

Báo QĐND Cuối tuần là tờ báo dũng cảm đăng tải cái mới. Năm 1996, có cuốn sách của một nhà văn viết rất hay nhưng chưa báo nào dám khen, tôi được đồng chí cán bộ Phòng biên tập Báo QĐND Cuối tuần đặt viết bài về cuốn sách đó. Khi bài viết của tôi đăng, nhiều tờ báo khác mới vào cuộc. Sau đó tác phẩm được nhiều người biết đến và trở nên nổi tiếng. Câu chuyện đó chứng minh Báo QĐND Cuối tuần là tờ báo có bản lĩnh phát hiện cái mới.

Tôi gắn bó, cộng tác với Báo QĐND Cuối tuần từ mấy chục năm nay. Tôi nghĩ, để nâng cao chất lượng, hấp dẫn bạn đọc, tờ báo cần quan tâm cải tiến một số chuyên mục. Thứ nhất là trang Phóng sự-Điều tra. Hiện nay, phóng sự của Báo QĐND Cuối tuần còn yếu trong khi độc giả rất thích đọc trang này. Thứ hai, trang Chân dung người lính. Đây là chuyên mục mang bản sắc, đặc thù của tờ báo nên bài viết phải khắc họa được đậm nét hình ảnh bộ đội. Từ khi ra đời cho đến nay, hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trên Báo QĐND Cuối tuần rất đậm đà, sắc sảo, đầy đặn. Đến nay, các bài viết của báo phải giữ gìn và phát huy được hình ảnh tốt đẹp này. Nên chuyên mục này rất quan trọng. Chuyên trang thứ ba là Diễn đàn văn hóa-nghệ thuật. Các bài viết mục này nên quan tâm nhiều hơn đến phê bình, phản biện trong lĩnh vực văn hóa-nghệ thuật. Chuyên trang thứ tư là Câu lạc bộ chiến sĩ. Tôi đọc chuyên mục này từ khi còn nhỏ và rất thích thú. Hiện nay, bộ đội ta đa phần là chiến sĩ trẻ, điều kiện tập luyện vất vả, nhất là ở biên giới, hải đảo nên chuyên trang Câu lạc bộ chiến sĩ phải đầy hơn nữa, hay hơn nữa, phản ánh được nhiều mặt, câu chuyện vui về đời sống bộ đội.

Nhà văn Tống Ngọc Hân: Nên tăng dung lượng truyện ngắn

leftcenterrightdel
Nhà văn Tống Ngọc Hân

Là cộng tác viên, tôi phải thừa nhận rằng báo làm công tác cộng tác viên rất tốt. Mỗi khi cần bài ở mảng, lĩnh vực nào hay thể loại nào, từ tạp văn, tản văn đến truyện ngắn với dung lượng chữ bao nhiêu thì anh Mai Nam Thắng hay anh Hồng Hải đều trao đổi với tôi rất rõ ràng, chi tiết. Trong quá trình đó cũng thường xuyên có sự quan tâm tới tiến độ của bài, liên tục hỏi thăm, động viên, nhắc nhở. Vì thế, nhà văn cộng tác với báo không thể lười được. Sự quan tâm, chu đáo đó cũng là điều khiến tôi gắn bó với báo.

 Tôi thấy đây là tờ báo dù số trang không nhiều nhưng số lượng bài, lượng thông tin lớn, đề cập hầu hết các mảng, lĩnh vực của cuộc sống. Tất nhiên, cũng có những vấn đề phản ánh chưa hết, chưa sâu vì lượng chữ còn hạn chế. Ví như truyện ngắn thường giới hạn khoảng 2.000 chữ, mà với dung lượng như vậy thì thường chỉ là những truyện có thông điệp nhất định gửi đi thôi, còn để có truyện ngắn hay thì rất khó. Tôi nghĩ một tác phẩm truyện ngắn bảo đảm được về góc độ nội dung và hình thức nghệ thuật thì ít nhất phải khoảng 3.000 chữ trở lên. Nếu báo yêu cầu với lượng chữ ít thì đôi khi chúng tôi phải cắt gọt nhiều khiến không thể tránh khỏi có lúc bị giật gấu vá vai, hụt chỗ nọ chỗ kia. Vậy nên ban biên tập, độc giả hay các nhà văn có thấy vậy cũng xin thứ cho nhà văn...

