Những năm tháng tuổi trẻ không thể nào quên
Cựu chiến binh Vương Khả Sơn sinh ngày 29-9-1953 tại Can Lộc (Hà Tĩnh). Tháng 5-1971, ông vào bộ đội khi chưa đầy 18 tuổi và đang học dở chương trình phổ thông. Dù thể trạng gầy yếu nhưng đứng trước tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, chàng thanh niên ấy đã xếp bút nghiên khoác ba lô lên đường ra trận với tất cả niềm tin và lý tưởng của tuổi trẻ.
Sau 3 tháng huấn luyện tại Đại đội 30, Tiểu đoàn 8, Đoàn 22 (Quân khu 4) ở Hương Sơn (Hà Tĩnh), ông cùng nhiều đồng đội khác nhận lệnh bổ sung cho Trung đoàn 271 đóng quân tại Bố Trạch (Quảng Bình). Tháng 11-1971, trước yêu cầu nhiệm vụ chiến lược mới, Trung đoàn 271 tiếp tục hành quân vượt Trường Sơn vào Nam tăng cường cho Mặt trận B2, thọc sâu đánh địch tại cửa ngõ Tây Bắc Sài Gòn.
Từ năm 1971 đến 1975, suốt 4 năm chiến đấu gian khổ, cuộc sống giữa bom đạn và hy sinh, tận mắt chứng kiến đồng đội anh dũng chiến đấu và ngã xuống vì tự do, hòa bình của Tổ quốc đã tôi luyện nên một Vương Khả Sơn bản lĩnh kiên cường và dũng cảm. Ông đã trải qua hàng chục trận đánh ác liệt tại các chiến trường: Trảng Bàng, Gò Dầu, Sa Mát (Tây Ninh), Đức Hòa, Đức Huệ, Bến Lức (Long An)..., hai lần bị thương nặng tưởng chết đi sống lại vẫn không thể khuất phục được ý chí kiên cường của người lính trẻ. Ông đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhì... Khi miền Nam giải phóng, đất nước thống nhất, Vương Khả Sơn ra quân trở về cuộc sống đời thường, hưởng chế độ thương binh hạng 3/4.
Tiếp lửa truyền thống bằng “Ký ức chiến tranh”
Trở về sau chiến tranh, mang trên mình những vết sẹo chằng chịt, cựu chiến binh Vương Khả Sơn nỗ lực học tiếp và thi đỗ ngành văn học, Trường Đại học Sư phạm Vinh. Tốt nghiệp đại học, thầy giáo-chiến sĩ được về dạy học tại Trường THPT Đồng Lộc, ngôi trường trên mảnh đất quê hương nặng nghĩa ân tình. Cũng chính trong thời gian công tác ở môi trường giáo dục này, khi hằng ngày đứng trên bục giảng tiếp xúc với thế hệ trẻ, thầy giáo Vương Khả Sơn đã nung nấu ý định ghi lại những hồi ức của một thời trận mạc để tưởng nhớ, tri ân đồng đội và góp phần giúp tuổi trẻ hôm nay thấu hiểu phần nào về một thời oanh liệt, hào hùng mà thế hệ cha anh đã trải qua.
Tác phong người lính nói là làm, năm 2004, ông bắt tay vào viết tập hồi ký “Ký ức chiến tranh” kể về những hồi ức sống động, đầy cảm xúc của một thời hoa lửa và nhanh chóng hoàn thành trong vòng 5 tháng. Với 247 trang hồi ký kể về những kỷ niệm của người lính trẻ Vương Khả Sơn từ lúc lên đường nhập ngũ cho đến khi đất nước hoàn toàn thống nhất, tác giả đã tái hiện những ngày tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc. Những trang viết của ông đã dẫn dắt độc giả ngược về quá khứ, hòa mình vào nhân vật để cảm nhận không khí sục sôi của cuộc chiến và thấu hiểu, tri ân những mất mát, hy sinh biết bao xương máu của thế hệ cha anh.
Cuốn hồi ký đã làm lay động trái tim nhiều độc giả trong và ngoài nước, khơi dậy trong lòng người đọc tình yêu quê hương, đất nước, lòng thành kính tri ân các thế hệ cha anh đã anh dũng chiến đấu, hy sinh quên mình để bảo vệ nền hòa bình, độc lập, tự do của dân tộc.
Với giá trị tinh thần “tiếp lửa truyền thống” mà cuốn hồi ký của cựu chiến binh Vương Khả Sơn truyền tải, Nhà xuất bản Thanh Niên đã ký hợp đồng xuất bản vào tháng 4-2006 và nhanh chóng được đông đảo bạn đọc ở mọi miền Tổ quốc đón nhận. Tác phẩm không chỉ là câu chuyện cá nhân mà là một bản hùng ca tập thể, là những tư liệu quý báu của các cựu chiến binh, thân nhân gia đình liệt sĩ.
