TS NGUYỄN VĂN QUYẾT, Khoa Công tác thanh thiếu niên, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam: Đề cao vai trò đồng hành
Hoạt động Đoàn ở cơ sở hiện nay đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Điểm tích cực là thanh niên có tinh thần xung kích, khả năng thích ứng nhanh với chuyển đổi số, nhiều phong trào tình nguyện từng bước gắn với chuyên môn và năng lực của từng nhóm đối tượng. Tuy nhiên, sự phát triển giữa các khu vực vẫn còn chưa đồng đều; trong khi khối trường học, cơ quan nhà nước duy trì nền nếp tốt thì khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước và địa bàn dân cư vẫn còn khoảng trống. Đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở chủ yếu kiêm nhiệm, biến động thường xuyên, khiến việc tổ chức sinh hoạt chi đoàn ở một số nơi mang tính hình thức.
Thực trạng này phần nào xuất phát từ tư duy đánh giá thi đua còn thiên về số lượng hơn chất lượng, khiến cơ sở dễ chạy theo thành tích bề nổi. Việc thiết kế phong trào đôi khi mang tính áp đặt từ trên xuống, chưa dựa vào nhu cầu thực tế của thanh niên.
Để tập hợp và phát huy vai trò của Gen Z-thế hệ đề cao tính cá nhân hóa và trải nghiệm, tổ chức đoàn cần đề cao vai trò “đồng hành và truyền cảm hứng”. Thay vì những lời kêu gọi chung, hoạt động Đoàn cần được thiết kế linh hoạt hơn, tạo điều kiện để thanh niên lựa chọn tham gia theo sở thích và thế mạnh, như các nhóm dự án khởi nghiệp, hoạt động bảo vệ môi trường hay diễn đàn sáng tạo. Đẩy mạnh số hóa phương thức tiếp cận, sử dụng ngôn ngữ hiện đại trên các nền tảng mạng xã hội sẽ là chìa khóa để lan tỏa các giá trị lý tưởng cách mạng tới người trẻ một cách tự nhiên và hiệu quả.
Để tổ chức đoàn thực sự trở thành môi trường rèn luyện thực chất, trước hết cần thẳng thắn nhìn nhận và khắc phục "bệnh" hình thức, tư duy làm phong trào theo kiểu đánh bóng tên tuổi. Đổi mới tiêu chí thi đua, lấy sự trưởng thành của đoàn viên và giá trị mang lại cho cộng đồng làm thước đo. Công tác cán bộ đoàn cũng phải đổi mới theo hướng chuyên nghiệp hơn. Người thủ lĩnh thanh niên không chỉ làm công việc hành chính mà cần có năng lực tổ chức, quản trị và truyền cảm hứng.
-------------
Đại úy TRƯƠNG QUỐC VŨ, Bí thư Liên chi đoàn Tiểu đoàn 4, Đoàn cơ sở Trung đoàn 19, Sư đoàn 968 (Quân khu 4): Xây dựng mô hình phù hợp với giới trẻ
Hoạt động Đoàn trong Quân đội nói chung và ở đơn vị trực tiếp quản lý, huấn luyện chiến sĩ mới nói riêng có những đặc thù rất khác so với hoạt động Đoàn ở địa phương, nhà trường hay cơ quan dân sự. Để hoạt động Đoàn thiết thực, hiệu quả, chúng tôi đã bám chắc nhiệm vụ chính trị trung tâm của đơn vị. Xuất phát từ nhu cầu thực tế, tâm lý thực tế của chiến sĩ mới để từ đó định hướng tư tưởng, động viên, giúp họ vượt qua khó khăn, thực hiện tốt nếp sống quân ngũ, học tập, rèn luyện. Lấy chất lượng giáo dục và chuyển biến thực tế làm thước đo, không lấy số lượng hoạt động hay hình thức bề ngoài làm tiêu chí chính.
Nội dung sinh hoạt được xây dựng ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, phù hợp với đặc điểm của bộ đội trẻ. Cán bộ đoàn luôn xác định phải thực sự là người đồng hành, gần gũi, thấu hiểu, hướng dẫn cách làm cho ĐVTN; tránh "bệnh" hành chính hóa, khẩu hiệu hóa hoạt động Đoàn, tạo môi trường để thanh niên phát huy năng lực, sở trường của mình, tham gia với tinh thần cống hiến thực sự. Ngoài ra, lựa chọn hợp lý thời điểm và hình thức tổ chức sinh hoạt đoàn để thu hút đông đảo ĐVTN tham gia nhất.
Cụ thể hơn, đối với đơn vị huấn luyện chiến sĩ mới như Tiểu đoàn 4 thì hoạt động Đoàn xây dựng một số mô hình phù hợp, có tính thực chất, dễ tổ chức, dễ duy trì và hiệu quả với các đoàn viên như "Tổ 3 người cùng tiến" hoặc “Đôi bạn cùng tiến”... Nội dung cùng tiến cụ thể, gắn với nhiệm vụ hằng ngày như: Chấp hành thời gian biểu, chế độ ngày, tuần; học tập, ôn bài, luyện tập kỹ, chiến thuật; rèn thể lực, động viên nhau vượt qua khó khăn. Cán bộ trung đội, tiểu đội và chi đoàn bám nắm thực chất, không được giao khoán... Mỗi tổ, mỗi đôi đề ra các tiêu chí phấn đấu cụ thể, ngắn gọn, dễ kiểm tra; đánh giá bằng kết quả tiến bộ thực tế; gắn với bình xét thi đua hằng tuần, hằng tháng...