Giáo sư Hoàng Chí Bảo: Tăng cường viết về văn hóa ứng xử

leftcenterrightdel
Giáo sư Hoàng Chí Bảo

Tôi có cảm tình đặc biệt khi làm việc cùng đội ngũ phóng viên Báo QĐND nói chung, Báo QĐND Cuối tuần nói riêng. Với cộng tác viên, các phóng viên của báo rất trọng thị, khiêm nhường, cẩn thận, có tác phong chuyên nghiệp. Cuộc thi viết: “Những tấm gương bình dị mà cao quý”, hiện nay đổi thành cuộc thi viết: “Noi theo gương sáng Bác Hồ” trên tất cả ấn phẩm của Báo QĐND tạo được sự đồng thuận rất lớn không chỉ trong mà cả ngoài quân đội bởi đã đánh trúng vào nhu cầu văn hóa.

Báo QĐND Cuối tuần cần tăng cường lượng bài viết về văn hóa, nhất là văn hóa ứng xử. Nỗ lực của Báo QĐND Cuối tuần sẽ góp phần chấn hưng đạo đức trong giai đoạn hiện nay. Bên cạnh chính trị, lịch sử, khoa học thì đạo đức và văn hóa quy tụ những giá trị ý nghĩa sâu xa và cốt lõi. Là độc giả hay đọc Báo QĐND, tôi thường nhặt ra những câu, những điều tinh túy đọng trong từng bài viết. Nói như nhà thơ Xuân Diệu, những câu “Làm tổ trong tâm hồn người đọc thì còn mãi”. Để làm được điều này không chỉ cần trí tuệ, tình cảm mà còn cả công phu nữa. Làm sao chúng ta ngày càng nâng cao chất lượng bài viết, đa dạng cả giọng điệu, phong cách của các đối tượng. Mỗi một thời có yêu cầu riêng, mỗi thế hệ có tiêu chí riêng, có cả điểm mạnh, điểm yếu riêng, chúng ta thông qua các bài viết đem lại sự cảm thông, đồng điệu của nhiều đối tượng khác nhau. Tôi mong muốn Báo QĐND Cuối tuần là nơi gặp gỡ của nhiều đối tượng bạn đọc, nhiều tác giả, là trường học giúp mọi người đều có thể phát triển cả về trí tuệ lẫn tâm hồn.

Giáo sư Phong Lê: Viết hay, tinh tế về danh nhân

leftcenterrightdel
Giáo sư Phong Lê

Tôi vốn không phải độc giả quen thuộc của tờ QĐND Cuối tuần. Gần đây tôi có may mắn được cộng tác và chỉ bắt đầu đọc từ vài tháng gần đây thôi nhưng thực sự rất có cảm tình. Chỉ với giá 3.700 đồng một số báo, có thể nói đó là giá bán vì nhân dân, vì người đọc nên giá rẻ. Nhưng tôi nói cảm tình với báo không phải vì rẻ đâu. Tôi thấy trong tờ báo này có những vấn đề mà mình quan tâm và mình có thể đóng góp, có thể cộng tác trong chừng mực nào đó với một chuyên môn hạn hẹp của mình, đó là nghiên cứu văn học. Ví dụ, tờ báo rất quan tâm đề cập đến danh nhân văn học của dân tộc, tôi đọc tờ báo và thấy lúc này tôi có thể tham gia được, chẳng hạn như nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nếu nhìn về khía cạnh văn hóa của Bác, tôi viết được. Tôi đã có vài ba quyển sách về các danh nhân rồi, chấm dăm chục luận án về đề tài đó rồi, tôi viết được chứ!

