Phóng viên (PV): Nhìn từ thực tiễn của nhà trường, đồng chí đánh giá như thế nào về vai trò của văn hóa đọc đối với đào tạo sĩ quan tương lai?
Đại tá Trần Thanh Khôi: Nhà văn Mark Twain (Mỹ) có viết một câu mà tôi tâm đắc, đại ý là, người không đọc sách chẳng có lợi thế gì hơn người không biết đọc. Tôi suy rộng ra, đọc là nét đẹp văn hóa và trên thế giới này, dù làm bất cứ nghề gì thì ai cũng cần phải đọc để nâng cao hiểu biết, nâng cao trình độ, tiếp thu cái đẹp và để sống, cống hiến nhiều hơn.
Điều này gần với mục tiêu đào tạo của nhà trường. Chúng tôi xác định sẽ cho ra trường những sĩ quan biết tự học suốt đời, biết suy nghĩ độc lập, biết biến tri thức thành hành động cụ thể; có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn tốt, chiều sâu văn hóa và luôn sẵn sàng nhận, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Đối với Trường Sĩ quan Công binh chúng tôi, thầy đọc để bổ sung kiến thức cho bài giảng, để tạo động lực cho học viên. Học viên đọc để tăng thêm lượng kiến thức và hình thành phông văn hóa, sau này ra trường cống hiến. Những điều đó góp phần xây dựng môi trường văn hóa đọc nói riêng và văn hóa của nhà trường nói chung.
Cũng từ thực tế, học viên của nhà trường sau khi tốt nghiệp ra đơn vị làm trung đội trưởng thì việc quản lý bộ đội chiếm thời lượng lớn. Muốn trở thành người dẫn dắt tập thể sĩ quan trẻ ấy phải hội tụ nhiều yếu tố, phẩm chất chính trị, đạo đức, phương pháp, tác phong công tác, trình độ chỉ huy... Sĩ quan trẻ có kiến thức về nhiều lĩnh vực, có phông văn hóa rộng thì vai trò chỉ huy và chất lượng quản lý sẽ tốt hơn. Việc đọc sách giúp họ có phương pháp cũng như kỹ năng quản lý bộ đội linh hoạt, hiệu quả.
PV: Vừa qua, Trường Sĩ quan Công binh đoạt giải thưởng cao trong cuộc thi về văn hóa đọc. Theo đồng chí, đâu là yếu tố có tính quyết định trong quá trình này?
Đại tá Trần Thanh Khôi: Những năm gần đây, Trường Sĩ quan Công binh liên tục đạt thành tích cao tại Cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc ở cả cấp toàn quân và toàn quốc. Năm 2025 có 1 giải ba cấp toàn quốc. Năm 2026, tại Cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc trong các học viện, nhà trường Quân đội, nhà trường có 1 học viên được trao danh hiệu Đại sứ văn hóa đọc cùng 1 giải nhất, 1 giải ba và 2 giải khuyến khích. Nhà trường cũng vinh dự được Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị tặng bằng khen vì đã có thành tích xuất sắc trong tổ chức và tham gia cuộc thi.
Tôi cho rằng, kết quả ấy phản ánh nhiều góc độ khác nhau. Đó là sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của đội ngũ cán bộ cơ quan, đơn vị trong nhà trường. Nhưng cốt lõi nhất vẫn là sự chủ động, tích cực của học viên. Nhờ có nền tảng được vun trồng qua các thế hệ, trở thành nền nếp và phong trào tốt nên học viên có động lực tìm đến sách, phát hiện ra cái hay, cái đẹp của các cuốn sách, từ đó tìm cách và phương pháp phổ biến cho đồng đội. Những bài thi mà học viên Trường Sĩ quan Công binh mang tới các cuộc thi đều xuất phát từ tình cảm chân thật và sự thôi thúc đến với tri thức bằng trái tim khát khao cống hiến.
Nhà trường coi giải thưởng là động lực để lan tỏa phong trào đọc sách, yêu sách, tìm đến sách. Từ một cá nhân yêu sách sẽ hình thành thêm nhiều nhóm đọc, nhiều tập thể cùng đọc, cùng trao đổi và cùng vận dụng tri thức vào thực tiễn.
PV: Nhà trường đã có những giải pháp cụ thể nào mang tính toàn diện và có chiều sâu trong phát triển văn hóa đọc, thưa đồng chí?