-------------
Đồng chí LẠI VÕ ĐĂNG KHOA, Bí thư Đoàn Trường Đại học Văn Hiến, TP Hồ Chí Minh: Phải nói được ngôn ngữ của Gen Z
Trong môi trường đại học ngày nay có một thực tế là nhiều hoạt động phong trào dù được tổ chức rất bài bản nhưng mức độ tham gia tự nguyện của sinh viên chưa cao. Không ít chương trình vẫn nặng tính hình thức, khẩu hiệu nhiều hơn trải nghiệm, khiến người trẻ cảm thấy có khoảng cách giữa thông điệp và nhu cầu thực tế của mình. Trong bối cảnh thế hệ Gen Z ngày càng chủ động, thực tế và đề cao giá trị cá nhân, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để hoạt động Đoàn thật sự chạm đến người trẻ?
Theo tôi, hoạt động Đoàn cần thay đổi cách tiếp cận từ “vận động tham gia” sang “tạo ra giá trị để thu hút”. Một chiến dịch tình nguyện, một chương trình cộng đồng hay một hoạt động phong trào sẽ trở nên hấp dẫn hơn nếu sinh viên được trải nghiệm thực tế, được học hỏi kỹ năng mới và được ghi nhận cụ thể những đóng góp của mình. Những diễn đàn đối thoại cởi mở, nơi sinh viên có thể đề xuất sáng kiến hoặc phản biện thẳng thắn, sẽ giúp tổ chức đoàn trở nên gần gũi và thực chất hơn.
Trong một xã hội đang chuyển động nhanh, tổ chức đoàn cũng cần linh hoạt để thích ứng với sự thay đổi của thế hệ trẻ. Khi hoạt động phong trào trở thành nơi để sinh viên học hỏi, sáng tạo và đóng góp cho cộng đồng bằng chính năng lực của mình thì đó chính là lúc hoạt động Đoàn thực sự tìm được “ngôn ngữ chung” với Gen Z.
----------------
Đồng chí NGUYỄN THỊ THẢO, Bí thư Đoàn xã Đông Anh, TP Hà Nội: Tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số
Hiện nay, số lượng đoàn viên tham gia sinh hoạt đoàn hai chiều khá phổ biến do điều kiện đi học, đi làm xa nơi cư trú, khiến việc tập hợp đoàn viên ở cơ sở gặp không ít khó khăn. Trước tình hình đó, các chi đoàn ở xã Đông Anh đã đổi mới phương thức sinh hoạt, kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến; tổ chức các hoạt động gắn kết như sinh hoạt chuyên đề, trao đổi về cơ hội việc làm, định hướng nghề nghiệp, kỹ năng sống và những vấn đề thanh niên quan tâm.
Trong công tác Đoàn, nhiều nội dung sinh hoạt cũng được chuyển tải trên các nền tảng số nhằm thu hút đoàn viên, đặc biệt là lực lượng thanh niên đang học tập, làm việc xa địa phương.
Từ thực tiễn ở cơ sở, theo tôi, cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động của Đoàn, gắn việc thu hút thanh niên với ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Các phong trào cần hướng tới việc hình thành thói quen hành động thường xuyên của ĐVTN, thay vì chỉ dừng ở các đợt phát động cao điểm. Chẳng hạn, bảo vệ môi trường không chỉ dừng lại ở “Chủ nhật xanh”, mà cần trở thành việc làm hằng ngày, khuyến khích ĐVTN chia sẻ những hành động bảo vệ môi trường qua vlog, reels trên nền tảng số để lan tỏa sâu rộng hơn.
-------------------
Đoàn viên NÔNG VĂN CHÍNH, Bản Cải, Nguyễn Huệ, Cao Bằng: Giúp đỡ thanh niên lập nghiệp
Là thanh niên nông thôn phát triển kinh tế bằng mô hình sản xuất, chăn nuôi nên cũng gặp một số khó khăn nhất định khi tham gia hoạt động Đoàn. Nếu các hoạt động Đoàn được tổ chức vào giờ hành chính thì chúng tôi khó sắp xếp. Hơn nữa, chúng tôi mong muốn tham gia hoạt động Đoàn để có cơ hội học hỏi kinh nghiệm sản xuất, kỹ thuật chăn nuôi, kết nối thị trường... nhưng những nội dung này chưa được tổ chức thường xuyên nên chưa thu hút được đông đảo đoàn viên tham gia.
Theo tôi, ở địa bàn nông thôn, công tác Đoàn nên tập trung vào những hoạt động gắn với phát triển kinh tế, nâng cao đời sống và hỗ trợ thanh niên lập nghiệp tại quê hương. Có thể tổ chức các lớp tập huấn về chuyển giao khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp; hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi an toàn, phòng, chống dịch bệnh, hoặc áp dụng công nghệ mới trong chăn nuôi. Hỗ trợ ĐVTN tiếp cận nguồn vốn và mô hình kinh tế hiệu quả, hoặc tổ chức cho ĐVTN đi tham quan, học tập các mô hình tốt trong và ngoài địa phương; thành lập các tổ, nhóm thanh niên phát triển kinh tế, sản xuất nông sản sạch... Thông qua đó, ĐVTN có thể chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau về kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm.
MINH THÀNH, HÒA DƯƠNG, HỒNG GIANG, XUÂN THỨ (thực hiện)