Tăng cường chăm lo sức khỏe nhân dân
Phóng viên (PV): Thưa Giáo sư, Nghị quyết số 72-NQ/TW (Nghị quyết 72) của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân có ý nghĩa như thế nào trong giai đoạn này?
GS, TS Lê Gia Vinh: Chúng ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới để xây dựng một đất nước hùng cường, giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng, đòi hỏi toàn dân đoàn kết dưới sự lãnh đạo của Đảng. Muốn vậy, xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện là một yêu cầu tất yếu, quan trọng-như Đảng, Nhà nước ta đã và đang xác định. Trong đó, mọi người dân phải có sức khỏe tốt để nỗ lực phấn đấu, học tập, làm việc tích cực, góp phần xây dựng hạnh phúc gia đình và phát triển đất nước.
Sức khỏe là vốn quý nhất của con người, khi bị đau yếu, bệnh tật sẽ là gánh nặng với bản thân, gia đình và xã hội. Con người là nguồn động lực, là yếu tố quyết định sự phát triển của xã hội và của đất nước. Nghị quyết 72 chỉ rõ, người dân là chủ thể trung tâm, được ưu tiên cao nhất trong xây dựng, thực hiện các chính sách tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ, số năm sống khỏe để phát triển toàn diện. Người dân có sức khỏe tốt, có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, chất lượng cuộc sống nâng lên sẽ càng hăng say lao động, cần cù, sáng tạo, càng thêm tin yêu chế độ, sự lãnh đạo của Đảng và Chính phủ, tăng cường tình yêu Tổ quốc Việt Nam. Chăm lo sức khỏe nhân dân là nền tảng cho sự phát triển đất nước, đất nước phát triển cũng là để nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân. Suy cho cùng, đó là mối quan hệ qua lại, hai chiều, hữu cơ, mật thiết, không thể tách rời.
Vì vậy, Nghị quyết 72 rất có ý nghĩa trong giai đoạn hiện nay, nhằm xây dựng một nước Việt Nam khỏe mạnh, góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng trong kỷ nguyên mới.
PV: Từ năm 2026, Ngày Sức khỏe thế giới (7-4) được nước ta chọn là Ngày Sức khỏe toàn dân, có được coi là dấu mốc có ý nghĩa cho thực hiện các mục tiêu nghị quyết trên, thưa Giáo sư?
GS, TS Lê Gia Vinh: Ngay từ ngàn xưa, loài người đã quan tâm, chú trọng tới vấn đề sức khỏe và có nhiều biện pháp, tuy còn đơn sơ, giản lược, để bảo vệ và chăm sóc sức khỏe. Trải qua hàng nghìn năm, đến năm 1950, Tổ chức Y tế thế giới đã lấy ngày 7-4 hằng năm là Ngày Sức khỏe thế giới để nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho mọi người trên toàn thế giới, kèm theo đó đã đề xuất những giải pháp cụ thể, tích cực và khả thi để tăng cường vấn đề này.
Việc lấy ngày 7-4 làm Ngày Sức khỏe toàn dân (năm nay có chủ đề “Chủ động phòng bệnh-vì một Việt Nam khỏe mạnh”) của nước ta có ý nghĩa to lớn và là dấu mốc quan trọng cho việc thực hiện các mục tiêu theo Nghị quyết 72; thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng ta đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe người dân trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay và trong những năm sau này.
Bên cạnh Ngày Sức khỏe toàn dân (7-4), hằng năm, Việt Nam còn hưởng ứng, tuyên truyền và tổ chức hoạt động nhân những ngày liên quan tới bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân: Ngày Thế giới không thuốc lá (31-5), Ngày Người cao tuổi Việt Nam (1-10), Ngày Thể thao Việt Nam (27-3), Ngày Thế giới phòng chống lao (24-3), Ngày Thế giới phòng, chống HIV/AIDS (1-12)... Việc tổ chức kỷ niệm kết hợp với tuyên truyền, phổ biến rộng rãi và các hoạt động thiết thực của người dân là dịp để nâng cao nhận thức cho nhân dân về tác hại của những thói quen không có lợi, các dịch bệnh toàn cầu; khuyến khích mọi người hướng tới những biện pháp luyện tập, tăng cường thể lực, chăm sóc sức khỏe.
Cần thực hiện từ sớm, từ xa
PV: Với điều kiện đất nước ta hiện nay, theo Giáo sư, đâu là vấn đề đặt ra trong chăm sóc, bảo vệ, nâng cao sức khỏe cho nhân dân?
