Đặc điểm dễ nhận biết nhất là những vòng màu xanh lam rực rỡ trên da. Khi nghỉ ngơi, các vòng này có thể khó nhận ra, hòa vào màu sắc tương đối nhạt của cơ thể. Khi cảm thấy nguy hiểm, bạch tuộc có thể làm những vòng xanh trở nên nổi bật bằng cách thay đổi cách phản xạ ánh sáng trên da. Hiện tượng ấy không đơn thuần là màn trình diễn màu sắc. Đó là tín hiệu cảnh báo đối thủ rằng sinh vật nhỏ bé này không phải con mồi dễ bắt. Trong thế giới tự nhiên, màu sắc sặc sỡ đôi khi không nhằm thu hút mà để ngăn chặn nguy hiểm.
Điều khiến bạch tuộc đốm xanh trở thành đối tượng được các nhà khoa học đặc biệt quan tâm là độc tố thần kinh tetrodotoxin (TTX). Chất này có khả năng ngăn chặn các kênh natri trên màng tế bào thần kinh, làm gián đoạn việc truyền tín hiệu đến cơ bắp. Khi bị nhiễm độc nghiêm trọng, nạn nhân có thể bị liệt cơ, đặc biệt là các cơ tham gia hô hấp.
    |
 |
Bạch tuộc đốm xanh. Ảnh: Getty Images
|
Bạch tuộc đốm xanh sử dụng độc tố trong nước bọt để làm tê liệt con mồi, chủ yếu là cua và các loài giáp xác nhỏ. Sau khi khống chế con mồi, chúng dùng chiếc mỏ cứng để xử lý thức ăn. Cơ chế săn mồi này cho thấy khả năng thích nghi đáng kinh ngạc của một loài động vật có kích thước khiêm tốn.
Các nhà khoa học cho rằng, độc tố có liên quan đến vi khuẩn cộng sinh trong hệ thống tuyến nước bọt của bạch tuộc đốm xanh. Đây cũng là một lĩnh vực nghiên cứu đáng chú ý, giúp mở rộng hiểu biết về mối quan hệ giữa động vật biển và vi sinh vật. Điều đáng lưu ý là vết cắn của bạch tuộc đốm xanh có thể không gây đau rõ rệt, trong khi độc tố vẫn có khả năng dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu khi bị dính độc tố của bạch tuộc đốm xanh; điều trị chủ yếu tập trung vào hỗ trợ các chức năng sống cho đến khi độc tố được cơ thể đào thải.
Mặc dù nổi tiếng vì độc tính, bạch tuộc đốm xanh không phải sinh vật chủ động săn đuổi con người. Chúng thường sống ẩn mình trong các khe đá, hốc san hô hoặc vỏ động vật thân mềm bỏ trống. Hoạt động kiếm ăn của bạch tuộc đốm xanh chủ yếu diễn ra vào ban đêm. Bạch tuộc đốm xanh thường chỉ cắn khi bị cầm, nắm, quấy nhiễu hoặc vô tình bị chèn ép. Vì thế, việc quan sát chúng trong môi trường tự nhiên cần giữ khoảng cách, tuyệt đối không chạm vào hay tìm cách bắt giữ. Nếu nghi ngờ bị cắn, cần gọi cấp cứu ngay lập tức và làm theo hướng dẫn sơ cứu của nhân viên y tế.
Sự tồn tại của bạch tuộc đốm xanh là minh chứng cho một quy luật thú vị của tự nhiên: Kích thước không quyết định tất cả. Trong cơ thể nhỏ bé ấy hội tụ khả năng ngụy trang tinh vi, phương thức săn mồi hiệu quả và một cơ chế phòng vệ mạnh mẽ. Những vòng xanh tuyệt đẹp tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt của bạch tuộc đốm xanh, đồng thời nhắc nhở con người về sự đa dạng, bí ẩn của tự nhiên.
KHÁNH LY