Ông Mạc cho biết, tổ chức, biên chế, tình hình bảo đảm thông tin của ta thời chống Pháp rất nhiều khó khăn, thiếu thốn. Những lúc hạ đồn giặc, các tổ đài phải tìm cách chèn, phá sóng địch trong vài phút đến 10 phút để bộ đội xung phong. Mục đích là để không cho địch gọi pháo binh hỗ trợ. Công việc này giống như phá đường truyền internet, cắt đứt liên lạc của đối phương trong tác chiến hiện nay.

Trong Chiến dịch Thượng Lào, từ cuối tháng 4-1953, ông Mạc phụ trách đài vô tuyến điện liên lạc giữa cơ quan chỉ huy chiến dịch và Đại đoàn 308. Khi Đại đoàn 308 tổ chức công kích đồn ở Sầm Nưa thì địch rút chạy. Sau khi có lệnh truy kích địch của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đài vô tuyến điện của ông phải làm việc 24/24 giờ. Trong gần 10 ngày, ông và đồng đội trong tổ đài phải bảo đảm thông tin liên lạc liên tục, thông suốt. Ông kể, lúc ấy, điện về dồn dập, chưa hết điện này đã có điện khác và phải trình rất gấp, nếu chậm là mất thời cơ truy kích địch. Chiến dịch thắng lợi, ông và tổ đài được khen thưởng.

leftcenterrightdel

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Mạc kể chuyện chiến đấu chống thực dân Pháp, lừa địch trên sóng điện. Ảnh: PHÚ SƠN 

Đến tháng 1-1954, nhiệm vụ của thông tin chỉ huy và thông tin Đại đoàn 308 vẫn như trước, nhưng yêu cầu ông phải dùng loại mã cũ đã bỏ từ lâu để liên lạc. Là trưởng mạng, thấy lạ, ông thắc mắc với ông Diệp, chỉ huy trực tiếp thì được trả lời: "Lệnh thế nào làm thế".

Sau này tìm hiểu ông mới biết, việc chỉ đạo dùng mã cũ để truyền điện là ý đồ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhằm làm lộ thông tin của Đại đoàn 308 để kéo căng, không cho địch tập trung ở Điện Biên Phủ, tạo điều kiện cho các lực lượng ở Điện Biên Phủ chuyển hóa thế trận theo phương châm “đánh chắc, tiến chắc”. Y rằng địch đã mắc mưu. Khi Đại đoàn 308 vừa đặt chân đến Nậm Hu (Thượng Lào), Bộ Tổng tư lệnh thông báo: “Địch phát hiện Đại đoàn 308 rời khỏi Điện Biên Phủ sang Lào, chúng đã ra lệnh rút quân khỏi Mường Khoa và các đồn lân cận về Nậm Bạc”. Các hoạt động nghi binh của Đại đoàn 308 trên chiến trường Lào và nghi binh thông tin của Bộ Tổng tư lệnh đã thu hút sự chú ý của quân Pháp, buộc tướng Navarre phải lập cầu hàng không, cơ động lực lượng đến ứng cứu, giải tỏa sở chỉ huy của quân Pháp ở Nậm Ngà.  

Kết thúc nhiệm vụ này, ông Mạc cùng một tổ đài và đài vô tuyến điện 15W (chiến lợi phẩm thu của quân Pháp) được điều về tăng cường cho Cục Vận tải, Tổng cục Cung cấp (nay là Tổng cục Hậu cần) ở Hòa Bình. Hôm nhận nhiệm vụ, hơn 10 thành viên trong tổ đài nhận được 2kg tôm khô, 1kg muối, vài lọ mắm ruốc bé như lọ mực học sinh cùng gạo rồi hành quân lên núi cao chốt ở đó. Đây là một kho tập kết lương thực, thực phẩm, vũ khí đạn và phương tiện để cấp phát phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ, nhưng từ trạm tới kho dài cả chục cây số đường rừng. Ở đây, ngoài nhiệm vụ nhận điện, truyền điện bảo đảm chỉ huy tác chiến, ông và đồng đội còn có nhiệm vụ phá sóng của đài đối phương. Mỗi khi dò được sóng của địch, ông Mạc và đồng đội lại phải di chuyển và chọn tần số phát phù hợp rồi tăng công suất, sau đó cho chiến sĩ dùng soong, chảo... gõ vào nhau gây ra những tiếng động lớn nhằm chèn sóng, không cho địch tăng viện, gọi máy bay đánh phá các tuyến vận tải của ta.

Cuối câu chuyện với tôi, ông chia sẻ, tuy không được cầm súng chiến đấu trực tiếp với quân giặc trong Chiến dịch Điện Biên Phủ nhưng những đóng góp nhỏ bé và khiêm nhường của ông cùng đồng đội ở lĩnh vực thông tin liên lạc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trường kỳ mãi là niềm tự hào vô bờ bến.

NGUYỄN DƯ