Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng vĩ đại của mình, Bác Hồ đã làm rất nhiều thơ, viết nhiều bài báo. Người sử dụng báo chí, thi ca như vũ khí sắc bén để cổ vũ, vận động, giác ngộ nhân dân nhằm phục vụ sự nghiệp cách mạng. Phong cách viết báo, làm thơ của Bác ngắn gọn, dễ hiểu, bám sát cuộc sống, viết để làm cách mạng chứ không đơn thuần chỉ là văn chương.
Bên cạnh tập “Nhật ký trong tù” và những bài thơ khác, Bác còn có nhiều bài thơ chúc Tết. Mỗi khi Tết đến, xuân về, Bác lại làm thơ hoặc viết thư chúc Tết gửi đồng bào, cán bộ, chiến sĩ, kiều bào ở nước ngoài để gửi gắm tình cảm, tư tưởng của Người và động viên toàn dân hăng hái thi đua thực hiện sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước. Tập thơ chúc Tết của Bác Hồ từ năm 1942 đến 1969 gồm hơn 20 bài, trong đó có các bài thơ chúc Tết những năm: Nhâm Ngọ 1942, Giáp Ngọ 1954, Bính Ngọ 1966.
Sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, ngày 28-1-1941, Bác Hồ trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam. Từ ngày 10 đến 19-5-1941, Bác chủ trì Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng ở Pác Bó, Cao Bằng. Hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh, chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, chuẩn bị vũ trang khởi nghĩa... Trong khí thế cách mạng ấy, bài thơ chúc Tết xuân Nhâm Ngọ 1942 của Bác với những câu từ gần gũi, dễ hiểu đã truyền thêm sức mạnh, cổ vũ tinh thần nhân dân:
“Tháng ngày thấm thoát chóng như thoi,
Năm cũ qua rồi, chúc năm mới:
Chúc phe xâm lược sẽ diệt vong!
Chúc phe dân chủ sẽ thắng lợi!
Chúc đồng bào ta đoàn kết mau!
Chúc Việt Minh ta càng tấn tới!
Chúc toàn quốc ta trong năm này,
Cờ đỏ ngôi sao bay phất phới!
Năm này là năm rất vẻ vang,
Cách mệnh thành công khắp thế giới”.
Bài thơ chúc Tết Xuân Giáp Ngọ 1954 của Bác Hồ là lời kêu gọi đoàn kết, khẳng định quyết tâm kháng chiến thắng lợi, kiến quốc thành công. Bài thơ nhấn mạnh việc mang lại ruộng đất cho dân cày và hướng tới nền hòa bình, dân chủ cho Việt Nam và thế giới:
“Năm mới, quân dân ta có hai nhiệm vụ rành rành:
- Đẩy mạnh kháng chiến để giành độc lập tự do,
- Cải cách ruộng đất là công việc rất to.
Dần dần làm cho người cày có ruộng khỏi lo nghèo nàn.
Quân và dân ta nhất trí kết đoàn,
Kháng chiến, kiến quốc nhất định hoàn toàn thành công.
Hòa bình dân chủ thế giới khắp Nam, Bắc, Tây, Đông,
Năm mới, thắng lợi càng mới, thành công càng nhiều”.
    |
 |
Bác Hồ trồng cây đa tại xã Vật Lại, Ba Vì, Hà Tây (nay là Hà Nội) ngày 16-2-1969. Ảnh: Bảo tàng Hồ Chí Minh
|
Đúng như dự báo của Bác, năm Giáp Ngọ 1954 là năm ghi mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc, quân và dân ta đã làm nên Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ “lừng lẫy Điện Biên, chấn động địa cầu”.
Còn với bài thơ chúc Tết Xuân Bính Ngọ 1966 của Bác Hồ là lời reo vui trước chiến công của hai miền, khẳng định sự thất bại của đế quốc Mỹ và niềm tin về thắng lợi cuối cùng của ta. Bài thơ thể hiện tinh thần đoàn kết, thi đua sản xuất và chiến đấu thắng lợi:
“Mừng miền Nam rực rỡ chiến công,
Nhiều Dầu Tiếng, Bầu Bàng, Plâyme, Đà Nẵng...
Mừng miền Bắc chiến đấu anh hùng,
Giặc Mỹ leo thang ngày càng thua nặng.
Đồng bào cả nước đoàn kết một lòng,
Tiền tuyến hậu phương, toàn dân cố gắng.
Thi đua sản xuất chiến đấu xung phong,
Chống Mỹ, cứu nước, ta nhất định thắng”.
Đúng như tiên đoán của Bác trong bài thơ, dưới sự lãnh đạo của Đảng, ngày 30-4-1975, quân và dân ta đã giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Những ngày này, khi Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến gần, trong sắc xuân và những thành tựu đổi mới của đất nước, chúng ta lại bồi hồi nhớ về Bác, bày tỏ lòng biết ơn công lao trời biển của Người. Đặc biệt, những lời thơ chúc Tết đầm ấm, gần gũi của Bác trên làn sóng phát thanh trong đêm Giao thừa năm xưa như đang vọng về...
NGUYÊN PHÚ