Đại tá Trần Thanh Khôi: Nhà trường chú trọng xây dựng môi trường đọc thuận lợi; phát huy hiệu quả thư viện, hệ thống tủ sách, nguồn học liệu truyền thống và học liệu số; thường xuyên bổ sung, giới thiệu những tài liệu phù hợp với yêu cầu học tập, nghiên cứu và rèn luyện của cán bộ, giảng viên, học viên. Nội dung đọc cũng được định hướng toàn diện, từ lý luận chính trị, lịch sử, quân sự, khoa học-công nghệ đến văn học, văn hóa và kỹ năng sống, qua đó vừa nâng cao trình độ chuyên môn, đời sống tinh thần vừa bồi đắp nhân cách.
    |
 |
Phát triển văn hóa đọc ở Trường Sĩ quan Công binh đã trở thành nhu cầu tự thân rộng lớn. Ảnh: NGỌC ANH
|
Cùng với đó, nhà trường phát huy vai trò nêu gương, định hướng và truyền cảm hứng của đội ngũ cán bộ, giảng viên; tổ chức nhiều hoạt động như giới thiệu sách, tọa đàm, trao đổi, viết cảm nhận, kể chuyện theo sách và các cuộc thi về văn hóa đọc. Điều chúng tôi quan tâm là mỗi hoạt động phải giúp học viên biết lựa chọn sách, biết đọc, biết ghi chép, đối chiếu, kiểm chứng và trình bày quan điểm của mình; đồng thời từng bước đưa tri thức từ sách vào bài học và thực tiễn công tác.
Đối với Cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc, nhà trường xác định đây không chỉ là dịp lựa chọn những bài viết hay để tham gia dự thi mà còn là cơ hội phát hiện, bồi dưỡng những hạt nhân có khả năng truyền cảm hứng và lan tỏa tình yêu sách. Học viên được khuyến khích lựa chọn cuốn sách thực sự có ý nghĩa đối với bản thân, trình bày cảm nhận bằng suy nghĩ chân thành và đề xuất những sáng kiến có tính khả thi để đưa sách đến gần hơn với mọi người.
PV: Thời gian tới, Đảng ủy, Ban giám hiệu nhà trường sẽ có những định hướng, giải pháp gì để văn hóa đọc phát triển bền vững, góp phần xây dựng nhà trường thông minh, hiện đại trong kỷ nguyên số, thưa đồng chí?
Đại tá Trần Thanh Khôi: Để văn hóa đọc phát triển bền vững và thực sự trở thành trụ cột tri thức trong lộ trình xây dựng Trường Sĩ quan Công binh thông minh, hiện đại, Đảng ủy, Ban giám hiệu nhà trường tập trung đẩy mạnh số hóa tài nguyên và phát triển thư viện số. Chúng tôi sẽ đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ, xây dựng hệ thống dữ liệu học liệu số tập trung; kết nối, chia sẻ tài nguyên với hệ thống thư viện trong và ngoài Quân đội, giúp cán bộ, học viên có thể tra cứu, đọc và nghiên cứu tài liệu mọi lúc, mọi nơi trên các thiết bị thông minh.
Nhà trường cũng tích cực ứng dụng công nghệ để nâng cao trải nghiệm đọc. Đưa các mô hình, nền tảng công nghệ số (như sách nói, ebook, bài giảng tương tác) vào quá trình tự học. Tận dụng không gian mạng và các kênh truyền thông nội bộ để xây dựng các chuyên mục "Sách hay mỗi tuần", diễn đàn thảo luận trực tuyến, giúp việc chia sẻ văn hóa đọc lan tỏa nhanh chóng và sinh động hơn.
Gắn văn hóa đọc với đổi mới phương pháp dạy-học: Tiếp tục đổi mới quy trình đào tạo, chuyển mạnh từ "truyền thụ kiến thức" sang "hướng dẫn tư duy và khả năng tự nghiên cứu". Giao các bài tập nhóm, đề tài tiểu luận yêu cầu học viên phải chủ động tìm kiếm, phân tích, đối chiếu từ nhiều nguồn tài liệu số và sách truyền thống.
Chúng tôi khuyến khích kết hợp hài hòa giữa "đọc số" và "đọc truyền thống". Bởi công nghệ số mang lại sự tiện lợi, nhưng đọc sách in vẫn giữ giá trị cốt lõi trong việc rèn luyện sự tập trung cũng như tư duy chiều sâu. Nhà trường duy trì và nâng cấp không gian đọc truyền thống theo hướng thân thiện, hiện đại, tạo cảm hứng cho học viên sau những giờ học tập, huấn luyện căng thẳng.
Và điều cuối cùng, chúng tôi tiếp tục phát triển đội ngũ "hạt nhân lan tỏa". Trên nền kết quả đạt được, chúng tôi chỉ đạo phát huy vai trò của cán bộ các cấp, của các học viên đoạt giải Đại sứ văn hóa đọc, các câu lạc bộ đọc sách để tiếp tục "giữ lửa", "truyền lửa", làm cho đọc sách không chỉ dừng lại ở việc tiếp thu tri thức mà phải trở thành động lực để mỗi sĩ quan công binh tương lai không ngừng rèn luyện bản lĩnh, tâm huyết và khát vọng cống hiến cho Quân đội, Tổ quốc.
PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!
THẢO TRANG (thực hiện)