GS, TS Lê Gia Vinh: Ngành y tế nói chung và việc chăm sóc, bảo vệ, nâng cao sức khỏe nhân dân nói riêng trong thời gian qua đã và đang đạt được những kết quả, thành tựu tốt đẹp rất đáng khích lệ. Tuy vậy, theo tôi cũng còn một số khó khăn, thách thức cần sớm được khắc phục, đó là ngân sách cho y tế. Tuy hiện nay đã được tăng lên hằng năm nhưng dường như vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của việc bảo đảm khám, chữa bệnh, thuốc men và trang thiết bị cho các cơ sở y tế. Thêm vào đó, việc thực hiện chế độ bảo hiểm y tế cho nhân dân, tiền lương và tiền bồi dưỡng cho nhân viên y tế còn nhiều bất cập; vệ sinh môi trường, vệ sinh, an toàn thực phẩm và y tế dự phòng... cũng còn nhiều việc cần tiến hành và giải quyết triệt để.
    |
 |
| Thầy thuốc Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y khám, chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí cho bà con ở Bắc Ninh. Ảnh: TUẤN DŨNG |
Trong thời đại hiện nay, cả thế giới đang phát triển phổ cập công nghệ thông tin, ngành y tế cũng phải nhanh chóng thực hiện chuyển đổi số trong toàn bộ hệ thống y tế của cả nước để tạo thuận lợi cho việc chăm sóc, bảo vệ, nâng cao sức khỏe nhân dân cũng như hòa nhập với cộng đồng y tế, y học quốc tế. Cùng với đó, việc đồng thời có hai hệ thống y tế cùng hoạt động hiệu quả, đó là y tế nhà nước và y tế tư nhân ở nước ta hiện nay là một ưu việt, nhưng cũng là một thách thức. Cần phải có biện pháp tốt để quản lý, điều hòa thích hợp nhằm phát huy được tốt nhất những thế mạnh, làm giảm những tác dụng không mong muốn của mỗi hệ thống y tế này.
Ngoài ra, các tổ chức xã hội-nghề nghiệp liên quan đến sức khỏe như: Tổng hội Y học Việt Nam, các hội đông y, dược học, nam y, vệ sinh phòng dịch, hành nghề y tư nhân... đang hoạt động tốt, nhưng theo quan sát nhiều năm qua, tôi nghĩ cần được quy định rõ ràng, cụ thể về trách nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ để hoạt động được hiệu quả, hữu ích hơn.
PV: Trong đó, theo Giáo sư, đâu là yếu tố quan trọng nhất trong việc thực hiện mục tiêu này?
GS, TS Lê Gia Vinh: Có nhiều yếu tố để tăng cường bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, theo tôi, một số yếu tố quan trọng cần quan tâm là: Bảo đảm vệ sinh môi trường, an ninh thực phẩm; phòng, chống dịch bệnh, tai nạn giao thông, tai nạn lao động, hỏa hoạn, thảm họa... và thực hiện các giải pháp đúng đắn, hợp lý để khắc phục khi sự cố xảy ra. Bảo đảm nguồn nhân lực và hạ tầng cơ sở, trang thiết bị đáp ứng yêu cầu của ngành y tế cũng như việc nâng cao sức khỏe nhân dân.
Trong đó, cùng với thể chất, sức khỏe tinh thần là vấn đề cần được chú trọng trong giai đoạn hiện nay. Như chúng ta thấy, do những thay đổi về điều kiện, hoàn cảnh sống, áp lực đặt lên mỗi người ngày càng nhiều, đặc biệt đối với người cao tuổi, thanh thiếu niên cũng là đối tượng thường chịu nhiều áp lực tâm lý, dễ dẫn tới rối loạn tâm thần hoặc sai lệch tâm lý, từ đó có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, lâu dài.
Cùng với những yếu tố từ y tế, việc nâng cao nhận thức và hành động của chính nhân dân về bảo vệ sức khỏe cho bản thân cũng rất quan trọng. Công tác tuyên truyền, giáo dục về vấn đề tự tăng cường, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bản thân cần được thực hiện rộng rãi, có hiệu quả trong cộng đồng, bằng nhiều hình thức khác nhau.
PV: Chăm sóc sức khỏe toàn diện cho nhân dân phải được xác định và thực hiện từ sớm, từ xa. Theo Giáo sư, đó là những nhiệm vụ gì?
GS, TS Lê Gia Vinh: Có nhiều công việc phải làm để thực hiện chăm sóc sức khỏe toàn diện cho nhân dân từ sớm, từ xa. Trước hết, cần củng cố và hoàn thiện hệ thống y tế cơ sở, y tế thôn bản, trạm xá, nhà hộ sinh và trường mẫu giáo-mầm non thôn bản, phát triển hệ thống nhà dưỡng lão có đủ khả năng bảo vệ sức khỏe, chăm sóc y tế ban đầu. Đồng thời tăng cường đưa bác sĩ, điều dưỡng về y tế cơ sở, có chế độ, chính sách đãi ngộ xứng đáng, phù hợp để họ yên tâm công tác, phát huy năng lực trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân ở nơi mình phục vụ. Qua đó góp phần giảm sự chênh lệch giữa các tuyến y tế, hạn chế khám bệnh và điều trị vượt cấp để giảm quá tải cho các tuyến trên.
Đặc biệt, chúng ta cần xây dựng môi trường sống lành mạnh, an toàn, bảo đảm được những vấn đề về vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm, vệ sinh lao động, bảo hộ lao động, sức khỏe tinh thần, phòng, chống dịch bệnh... cho tất cả đối tượng nhân dân, ở khắp mọi nơi trên cả nước.
PV: Trân trọng cảm ơn Giáo sư!
HÒA DƯƠNG - TÚ DƯƠNG (thực hiện)