Đến tháng 4-2013, cuốn hồi ký đã in tái bản lần thứ 5 với tổng số hơn 5 vạn cuốn và đã được Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đưa vào “Tủ sách tiếp lửa truyền thống-Mãi mãi tuổi hai mươi". Trước đó, tác phẩm của ông cũng đã được trao giải nhất Giải thưởng Văn học nghệ thuật Nguyễn Du tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2005-2010.
Với dư âm mạnh mẽ mà cuốn hồi ký mang lại, cựu chiến binh Vương Khả Sơn trở thành khách mời giao lưu kể chuyện truyền thống tại nhiều cơ quan, trường học, doanh nghiệp, các đơn vị Quân đội trên địa bàn và một số tỉnh, thành phố lân cận. Ngoài ra, ông còn nhận được hơn 1.000 bức thư tay, hàng chục vạn tin nhắn gửi đến chia sẻ cảm nhận về cuốn sách, thể hiện lòng tri ân các thế hệ cha anh đã chiến đấu, hy sinh vì Tổ quốc. Cũng qua cuốn hồi ký “Ký ức chiến tranh” của ông Vương Khả Sơn, nhiều thân nhân gia đình liệt sĩ đã liên hệ với tác giả và những người đồng đội của chồng, cha, anh mình trước đây, cùng chắp nối thông tin và từ đó tìm được mộ người thân.
    |
 |
Bìa cuốn hồi ký "Ký ức chiến tranh" của cựu chiến binh Vương Khả Sơn.
|
Hành trình kết nối vòng tay đồng đội
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình truyền thống cách mạng có bố và chú là liệt sĩ, bà nội là Bà mẹ Việt Nam anh hùng, bản thân trực tiếp cầm súng đánh giặc nên ông Vương Khả Sơn rất thấm thía sự tàn khốc của bom đạn chiến tranh và càng trân quý giá trị của hòa bình, nghĩa tình đồng đội.
Trở về sau chiến tranh, khi cuộc sống đã ổn định, ông tìm cách kết nối với đồng đội ở khắp mọi miền Tổ quốc từ Bắc Ninh, Cao Bằng, Tuyên Quang đến các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên. Càng đi nhiều, ông càng thấu cảm và nhận ra còn rất nhiều đồng đội gặp khó khăn trong cuộc sống, như: Ông Chu Văn Lương (Nghệ An), ông Lưu Xuân Tiết (Quảng Ninh), ông Bùi Mạnh Sinh (Hải Phòng), bà Trần Thị Hoàn (Hà Tĩnh)... Người thì mất hết giấy tờ không làm được chế độ thương binh, người mắc bệnh hiểm nghèo, người thì có những đứa con ngây dại vì nhiễm chất độc hóa học, người lại đau ốm triền miên, kinh tế kiệt quệ...
Thương đồng đội, ông đã trích tiền lương, dành toàn bộ số tiền nhuận bút nhận được từ cuốn hồi ký để lập quỹ “Tình thương” giúp đỡ anh em đồng đội, biến lòng tri ân thành mạch nguồn yêu thương chảy mãi. Hành động của ông đã trở thành niềm động viên sâu sắc, nghĩa cử cao đẹp giúp đỡ những đồng đội có hoàn cảnh khó khăn có thêm niềm tin yêu vào cuộc sống, vào tình người tốt đẹp. Hành trình chia sẻ yêu thương, kết nối trái tim của cựu chiến binh Vương Khả Sơn đã lan rộng như ánh sáng của ngọn đèn trong đêm bởi tâm niệm: "Dù sao hoàn cảnh của tôi cũng vẫn đỡ hơn các đồng đội. Tôi không thể sống bình yên khi nhìn đồng đội còn thiếu thốn và đau khổ. Tôi xem những việc mình làm cho đồng đội như là một mệnh lệnh từ trái tim".
Cựu chiến binh-nhà giáo Vương Khả Sơn đã dành cả cuộc đời mình cống hiến cho đất nước, nhân dân trong vai trò người cầm súng, cầm phấn và cầm bút. Bằng cách riêng của mình, ông âm thầm viết tiếp cuộc đời sau chiến tranh bằng nét bút của lòng tử tế. Tấm gương của ông tiếp cho thế hệ trẻ hôm nay một đức tin tốt đẹp về lòng biết ơn, về tình người nồng ấm sâu sắc vượt qua thời gian.
NGUYỄN HẰNG