Tuần này, báo có bài “100 năm-Nguyễn Ái Quốc”. Như thế là tinh tế và nhạy bén. Năm nay, nhiều báo nhớ đến sự kiện 50 năm Di chúc Bác Hồ, nhưng ít người nhớ năm nay cũng là kỷ niệm 100 năm Người gửi “Bản yêu sách của nhân dân An Nam” đến Hội nghị Versailles ký tên Nguyễn Ái Quốc. Chính Nguyễn Ái Quốc là hạt giống cách mạng đầu tiên, đồng thời, tác phẩm đó của Người còn là văn tập đầu tiên báo hiệu một nền văn học cách mạng. Hy vọng rằng, báo đã quan tâm đến các danh nhân văn hóa thì sớm có kế hoạch “động đậy” tuyên truyền về Nguyễn Du. Bởi sang năm là kỷ niệm 200 năm ngày mất của Nguyễn Du. Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc, không ai cãi được điều đó. Vì thế, chúng ta nên có bài vở kỷ niệm ngày giỗ Nguyễn Du một cách long trọng, thiêng liêng, phù hợp với truyền thống người phương Đông chúng ta.

Ý cuối cùng là tôi chính thức đề nghị Ban biên tập Báo QĐND cho tôi đặt mua cả năm tờ QĐND Cuối tuần. Bởi tôi thấy đọc nó có cái hay, có những vấn đề mà mình quan tâm, có những vấn đề mình góp sức được, viết được thì tại sao mình lại không mua nhỉ? Như thế tôi cũng có thêm nguồn động viên, có chỗ để mình đóng góp gì đó cho báo.

Nhà văn Đỗ Bích Thúy: Báo cần trình bày bắt mắt hơn

leftcenterrightdel
Nhà văn Đỗ Bích Thúy

Báo QĐND Cuối tuần là ấn phẩm quy tụ được đông đảo các nhà văn, nhà thơ tham gia, trong đó có tôi. Tôi khá bất ngờ khi biết Phòng biên tập Báo QĐND Cuối tuần với số lượng biên tập viên rất hạn chế mà tổ chức được tờ báo có thông tin đa dạng, phong phú, sâu sắc như vậy. Điều đó nói lên rằng, Báo QĐND đã phát huy vai trò đội ngũ cộng tác viên rất xuất sắc. Đến bây giờ, khi có đề tài nào tôi thấy thích, thú vị khiến tôi viết ngay thì nơi đầu tiên tôi nghĩ gửi đến là Báo QĐND Cuối tuần, chưa cần biết có được đăng hay không. Nhắc tới đó để tôi muốn nói rằng, tôi rất có tình cảm với báo và tôi viết, cộng tác với báo trên tình cảm như thế!

Báo QĐND Cuối tuần có 16 trang với bố cục nội dung như hiện nay theo tôi là hợp lý. Báo đã đề cập được tất cả những vấn đề xã hội quan tâm nhưng cũng có thể dũng cảm bỏ qua những thông tin thời sự nặng về giải trí đơn thuần có thể lôi kéo độc giả trẻ để tập trung đi sâu vào những vấn đề căn cốt, nền tảng của văn hóa hơn. Tuy vậy, bài viết nhiều khi vẫn bị khống chế lượng chữ. Tôi nghĩ đôi khi có truyện hay, bài hay thì báo có thể bớt nội dung khác để trình bày hơn một trang, thậm chí cả hai trang để tạo điểm nhấn cho số báo đó.

Về hình thức, Báo QĐND Cuối tuần đã có phong cách riêng, không lẫn với bất cứ tờ báo nào, nhưng vẫn cần cải tiến việc trình bày sao cho sinh động, hiện đại, bắt mắt hơn để làm sao hướng nhiều tới bạn đọc trẻ, thu hút được nhiều độc giả hơn cả trong và ngoài quân đội.