Dân tộc và hiện đại hòa nhịp

Có lẽ từ lâu lắm rồi, giải thưởng được ví như “Oscar” của người làm phim Việt mới được tổ chức trang trọng trong không gian “thánh đường nghệ thuật”-Nhà hát Lớn Hà Nội. NSND Minh Châu hào hứng bước trên thảm đỏ trang trí trước sảnh nhà hát nối vào khán phòng trao giải cùng với nhiều thế hệ nghệ sĩ điện ảnh khác trước những ống kính máy ảnh, máy quay của báo chí, truyền hình. NSND Minh Châu cho biết, lâu lâu mới thấy điện ảnh có không khí tươi mới và được tổ chức chuyên nghiệp như vậy. Địa điểm tổ chức để tôn vinh nghệ thuật cũng quan trọng lắm, tạo cho nghệ sĩ cảm hứng và thấy cống hiến của mình được coi trọng.

leftcenterrightdel
Trình diễn ca khúc phim “Cô Ba Sài Gòn” tại Lễ trao giải Cánh diều Vàng 2017

So với những mùa giải trước, lượng phim gửi tham dự Cánh diều Vàng 2017 giảm. Nhất là ở hạng mục Phim truyện điện ảnh, chỉ 13 phim trong tổng số 39 phim Việt sản xuất trong năm vừa qua. Tuy nhiên, theo đạo diễn, NSND Đào Bá Sơn, thành viên BGK của hạng mục phim truyện điện ảnh cho biết, 13 phim nhưng không có phim “nhảm” như các mùa giải trước. Phim “Em chưa 18” và “Cô gái đến từ hôm qua” giành Cánh diều Bạc, hay những phim “Dạ cổ hoài lang”, “Mẹ chồng”, “Đảo của dân ngụ cư” nhận giải của BGK đều đề cao yếu tố văn hóa dân tộc. “Cô Ba Sài Gòn” đoạt Cánh diều Vàng hoàn toàn xứng đáng, phim đi sâu vào khai thác đề tài văn hóa Việt, ca ngợi tà áo dài, vẻ đẹp rất thuần Việt. Sắc màu Việt trong bộ phim này đã được hiện đại hóa  đầy sức thuyết phục đối với người xem.

Nhà biên kịch Kay Nguyễn trong đêm nhận giải Cánh diều Vàng cho Biên kịch xuất sắc nhất chia sẻ, giải thưởng này có ý nghĩa rất lớn với chị. Chị từng có thời gian học tập và làm việc tại nước ngoài nhưng môi trường ở nước ngoài rất khác. Trở về Việt Nam, chị được chào đón, có môi trường vận dụng những kỹ năng hiện đại, đổi mới trong nghệ thuật để kết hợp với những giá trị văn hóa dân tộc, góp vào sự phát triển văn hóa nghệ thuật của nước nhà. Điều mà nhà biên kịch Kay Nguyễn ấn tượng là sức lan tỏa từ những bộ áo dài trong phim đã bước ra đời thực.

Nét mới của điện ảnh Việt?

Có thể khẳng định, với sự nỗ lực không ngừng nghỉ của các hãng phim tư nhân, phim Việt đã có sức sống mới trong lòng công chúng. Trong cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa người làm phim Việt với những người khổng lồ đến từ Mỹ, Hàn Quốc thì phim Việt vẫn luôn nhận được sự ủng hộ của khán giả, bằng chứng là những phim “Em chưa 18” đoạt doanh thu 176 tỷ đồng, “Cô Ba Sài Gòn” gần 60 tỷ đồng, “Cô gái đến từ hôm qua” hơn 50 tỷ đồng, “Mẹ chồng” gần 40 tỷ đồng... Bên cạnh đó cũng có không ít phim ra rạp thua lỗ, nhưng các nhà sản xuất tư nhân không bỏ cuộc, họ vẫn kiên trì trên hành trình kiếm tìm những kịch bản tốt, phương thức quảng bá hữu hiệu. Vì thế, thay vì trước đây khán giả Việt chỉ có mùa phim Tết, thì hai năm trở lại đây, phim Việt ra rạp quanh năm, thậm chí có tháng 3-4 phim cạnh tranh khắp các phòng chiếu. Không ít e ngại của các nhà làm điện ảnh và giới phê bình đối với dòng phim của các hãng sản xuất tư nhân thời gian qua, họ cho rằng phim tư nhân-phim thị trường lên ngôi, thiếu định hướng thẩm mỹ, chạy theo doanh thu… Nhưng rõ ràng, các bộ phim và tên tuổi của các nhà sản xuất, điện ảnh tư nhân ít nhiều đã “làm nên chuyện” cho điện ảnh nước nhà khi ở khu vực phim Nhà nước đang rất im ắng, bởi sự chờ đợi quá lâu cho cơ chế đấu thầu tác phẩm được các cơ quan quản lý loại hình này triển khai một cách chậm chạp. Nhà biên kịch Trịnh Thanh Nhã thẳng thắn, một đứa trẻ không thể mới sinh ra đã biết đi biết chạy, thế nên đừng quá đòi hỏi ngay lập tức phim tư nhân sản xuất các phim mang tính cổ vũ, tuyên truyền, định hướng thẩm mỹ hay mang sứ mệnh lớn lao, bởi đầu tư luôn kèm với lợi nhuận. Họ tham gia sản xuất phim và kéo khán giả đến rạp để giữ tình yêu với điện ảnh Việt đã là điều may mắn. Cần ủng hộ và cổ vũ họ.

NSƯT Vũ Xuân Hưng, Trưởng BGK phim truyện điện ảnh cho hay, mùa giải Cánh diều năm nay đã mang lại những tín hiệu vui với điện ảnh Việt. Nhìn vào những bộ phim tranh giải, đoạt giải và điểm những bộ phim của các hãng tư nhân đưa ra rạp năm qua, cho thấy ngoài yếu tố doanh thu họ đã có tinh thần đề cao giá trị văn hóa, tìm về cội nguồn dân tộc và tình người được đưa vào những tác phẩm điện ảnh mang hơi thở hiện đại. Đây chính là yếu tố phù hợp để những “đứa con tinh thần” của họ không những có sức hút với công chúng trong nước mà còn là cơ hội để tham dự các cuộc thi, liên hoan phim quốc tế, góp phần khẳng định dấu ấn của điện ảnh Việt với bạn bè quốc tế.

Bài và ảnh: CHÂU XUYÊN